II UO 9/17
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2017-11-07
Skład orzekający: Zbigniew Myszka, Bogusław Cudowski, Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stosunki służbowe i osobiste pomiędzy sędziami w ramach jednego sądu apelacyjnego mogą stanowić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy sędziego tego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym, wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów, uzasadniają ich wyłączenie od rozpoznawania sprawy sędziego tego sądu. Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronnego wymiaru sprawiedliwości, eliminując wątpliwości stron oraz samego sędziego co do obiektywnego osądu sprawy, a także uwzględniając społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sędzia W.W. z Sądu Apelacyjnego w (...) złożył odwołanie od decyzji ZUS ustalającej jego podleganie ubezpieczeniom społecznym. Wszyscy sędziowie Sądu Okręgowego w W., przed którym sprawa się toczyła, złożyli wnioski o wyłączenie od jej rozpoznania. Następnie, wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziowie delegowani do tego sądu, złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy, powołując się na osobiste znajomości z sędzią W.W. i potencjalne wątpliwości co do ich bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył wskazanych sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziów delegowanych od rozpoznania sprawy i wyznaczył Sąd Apelacyjny w (...) do jej rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UO 9/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania W.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 21 października 2016 r., znak: (…) o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 listopada 2017 r., wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUo (…) , 1. wyłączyć od rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUo (…) sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): G.S.W., J.B., B.C., M.K.P., R.K., E.K., I.L., M.P., I.R.D., B.S., J.W., E.B., I.B., M.B., J. B.K., J.G., E.G., J.G., A.G., A.J., S.J., J.K., D.K., M.L., G.M., A.M., L.M.M., A.N., T.N., A.P., J.S., B.W.K., C.B., W.F., E.G., P.K., G.K., T.K., W.K., A.K., B.K., Z.P., W.P., S.R., J.S., B.T. oraz sędziego Sądu Okręgowego w J. - I.G.D. i sędziego Sądu Okręgowego w W. - A.T. - delegowanych do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w (…), 2. wyznaczyć Sąd Apelacyjny w (…) do rozpoznania sprawy wymienionej w punkcie 1. UZASADNIENIE W sprawie IX U (…) z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
2 Społecznych Oddziału w W. zawisłej przed Sądem Okręgowym w W. stwierdzającej podleganie odwołującego się sędziego Sądu Apelacyjnego W. W. ubezpieczeniom społecznym z wymienionymi w decyzji podstawami wymiaru składek, wszyscy sędziowie wymienionego Sądu Okręgowego, a ponadto delegowani do orzekania w tym Sądzie sędziowie sądów rejonowych złożyli oświadczenia, w których na podstawie art. 49 k.p.c. wnioskowali o wyłączenie ich od rozpoznawania tej sprawy. To sprawiło, że Sąd Okręgowy w W. na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. przedstawił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…), jako sądowi przełożonemu w celu rozpoznania tych wniosków. Równocześnie sędziowie Sądu Apelacyjnego w (…) i sędziowie delegowani do orzekania w tym Sądzie złożyli oświadczenia, w których wnioskowali o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy wywołanej wnioskami sędziów Sądu Okręgowego, zapisanej pod sygnaturą III AUo (…), w których oświadczyli, że sprawa dotyczy sędziego W. W., który jest znany im osobiście na płaszczyźnie zawodowej i towarzyskiej, co mogłoby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Oświadczenia te złożyli wszyscy sędziowie orzekający w tym Sądzie, przeto ich wnioski podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy, jako sąd przełożony nad Sądem Apelacyjnym (art. 52 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego, stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym w (…) mogą być uznane za stosunki wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów ze względu na osobiste znajomości i kontakty pomiędzy sędziami orzekającym w tym Sądzie. Takie wątpliwości występują wtedy, gdy Sąd miałby rozpoznawać sprawę pełniącego urząd w tym Sądzie sędziego, który jest osobiście znany wszystkim pozostałym sędziom, z którymi mogą go łączyć stosunki osobiste lub towarzyskie. Dlatego celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie sprawowania bezstronnego wymiaru sprawiedliwości w warunkach eliminujących nie tylko
3 wątpliwości stron, ale także wątpliwości samego sędziego co do obiektywnego osądu sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 1973 r., II CZ 135/73, LEX nr 1673137). Istotną rolę przy wyłączeniu sędziego przypisuje się nadto społecznemu postrzeganiu wymiaru sprawiedliwości wymagającemu usunięcia w odbiorze społecznym wszelkich wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., III PZ 11/10, LEX nr 1391280). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał, że wskazane we wnioskach sędziów okoliczności uzasadniają ich wyłączenie od rozpoznawania sprawy na podstawie art. 49 k.p.c. oraz w konsekwencji wyznaczenie innego sądu równorzędnego - Sądu Apelacyjnego w (…), który jest jednym z najbliżej komunikacyjnie położonych sądów równorzędnych. Dokonane wyznaczenie obejmuje rozpoznanie wniosków sędziów Sądu Okręgowego w W. o ich wyłączenie od orzekania w sprawie IX U (…), a w przypadku uwzględnienia tych wniosków przejęcie roli sądu przełożonego w rozumieniu art. 44 k.p.c. i wyznaczenie innego równorzędnego sądu pierwszej instancji, który powinien rozpoznać odwołanie merytorycznie. as
Powiązane orzeczenia
- II UO 12/17 2017-11-07Czy stosunki służbowe i osobiste pomiędzy sędziami sądu apelacyjnego mogą stanowić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy sędziego tego samego sądu?
- II UO 13/17 2017-11-07Czy stosunki służbowe w sądzie apelacyjnym, polegające na osobistych znajomościach i kontaktach między sędziami orzekającymi w tym sądzie, mogą stanowić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadniającą…
- II UO 10/17 2017-11-07Czy stosunki służbowe w sądzie apelacyjnym, polegające na osobistych znajomościach i kontaktach między sędziami orzekającymi, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy, w której stroną jest inny…
- II UO 2/17 2017-06-02Czy stosunki osobiste i zawodowe między sędziami sądu apelacyjnego a sędzią występującym jako strona w sprawie uzasadniają wyłączenie tych sędziów od rozpoznania sprawy na podstawie art. 49 k.p.c.?
- II UO 7/17 2017-11-07Czy należy wyłączyć od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziów delegowanych do orzekania w tym Sądzie, jeśli sprawa dotyczy sędziego, którego osobiście znają?
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 52 § 1 KPCart. 48 KPCart. 44 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy