III PO 7/62
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1962-07-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może badać legalność i zasadność odwołania pracownika ze stanowiska członka zakładowej komisji rozjemczej w sporze pracowniczym dotyczącym wypowiedzenia umowy o pracę?Ratio decidendi
W sporze pracowniczym dotyczącym wypowiedzenia umowy o pracę, sąd ma obowiązek badać, czy przed wypowiedzeniem pracownik został odwołany ze stanowiska członka zakładowej komisji rozjemczej. Sąd może i powinien dokonać ustaleń w tym zakresie, stwierdzając, czy decyzja o odwołaniu została podjęta przez radę zakładową i kierownictwo przedsiębiorstwa z zachowaniem niezbędnych formalności. Sąd nie może natomiast badać tej decyzji pod względem merytorycznym, gdyż żaden przepis tego nie przewiduje, a spory wynikłe na tle odwołania członka zakładowej komisji rozjemczej nie są sprawami cywilnymi.Stan faktyczny
Powód, pracownik, twierdził, że w chwili wypowiedzenia mu umowy o pracę pełnił funkcję przewodniczącego zakładowej komisji rozjemczej. Pozwany zakład pracy zaprzeczał tej okoliczności. Przepisy stanowiły, że nie wolno rozwiązać stosunku pracy z członkiem zakładowej komisji rozjemczej, poza wyjątkami, które w tej sprawie nie zachodziły. Niezbędne było ustalenie, czy powód był członkiem komisji w momencie wypowiedzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na postawione zagadnienie prawne, stwierdzając, że sąd bada legalność odwołania pracownika ze stanowiska członka zakładowej komisji rozjemczej przed wypowiedzeniem mu umowy o pracę.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski. Sędziowie: M. Piekarski, S. Rejman (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa W. przeciwko M.Z.B.M. w R. o zapłatę, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:1."Czy w sporze z powództwa pracownika przeciwko uspołecznionemu zakładowi pracy, powstałym na tle rozwiązania wskutek wypowiedzenia umowy o pracę, sąd może badać legalność i zasadność odwołania przez radę zakładową tego pracownika ze stanowiska członka zakładowej komisji rozjemczej?"2."Jeśli nie, to jak ma się sąd ustosunkować do opinii zarządu głównego właściwego związku zawodowego, skierowanej do dyrekcji zakładu pracy i kwestionującej prawidłowość takiego odwołania pracownika ze stanowiska członka komisji rozjemczej ze strony rady zakładowej tego samego związku zawodowego?"udzielił następującej odpowiedzi:"W sporze z powództwa pracownika przeciwko uspołecznionemu zakładowi pracy, powstałym na tle rozwiązania stosunku pracy wskutek wypowiedzenia, sąd bada, czy przed wypowiedzeniem pracownik ten został odwołany ze stanowiska członka zakładowej komisji rozjemczej".Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki, przedstawiając Sądowi Najwyższemu w trybie art. 388 k.p.c. pytanie prawne, nie wyjaśnił, na czym polegają jego poważne wątpliwości. Udzielenie odpowiedzi na nie jest jednak niezbędne dla rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w skardze rewizyjnej powoda.Powód bowiem stoi na stanowisku, że w chwili wypowiedzenia mu stosunku pracy na okres trzymiesięczny pełnił on obowiązki przewodniczącego zakładowej komisji rozjemczej. Strona pozwana okoliczności tej zaprzecza. W myśl zaś § 12 rozp. Rady Min. z dnia 24.IV.1954 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 68) nie wolno - poza wyjątkami, które w niniejszym wypadku nie zachodzą - rozwiązać stosunku pracy z członkiem zakładowej komisji rozjemczej. Niezbędną przesłanką orzeczenia w tej sprawie jest więc ustalenie, czy w momencie wypowiedzenia powód był członkiem zakładowej komisji rozjemczej. Dlatego też sąd nie tylko może, ale nawet ma obowiązek dokonać w tym względzie ustaleń i stwierdzić, czy decyzja o odwołaniu ze stanowiska członka zakładowej komisji rozjemczej została podjęta przez radę zakładową i kierownictwo przedsiębiorstwa - przy zachowaniu minimum niezbędnych przy tym formalności. W myśl bowiem § 13 pkt 2 wyżej cyt. rozp., odwołanie ze stanowiska członka zakładowej komisji rozjemczej może nastąpić tylko w trybie przewidzianym dla powołania (§ 6 pkt 2). Nie może natomiast sąd badać tej decyzji pod względem merytorycznym, gdyż żaden przepis tego nie przewiduje, a spory wynikłe na tle odwołania członka zakładowej komisji rozjemczej z istoty swojej nie są sprawami cywilnymi (art. 2 k.p.c.), co Sąd Najwyższy wyjaśnił już w orzeczeniu z dnia 6.IX.1961 r. 4 CR 938/60 (OSPiKA 1962, poz. 153).W świetle powyższego, udzielenie odpowiedzi na drugie z postawionych pytań staje się nieaktualne.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 34/75 1975-10-11Czy sąd pracy, rozpoznając odwołanie pracownika od wypowiedzenia umowy o pracę, może oprzeć swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na materiale dowodowym zebranym przez organ pierwszej instancji, jeśli istotne okoliczności spra…
- III CO 3/61 1961-08-04Czy w sytuacji, gdy nie istnieje właściwa komisja rozjemcza do rozpoznania sporu ze stosunku pracy, sąd jest właściwy do rozpoznania tej sprawy, nawet jeśli pracownik zgłosił roszczenie w ustawowym terminie?
- I PRN 126/80 1980-12-02Czy Sąd Pracy, rozpoznając odwołanie od orzeczenia komisji rozjemczej w sprawie przekazanej jej na podstawie prawomocnego postanowienia sądu powszechnego, może uchylić to orzeczenie z powodu niewłaściwości rzeczowej komi…
- I PR 458/73 1973-12-14Czy prawomocne orzeczenie zakładowej komisji rozjemczej, zasądzające od zakładu pracy na rzecz pracownika odszkodowanie z art. 11 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pra…
- I PRN 122/77 1977-09-20Czy sąd pracy, rozpatrując odwołanie pracownika od wypowiedzenia umowy o pracę, jest związany żądaniem pracownika w zakresie ustalenia okresu wypowiedzenia, czy też ma obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich ist…
Powołane przepisy
art. 388 KPCart. 2 KPC§ 12§ 13 pkt 2§ 6 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.