II UZ 96/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-06-21

Skład orzekający: Jolanta Frańczak, Józef Iwulski, Krzysztof Rączka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca kwestionowania przez płatnika składek statusu płatnika składek za ubezpieczonego, w której kwestionuje się wysokość należnych składek, jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa, w której adresat decyzji organu rentowego kwestionuje swój status jako płatnika składek za ubezpieczonego i jednocześnie wysokość należnych składek, nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie jest równa różnicy między kwotą zapłaconą a kwotą należną wynikającą z decyzji organu rentowego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej składek za ubezpieczonego K. P. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie spółki na to postanowienie. Spółka złożyła skargę kasacyjną, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na 388.798 zł. Sąd Apelacyjny ustalił jednak wartość przedmiotu zaskarżenia na 1.065,27 zł i odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną ze względu na zbyt niską wartość (poniżej 10.000 zł). Spółka wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie odwołującej się spółki i zasądził od niej zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 96/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak (przewodniczący) SSN Józef Iwulski SSN Krzysztof Rączka (sprawozdawca) w sprawie z odwołania I. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. z udziałem K. P. o składki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 czerwca 2022 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt III AUz (…), 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od odwołującego się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 10 września 2021 r., sygn. akt III AUz (…) odrzucił skargę kasacyjną odwołującej się I. Sp. z o.o. w G. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt III AUz (...), którym Sąd drugiej instancji oddalił zażalenie od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z 10 lutego 2021 r., sygn. akt VII U (…) odrzucającego odwołanie. 2 Postanowieniem z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie III AUz (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił zażalenie I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z 10 lutego 2021 r., sygn. akt VII U (…) w przedmiocie odrzucenia odwołania i zasądził od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę 1240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. W dniu 11 sierpnia 2021 r. I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. złożył skargę kasacyjną od przedmiotowego rozstrzygnięcia. W jej treści skarżący wskazał, iż wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota 388.798 zł. Prawomocnym postanowieniem z 10 września 2021 r. z urzędu sprawdzona została wartość przedmiotu zaskarżenia i ustalona na kwotę 1.065,27 zł odpowiadającą różnicy w wysokości składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego K. P. i wynikających z zaskarżonej w sprawie decyzji organu rentowego. Sąd Apelacyjny ocenił, że skarga kasacyjna, jest niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, bowiem w przedmiotowej sprawie wartość przedmiotu sporu i konsekwentnie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 1065,27 zł, a zatem jest niższa niż wskazana w dyspozycji art. 3982 § 1 k.p.c. kwota 10.000 zł. Z tej przyczyny, Sąd Apelacyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła odwołująca się, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, podczas gdy sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nadto wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie przekracza kwotę 10.000,00 zł. Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, 2. zasądzenie od organu rentowego na rzecz płatnika zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3 Jednocześnie wniosła o zmianę, w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z 10 września 2021 roku w przedmiocie sprawdzenia z urzędu wartości przedmiotu zaskarżenia i ustaleniu jej na kwotę 1.065,27 zł poprzez jego uchylenie, względnie ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 388 798 zł. W odpowiedzi na zażalenie organ rentowy wniósł o: 1. oddalenie zażalenia wnioskodawcy I. sp. z o.o. w G. z 11 października 2021 r. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z 10 września 2021 r. o sygn. akt III AUz (…) o odrzuceniu skargi kasacyjnej z przyczyn podanych w uzasadnieniu; 2. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz pozwanego organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie odwołującej się nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca neguje odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na rodzaj sprawy i wartość przedmiotu zaskarżenia. Argumenty zażalenia nie mogą jednak zostać uznane za uzasadnione. Niezależnie od trafności zastosowania przez organ rentowy art. 8 ust. 2a ustawy systemowej oraz ocen Sądów orzekających w tym zakresie, w sprawie nie było wątpliwości co do podlegania zainteresowanego ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu (pozostawaniu w zatrudnieniu pracowniczym). Według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (podzielanego przez skład orzekający), sprawa, w której adresat decyzji organu rentowego wymierzającej składki na ubezpieczenia społeczne zaprzecza, że jest płatnikiem składek należnych za ubezpieczonego, jest sprawą dotyczącą składek na ubezpieczenia społeczne, a nie sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c.). Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie równa jest różnicy pomiędzy wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się i składką należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za sporny okres - art. 22 w związku z 4 art. 3982 § 1 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 sierpnia 2014 r., I UZ 7/14, LEX nr 1500663; z 21 kwietnia 2015 r., II UZ 8/15, OSNP 2017 nr 3, poz. 34; z 20 kwietnia 2016 r., II UZ 1/16, LEX nr 2054096; z 11 sierpnia 2016 r., II UZ 32/16, LEX nr 2113370 oraz z 29 listopada 2016 r., II UZ 49/16, LEX nr 2202501 i II UZ 50/16, LEX nr 2191457). W sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.) określa się odrębnie względem każdego ubezpieczonego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2014 r., II UZP 1/14, OSNP 2014 nr 12, poz. 168 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 czerwca 2010 r., I UZ 107/10, LEX nr 1554382; z 18 maja 2010 r., I UZ 29/10, LEX nr 1620501 oraz z 26 czerwca 2012 r., II UK 290/11, OSNP 2013 nr 13-14, poz. 161). W sprawach, w których dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, sąd uprawniony jest do jej badania i oznaczenia prawidłowej wysokości. Brak formalnego sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w apelacji (zażaleniu) nie eliminuje możliwości weryfikacji tej wartości (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 20 stycznia 2017 r., I CZ 105/16, LEX nr 2224601; z 8 grudnia 2016 r., I CZ 97/16, LEX nr 2188616 oraz z 6 marca 2018 r., I UZ 119/17, LEX nr 6456371). Uprawnionym sposobem weryfikacji jest zwrócenie się do organu rentowego o ustosunkowanie się do wskazanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2011 r., II UZ 20/11, LEX nr 1068051). W związku z powyższym, opierając się na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego wydano na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 w związku z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 380 KPCart. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 3982 § 1art. 22art. 39814 KPCart. 391 § 1 KPCart. 98 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy