II USK 542/21/3

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-09-05

Skład orzekający: Krzysztof Rączka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po terminie, może zostać uwzględniony, mimo późniejszych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego kwestionujących podstawę prawną pierwotnego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia dotyczącego zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając go za złożony po terminie. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte na przepisach obowiązujących w momencie wydania pierwotnego postanowienia. Późniejsze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, kwestionujące przepisy dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nie mają wpływu na terminowość wniosku o uzupełnienie.
Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu ubezpieczonej złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2022 r. w zakresie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek argumentowano późniejszymi orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego, które uznały za niezgodne z Konstytucją przepisy dotyczące wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy uznał wniosek za nieuzasadniony, wskazując na złożenie go po terminie oraz na fakt, że pierwotne rozstrzygnięcie o kosztach było oparte na przepisach obowiązujących w momencie jego wydania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

II USK 542/21 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Rączka w sprawie z odwołania J. K. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. o zwrot nienależnie pobranych świadczeń, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 września 2023 r., wniosku pełnomocnika odwołującej się o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II USK 542/21 oddala wniosek. UZASADNIENIE Na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu - od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zgodnie z art. 361 k.p.c. te zasady stosuje się odpowiednio również do postanowień sądu. W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu ubezpieczonej wnioskiem z 19 maja 2023 r. wniósł o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2022 r., sygn. akt II USK 542/21 w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu poprzez przyznanie i wypłacenie ze Skarbu Państwa – kasy Sądu Apelacyjnego w Warszawie r.pr. M. R. II USK 542/21 2 tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. K. z urzędu, w dodatkowej kwoty 1.350 zł powiększonej o należy podatek od towarów i usług, bowiem w dniu 19 kwietnia 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 85/22 orzekł, iż § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 68 ze zm.) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 82 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie w dniu 20 kwietnia 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 53/22 orzekł, iż § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 68 ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1166), dotyczących stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 82 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnomocnik wskazał, że wskazane przepisy były podstawą orzeczenia o kosztach pomocy prawnej udzielonej w niniejszej sprawie z urzędu. Wniosek pełnomocnika ubezpieczonej należało uznać za nieuzasadniony. W sentencji postanowienia z 13 lipca 2022 r. znalazło się rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, które oparte zostało na przepisach, które obowiązywały w momencie orzekania. Ponadto, wniosek pełnomocnika został złożony po terminie dwóch tygodni od doręczenia mu odpisu postanowienia, a zatem po terminie określonym w art. 351 § 1 k.p.c., co skutkować musiało oddaleniem wniosku. II USK 542/21 3 Z tego względu należało postanowić jak w sentencji (art. 39821 w związku z art. 391 § 1 i w związku z art. 361 i art. 351 § 1 k.p.c.). [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 351 § 1 KPCart. 361 KPCart. 64 ust. 2art. 31 ust. 3art. 32 ust. 1art. 82 ust. 1art. 225 ust. 2art. 39821art. 391 § 1art. 361§ 1§ 8

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy