II UZ 15/20
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2020-09-23
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Krzysztof Staryk, Leszek Bielecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących wysokości świadczenia (a nie jego przyznania) skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że teza o dopuszczalności skargi kasacyjnej bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest zasadna, jeśli przedmiot sporu dotyczy zwiększenia wysokości świadczenia, a nie jego przyznania. W takich przypadkach o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia, która musi być wyższa niż 10.000 zł.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną L. Z. od wyroku dotyczącego wysokości świadczenia emerytalnego, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (4.262 zł) jest niższa niż wymagane 10.000 zł. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że skarga kasacyjna powinna być dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia emerytalne. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 15/20 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk SSN Leszek Bielecki w sprawie z wniosku L. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w P. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 września 2020 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt III AUa (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 21 stycznia 2020 r. odrzucił skargę kasacyjną L. Z. od wyroku tego Sądu z 1 sierpnia 2019 r. ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, którą ustalił na 4.262 zł (art. 25 § 1 k.p.c., art. 3986 § 2 k.p.c.). Przedmiotem sprawy nie było przyznanie emerytury, lecz jej wysokość. Różnica pomiędzy świadczeniem żądanym a wypłacanym przez organ rentowy wynosiłaby 355,11 zł brutto miesięcznie, czyli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 4.262 zł (12 m-cy x 355,11 zł). Wartość jest niższa niż 10.000 zł, zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć kwotę 575 zł, podaną przez pełnomocnika ubezpieczonego w piśmie z 16 grudnia 2019 r., to wartość przedmiotu zaskarżenia wynosić będzie 6.900 zł.
2 W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 19 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. przez jego wadliwe niezastosowanie i nie przyjęcie, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że w sprawie, ze względu na wartość przedmiotu sporu, skarga kasacyjna nie przysługuje. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Teza, że w sprawie skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest zasadna. Skarga byłaby dopuszczalna, gdyby przedmiot sprawy dotyczył przyznania emerytury. Z akt sprawy wynika, że skarżący po rencie z tytułu niezdolności do pracy otrzymał emeryturę od 1 września 1995 r. z waloryzowaną podstawą wymiaru (ustaloną dla renty), wyliczoną z lat 1989-1992 z wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru (wwpw) 205,4%. Emerytura została przeliczona decyzją z 14 lipca 2010 r. od 1 czerwca 2010 r. z wwpw 215,15%. W obecnej sprawie pozwany decyzją z 22 stycznia 2018 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 14 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy oraz Sąd Apelacyjny odmowę wznowienia postępowania uznały za prawidłową wobec braku zasadnych podstaw do wznowienia. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że przedmiot decyzji i rozstrzygnięcia sądowego nie dotyczy przyznania emerytury, gdyż skarżący nabył już prawo do tego świadczenia, lecz zwiększenia emerytury poprzez ustalenie wyższej podstawy wymiaru. Przy takim przedmiocie sporu o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Taka wykładnia art. 3982 § 1 k.p.c. jest utrwalona w orzecznictwie (z wielu choćby postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lipca 2011 r., II UZ 25/11 i powołane w nim orzeczenia). Potwierdza ją jedno z ostatnim postanowień Sądu Najwyższego z 20 marca 2018 r., I UZ 71/17 z tezą - Żądanie przeliczenia emerytury (podstawy jej wymiaru) jest sporem o prawo majątkowe. W przypadku tego typu sporu dopuszczalność zaskarżenia kasacyjnego podlega ograniczeniu ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.).
3 Wartość tę oblicza się z uwzględnieniem art. 22 k.p.c., przy czym stanowi ona różnicę między wysokością świadczenia wypłaconego przez organ rentowy a wysokością świadczenia żądanego przez ubezpieczonego w skali jednego roku. W sprawie wymagane było ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia, nie tylko ze względu na konieczne badanie wartości przedmiotu zaskarżenia jako przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej (por. art. 3984 § 3 k.p.c.). Ustalał ją Sąd po wniesieniu skargi kasacyjnej. Na wezwanie Sądu strony przedstawiły swoje stanowiska. Sąd ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kotwę 4.262 zł. Skarżący w zażaleniu nie podważa ustalenia (wyliczenia) tej wartości. Poprzestał na ogólnym zarzucie naruszenia art. 19 § 1 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. i niezasadnej tezie, że sprawa dotoczy przyznania emerytury. O dopuszczalności skargi kasacyjnej decydowała wartość przedmiotu zaskarżenia. Jest niższa niż 10.000 zł i dlatego skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I PK 34/19 2019-04-04Czy w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów i radców prawnych, obejmujące sporządzanie i wnoszenie pism?
- II USK 126/24 2024-04-25Czy w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, obejmujące także sporządzenie i wniesienie pism?
- I PK 34/19 2019-04-12Czy w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym dopuszczalne jest samodzielne sporządzanie i wnoszenie pism procesowych przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego?
- I PK 236/19 2019-12-16Czy w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym pismo procesowe może wnieść strona osobiście, czy też musi być ono wniesione przez zawodowego pełnomocnika?
- I PSK 297/21 2022-01-26Czy w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym dopuszczalne jest wnoszenie pism przez stronę osobiście, jeśli nie posiada ona uprawnień zawodowych adwokata lub radcy prawnego?
Powołane przepisy
art. 25 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 19 § 1 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 22 KPCart. 3984 § 3 KPCart. 19 § 1art. 39814 KPCart. 3941 § 1§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy