II UZP 25/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: A. Szczurzewski (sprawozdawca), W. Dębicka.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Władysława Grocholi, w sprawie z wniosku Ryszarda H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o zwiększenie wysokości renty po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu postanowieniem z dnia 23 listopada 1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy okres zatrudnienia i wynagrodzenia za pracę pracownika oddelegowanego i wykonującego obowiązki starszego majstra przy budowie rurociągu płockiego "Przyjaźń", przeprowadzanej przez Bydgoskie Przedsiębiorstwo Budownictwa "Pomorze" na terenie ZSRR, należy przyjąć do podstawy wymiaru świadczeń rentowych?"powziął następującą uchwałę:Zarobki osiągane z tytułu zatrudnienia wykonywanego na terenie ZSRR przy budowie rurociągu płockiego "Przyjaźń" nie podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru emerytury lub renty. Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bydgoszczy decyzją z dnia 21.VII.1977 r., zatwierdzoną orzeczeniem Rady Nadzorczej tego Oddziału ZUS z dnia 14.IX.1977 r., oddalił roszczenie wnioskodawcy o przyjęcie za podstawę wymiaru pobieranej przez niego renty inwalidy wojennego zarobków osiąganych z tytułu zatrudnienia w okresie od sierpnia 1975 r. do września 1976 r. na terenie ZSRR przy budowie rurociągu "Przyjaźń", powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 10 września 1975 r. w sprawie podstawy wymiaru emerytury lub renty dla osób, które były zatrudnione za granicą (Dz. U. Nr 32, poz. 177).W związku z odwołaniem wnioskodawcy od wymienionego wyżej orzeczenia Rady Nadzorczej nasunęły się Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przestawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym.Uzasadnienie prawneUdzielając odpowiedzi na przedstawione pytanie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury lub renty dla osób, które były zatrudnione za granicą, określają przepisy wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.Wnioskodawca - jak wynika z akt sprawy - był zatrudniony na terenie ZSRR przy budowie rurociągu "Przyjaźń", a zatem w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy wymienionego rozporządzenia z wyłączeniem przepisów § 4 i 5 tego rozporządzenia.Przepis § 4 bowiem dotyczy osób zatrudnionych w przedstawicielstwach i misjach polskich za granica, a przepis § 5 odnosi się do osób zamieszkałych na obszarze Państwa Polskiego i zatrudnionych w myśl umów międzynarodowych na obszarze Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej lub Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz wynagradzanych przez tamtejsze zakłady pracy.Ponieważ wnioskodawca po powrocie z ZSRR nie mógł - jak wynika z akt sprawy - podjąć zatrudnienia ze względu na zły stan zdrowia, a - jak twierdzi on - po jego powrocie do kraju znacznie wzrosły zarobki, przeto w jego sytuacji ma zastosowanie przepis § 3 ust. 3 wymienionego rozporządzenia, a mianowicie bierze się pod uwagę zarobki osiągane po powrocie wnioskodawcy z zagranicy przez pracowników o podobnych kwalifikacjach, zatrudnionych w tym samym lub podobnym charakterze.Wypada ponadto zauważyć, że podstawę prawną ponownego ustalenia wysokości pobieranej przez wnioskodawcę renty inwalidy wojennego stanowi przepis art. 54 ustawy z dnia 29 maja 1874 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin w kontekście ze wskazanymi wyżej przepisami rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych. Z powyższych względów udzielono odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne jak w sentencji uchwały.