III PSK 29/23

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-02-21

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która podnosi jedynie zarzuty naruszenia prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania jako oczywiście uzasadniona, jeśli nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że samo podniesienie zarzutów naruszenia prawa materialnego nie jest wystarczające do stwierdzenia, że skarga jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Na etapie przedsądu nie ocenia się zarzutów podstaw kasacyjnych, a ocena wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie zarzutów materialnych wiąże się z ustaleniami faktycznymi, na których oparto zaskarżony wyrok, zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego pracodawcy wynagrodzenia, wynagrodzenia za czas choroby, ekwiwalentu za urlop, odszkodowania i zasiłku opiekuńczego. Sąd Rejonowy zasądził powodowi wyrównanie wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących wynagrodzenia i charakteru wypłat dokonywanych "pod stołem".
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

III PSK 29/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa P. O. przeciwko J. P. o wynagrodzenie, wynagrodzenie za czas choroby, ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, odszkodowanie i zasiłek opiekuńczy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 lutego 2024 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt VIII Pa 37/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasadza od pozwanego J. P. na rzecz powoda P. O. 2025 zł (dwa tysiące dwadzieścia pięć) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z 4 października 2022 r. oddalił apelację pozwanego pracodawcy J. P. od wyroku Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z 28 stycznia 2022 r., który zasądził powodowi P.O. wyrównanie wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. III PSK 29/23 2 Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ jest oczywiście uzasadniona, skoro Sąd Okręgowy w Lublinie rażąco naruszył art. 29 § 1 pkt 3 k.p w zw. art. 80 k.p. oraz art. 300 k.p. w zw. z art. 65 k.c., art. 353 k.c. i 3531 k.c. W ocenie skarżącego, naruszenie wskazanych przepisów uznać należy za rażące, kwalifikowane ze względu na to, że już przy pierwszym kontakcie z aktami, treścią orzeczenia i jego uzasadnieniem rzuca się w oczy pominięcie przez Sąd zbadania jaki charakter miały mieć dokonywane przez pozwanego wypłaty na rzecz powoda „pod stołem” - czy były to zasadnicze składniki wynagrodzenia czy dodatkowe np. premie uznaniowe lub nagrody czy prowizje. Przyjęcie przez Sąd Okręgowy w Lublinie, że świadczenia te miały charakter wynagrodzenia zasadniczego, wywiedzione zostało niejako w sposób domniemany bez jakiegokolwiek rozważenia charakteru prawnego takich wypłat. Tymczasem rozróżnienie składników wynagrodzenia (dokonane na gruncie Kodeksu pracy, ale i Kodeksu cywilnego) ma decydujące znaczenie, bowiem dla każdego oczywiste jest, że wypłata świadczenia w postaci premii zależna jest wyłącznie od woli pracodawcy nie musi mieć charakteru stałego. Ponadto świadczenia takiego nie wlicza się do wynagrodzenia zasadniczego. Dalsze, szczegółowe uzasadnienie tych wątpliwości znajduje się wraz z przytoczonymi podstawami skargi kasacyjnej. Niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu pracy o wynagrodzeniu pracowniczym oraz odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu cywilnego - w zakresie identyfikacji charakteru prawnego zobowiązań stron - wpłynęło na błędy popełnione na poziomie subsumcji, ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonanej przez Sąd Okręgowy w Lublinie. Błędy te miały kwalifikowany charakter i nie podlegają różnym ocenom, zatem są dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika. Uznać je należy za rażące, zatem wniesiono na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej. Pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów. III PSK 29/23 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Skarżący we wniosku wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego, co nie jest wystarczające do stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona – art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Negatywna ocena wniosku wynika przede wszystkim z tego, że skarżący nie zarzuca naruszenia przepisów postępowania (także w podstawie kasacyjnej – art. 3983 § 1 k.p.c.). Na etapie przedsądu nie ocenia się zarzutów podstaw kasacyjnych, gdyż stanowią odrębną część skargi kasacyjnej i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. W ocenie zarzutów materialnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wiążą zatem ustalenia faktyczne na których oparto zaskarżony wyrok. Związanie w tym zakresie wynikające z art. 39813 § 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie na etapie przedsądu, w przeciwnym razie zachodziłby dysonans między etapem przedsądu i późniejszym rozpoznaniem zarzutów podstawy kasacyjnej z ograniczeniami wynikającymi z tego przepisu a także z art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd ustalił treść zobowiązania stron opartego na ich woli, co należy do sfery faktycznej sprawy i wiąże w ocenie naruszenia prawa materialnego – art. 65 k.c. w zw. z art. 300 k.p. (art. 39813 § 2 k.p.c.). Sąd powszechny jednoznacznie stwierdził, że 28 września 2015 r. strony ustaliły, iż powód będzie otrzymywał wynagrodzenie miesięczne w kwocie 3.493,21 zł brutto a w rzeczywistości co najmniej od 2017 r. powód wynagradzany był według stawki 5.619,21 zł. Umowa była pisemna i ustna, co razem składało się na treść zobowiązania. Na tym tle wypłata „pod stołem” jest tylko kwestią faktyczną. „Pod stołem” nie wypłaca się premii uznaniowej, również wynagrodzenia zasadniczego. Skarżący w sprawie nie wykazał, że wpłacane świadczenie było premią uznaniową. Ta kwestia faktyczna został ustalona i osądzona w prawomocnym już wyroku (art. 3981 § 1 k.p.c.). Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). III PSK 29/23 4 O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11, § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i 39821 k.p.c. oraz stosowanych odpowiednio do odpowiedzi na skargę kasacyjną § 2 pkt 5, § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (wpz 24.359 zł – stawka minimalna 3.600 zł x 75% x 75%). [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 § 11 KPCart. 29 § 1 pkt 3 k.part. 80 KPart. 300 KPart. 65 KCart. 353 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy