II UZ 26/14

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2014-06-17

Skład orzekający: Romualda Spyt, Roman Kuczyński, Jolanta Strusińska-Żukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, gdy jednym wyrokiem objęto wiele decyzji dotyczących różnych pracowników, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być liczona odrębnie dla każdego pracownika, a jeśli tak, to czy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy suma tych wartości jest niższa niż 10 000 złotych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy potwierdził, że w sprawach dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, gdy jednym wyrokiem objęto wiele decyzji dotyczących różnych pracowników, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej należy obliczać odrębnie dla każdego ubezpieczonego pracownika. Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli tak obliczona wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wysokości podstawy wymiaru składek. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wobec jednego z zainteresowanych, R. M., uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10 000 zł), obliczoną odrębnie dla tego zainteresowanego. Wnioskodawca złożył zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy objęcia ubezpieczeniem społecznym, a zatem skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 26/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku T. P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z udziałem zainteresowanych: R. M., S. I. Spółka z o.o. z siedzibą w B. o podstawę wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2014 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 stycznia 2014 r. oddala zażalenie. UZASADNIENIE T. P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt … 82/13, w sprawie dotyczącej wysokości podstawy wymiaru składek. Sąd Apelacyjny wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia biorąc za podstawę różnicę między wysokością składek ustaloną w zaskarżonych decyzjach a wysokością faktycznie zapłaconych składek. Wnioskodawca w piśmie procesowym wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia wobec zainteresowanych: W. G. na kwotę 13.344,67 zł, R. M. na kwotę 5.248,60 zł, M. P. na kwotę 17.088,57 zł. 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną w stosunku do zainteresowanego R. M. (pkt 2 postanowienia) - wskazując, że skarga kasacyjna w stosunku do zainteresowanego okazała się niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, bowiem stosownie do treści art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Sąd stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej ma prawidłowe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia. W sprawie o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wartość przedmiotu zaskarżenia należy liczyć odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika. To, że przedmiot spraw w warstwie faktycznej i prawnej innych ubezpieczonych w istocie się nie różni, nie oznacza, że wartość przedmiotu sporu w sprawie jednego ubezpieczonego zwiększa (składa się na) wartość przedmiotu sporu w sprawie drugiego (innego) ubezpieczonego. Ubezpieczony pracownik nie jest stroną w sprawie wynikającej z decyzji pozwanego skierowanej do innego ubezpieczonego pracownika. Przy współuczestnictwie formalnym, gdy dochodzone są roszczenia oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się oddzielnie dla każdego ze współuczestników (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 stycznia 2007 r., I PZ 22/06, OSNP 2008 nr 5-6, poz. 71; z 13 września 2006 r., II PZ 31/06, OSNP 2007 nr 19-20, poz. 280; z 12 marca 2003 r., I PZ 155/02, LEX nr 1130155; z 2 lipca 2009 r., III PZ 5/09, LEX nr 551888; z 14 stycznia 2009 r., IV CZ 105/08, LEX nr 784206). Mając powyższe na uwadze Sąd wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne stanowi różnica między wysokością należnych składek na ubezpieczenie społeczne a wysokością faktycznie zapłaconych składek obliczonych od przychodów ubezpieczonych osobno w każdej zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie tak obliczona wartość przedmiotu zaskarżenia kształtuje się w sprawach zainteresowanego R. M. poniżej dziesięciu tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny 3 odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną w stosunku do wskazanego zainteresowanego na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. T. P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. zaskarżył w części, tj. co do pkt 2 postanowienie Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 stycznia 2014 r. wydane w sprawie o sygn. akt … 82/13, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z przepisem art. 3982 § 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną jest sprawą o wysokość składek na ubezpieczenia społeczne i skarga kasacyjna nie przysługuje w sytuacji, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000,00 złotych. Powód wniósł o: zmianę postanowienia w zaskarżonej części i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w stosunku do zainteresowanego R. M.; zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych; uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie art. 395 § 2 k.p.c. jako oczywiście bezzasadnego. W uzasadnieniu zażalenia powód wskazał, co następuje: „(…) Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalno-rentowym, chorobowym i wypadkowym, tak jak pracownika na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.s.u.s. W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia z tego tytułu do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Skoro zatem płatnik składek nie dopełnił tego obowiązku, to organ rentowy w trybie art. 83 § 1 pkt 1 u.s.u.s. w pierwszej kolejności powinien wydać decyzję o objęciu zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u tego płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej przez niego z osobą trzecią a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy. Wobec powyższego sprawa niniejsza dotyczy objęcia zainteresowanych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a wobec tego przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji skarga kasacyjna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Podnoszona kwestia dotycząca sposobu ustalania wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, została przez Sąd Najwyższy już rozstrzygnięta. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r., II UZP 1/14 (niepublikowane) przyjęto, że „W razie objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika (art. 19 § 2 w związku z art. 3984 § 3 k.p.c.)”. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na mocy art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 395 § 2 KPCart. 8 ust. 2art. 6 ust. 1art. 11 ust. 1art. 12 ust. 1art. 36 ust. 1art. 83 § 1 pkt 1art. 19 § 2art. 3984 § 3 KPCart. 39814

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy