II UO 2/19
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2020-01-16
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Zbigniew Myszka, Maciej Pacuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego, w związku z wcześniejszymi wyłączeniami tych samych sędziów Sądu Apelacyjnego w innych sprawach tej samej strony, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wnioski sędziów Sądu Apelacyjnego oraz sędziów delegowanych o wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Okręgowego. Uzasadniono to koniecznością zapewnienia sprawniejszego merytorycznego rozpoznania spornej sprawy składkowej oraz uniknięciem potencjalnych zarzutów braku bezstronności ze strony strony K. S., która wcześniej skutecznie wnioskowała o wyłączenie sędziów tego Sądu w innych sprawach.Stan faktyczny
Sędziowie Sądu Okręgowego w E. oraz delegowani do niego sędziowie rejonowi, w związku z pozwem K. S. o ochronę dóbr osobistych przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu i trzem sędziom, wnioskowali o wyłączenie od rozpoznania sprawy składkowej. Sąd Apelacyjny w (…) wyłączył ich od orzekania. Następnie kolejni delegowani sędziowie SO również złożyli wnioski o wyłączenie. Sąd Apelacyjny w (…) również zwrócił się o wyłączenie swoich sędziów i sędziów delegowanych od rozpoznania sprawy o wyłączenie sędziów SO, powołując się na wcześniejsze wyłączenia w innych sprawach K. S. Sąd Najwyższy rozpoznał te wnioski.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) oraz sędziów delegowanych do orzekania w tym Sądzie od rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUo (…) i wyznaczył Sąd Okręgowy w P. do rozpoznania sprawy o sygn. akt IV U (…), która pierwotnie była prowadzona w Sądzie Okręgowym w E.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UO 2/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o składki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 stycznia 2020 r., wniosków sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) oraz sędziów delegowanych do Sądu Apelacyjnego w (…) do rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUo (…), 1. wyłącza sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): P. B. , P. D. , D. G. , M. I. G. , D. J. , E. J. , A. L. , M. M. , Z. M. , J. R. , M. R. P. , E. T., A. W. S. , M. Z. , A. D. , L. J. , T. K. S. , R. K. , A. L. , W. Ł., B. R. S. , H. R. , A. S. , M. W. , W. A. , W. B. , K. C. , M. C. , A. C. , B. F. P. , W. G. , D. M. , A. M. K. , K. N. , D. R. , A. R. , J. S. , S. S. D. W. , J. A. , M. B. , G. C. , M. G. , I. K. L. , M. P. , A. P. , L. R. , D. S. , K. P. oraz delegowanych do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w (…) sędziów Sądu Okręgowego: D. M. J. , E. M. C. , R. T. , R. R., M. U. B. G. K. , B. B. , J. J. od rozpoznania sprawy II AUo (…) z K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S., 2. wyznacza Sąd Okręgowy w P. do rozpoznania sprawy o sygn. akt IV U (…). UZASADNIENIE
2 W sprawie IV U (…) z odwołania K. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. o składki zawisłej przed Sądem Okręgowym w E. wszyscy jego sędziowie, a ponadto sędziowie sądów rejonowych delegowani do orzekania w tym Sądzie, złożyli oświadczenia, w których na podstawie art. 49 k.p.c. wnioskowali o wyłączenie ich od rozpoznawania tej sprawy składkowej ze względu na złożenie przez K. S. pozwu przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu w E. oraz trzem sędziom tego Sądu o ochronę dóbr osobistych. Sąd ten na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. przedstawił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…), który postanowieniem z dnia 6 czerwca 2018 r., na podstawie art. 49 k.p.c. wyłączył wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w E. oraz sędziów delegowanych od orzekania w sprawie składkowej o sygn. akt IV U (…). W międzyczasie do Sądu Okręgowego w E. zostali oddelegowani kolejni sędziowie, którzy po zwrocie akt z Sądu Apelacyjnego, również złożyli wnioski o wyłączenie ich od orzekania w sprawie IV U (…). W związku z tym Sąd Okręgowy w E. na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. ponownie przedstawił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) jako sądowi przełożonemu w celu rozpoznania tych wniosków. Tym razem sędziowie Sądu Apelacyjnego w (…) oraz sędziowie delegowani do orzekania w tym Sądzie złożyli oświadczenia, w których wnioskowali o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy wywołanej wnioskami sędziów Sądu Okręgowego, zapisanej pod sygnaturą III AUo (…), powołując się na postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2017 r., I UO 1/17, i z dnia 5 września 2017 r., II UO 5/17 wyłączające na wniosek K. S. sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania innych jej spraw. Takie oświadczenia złożyli sędziowie orzekający w Sądzie Apelacyjnym w (…) oraz sędziowie delegowani, przeto ich wnioski podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy jako sąd przełożony nad Sądem Apelacyjnym (art. 52 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy ponadto postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r., IV CO 79/18, wyłączył wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania sprawy z powództwa K. S. i J. W. o ochronę dóbr osobistych przeciwko Skarbowi Państwa, między innymi Sądowi Apelacyjnemu w (…) oraz sędziom tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Wnioski sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) oraz sędziów delegowanych o wyłączenie od orzekania w sprawie o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w E. od rozpoznania odwołanie K. S. przeciwko ZUS o składki (sygn. akt III AUo (…) w związku z sygn. akt IV U (…)), zasługiwały na uwzględnienie, z argumentacją ujawnioną w postanowieniach Sądu Najwyższego z: 9 marca 2017 r., II UO 1/17; 5 września 2017 r., II UO 5/17, który uwzględniał wnioski K. S. o wyłączenie sędziów wymienionego Sądu Apelacyjnego oraz sędziów delegowanych od orzekania w jej sprawach przeciwko organowi rentowemu zawisłych przed tym Sądem. Tak samo orzekł Sąd Najwyższy w powoływanym we wnioskach sędziów postanowieniu z dnia 13 czerwca 2018 r., IV CO 79/18, do którego nie zostało sporządzone uzasadnienie. Wprawdzie dwie sędzie delegowane do orzekania w Sądzie Apelacyjnym, tj. M. P. (k. 551 a.s.) oraz B. G. K. (k. 552) złożyły pisemne oświadczenia, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Równocześnie zabrakło jednak trzeciego sędziego do uzupełnienia wymaganego składu sądu właściwego do wyznaczenia innego sądu właściwego pierwszej instancji po wyłączeniu sędziów Sądu pierwszej instancji od orzekania w sprawie z odwołania K. S. od decyzji składkowej (IV U (…), ponieważ wskazana sędzia, a także inni sędziowie Sądu Apelacyjnego w (…) oraz sędziowie delegowani do orzekania w tym Sądzie złożyli wnioski o ich wyłączenie w trybie art. 49 k.p.c. W ujawnionych okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjął, że dla sprawniejszego merytorycznego rozpoznania spornej sprawy składkowej o sygn. IV U (…) celowe było wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUo (…) wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w (…), w tym także sędziów delegowanych od orzekania w tym Sądzie, ponieważ mogliby być oni potencjalnie narażeni na zarzut K. S. orzekania w składzie sądu, w którym brali udział sędziowie, którzy złożyli lub nawet nie złożyli oświadczeń, o których mowa w art. 49 k.p.c. Wskazanie innego terytorialnie sądu właściwego do rozpoznania kolejnej sprawy K. S. z zakresu ubezpieczeń społecznych, która miała pozywać niektórych sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) lub kierować przeciwko nim zawiadomienia do organów ścigania oraz ma zastrzeżenia przeciwko orzekaniu wszystkich sędziów
4 tego Sądu w jej sprawach sądowych, a w powołanych wyżej postanowieniach Sąd Najwyższy uwzględnił jej wnioski o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w tym Sądzie od orzekania w jej sprawach zawisłych przed sądami Apelacji (…), leży w interesie wymiaru sprawiedliwości, co pozwoli uniknąć potencjalnie kolejnych zarzutów K. S. o braku bezstronności wyznaczonego do rozpoznania sprawy składkowej o sygn. akt IV U (…) sądu właściwego. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 44 w związku z art. 391 i art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II UO 1/18 2018-02-13Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy dotyczącej wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego, ze względu na ich znajomość osobistą i zawodową z sędziami, któ…
- I CO 15/18 2018-03-09Czy wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy powinien być rozpoznany przez inny sąd, jeśli sędziowie ci zostali delegowani do sądu apelacyjnego?
- I PO 1/19 2019-07-11Czy sędziowie Sądu Apelacyjnego, którzy brali udział w głosowaniu nad uchwałą wyrażającą dezaprobatę wobec decyzji Prezesa Sądu Okręgowego, powinni zostać wyłączeni od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów tego Sądu O…
- II CO 37/21 2021-05-26Czy wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy powinien zostać uwzględniony, a jeśli tak, to czy należy wyznaczyć inny sąd do rozpoznania sprawy?
- I UO 4/19 2019-08-07Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania wniosków o ich wyłączenie, złożonych przez sędziów Sądu Okręgowego, w sytuacji gdy sprawa dotyczy ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego…
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 52 § 1 KPCart. 44art. 391art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy