III PZP 16/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie: W. Masewicz, Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Mariana K. przeciwko Stacji Krwiodawstwa w P. o zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Powiatowego w Przemyślu z dnia 20 września 1971 r. oraz przedstawienia przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie w trybie art. 391 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego,1) przejął sprawę do rozpoznania,2) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od strony pozwanej 5.760 zł. Jak bowiem wykazała kontrola przeprowadzona w dniu 9.VI.1971 r., otrzymywał on wynagrodzenie obniżone o 159 zł w skali miesięcznej.Sąd Powiatowy oddalił powództwo, ponieważ łącząca strony umowa o pracę została rozwiązana z dniem 31.III.1970 r., a pozew wpłynął do sądu dopiero dnia 16.VII.1971 r., a więc po upływie rocznego terminu prekluzyjnego z art. 473 k.z.W rewizji od tego wyroku powód domaga się jego zmiany i uwzględnienia powództwa, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rewizja została oparta na podstawach przewidzianych w art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c., ale tylko pierwsza z nich została przez skarżącego uzasadniona, z powołaniem się na art. 120 k.c.Sąd Wojewódzki odroczył rozprawę i na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Jeżeli po upływie roku od rozwiązania stosunku pracy pracownik poweźmie wiadomość, że otrzymywał niższe wynagrodzenie, aniżeli mu faktycznie przysługiwało - czy roszczenie jego o zapłatę różnicy wynagrodzenia ulega prekluzji przewidzianej w art. 473 k.z.?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy doszedł do następujących wniosków:Ekonomia procesowa przemawia za przejęciem sprawy do rozpoznania, ponieważ wyrok Sądu Powiatowego ulega uchyleniu z uwagi na nieważność postępowania. Sentencja wyroku bowiem nie jest podpisana przez sędziów, którzy brali udział w rozpoznaniu sprawy. Wynika z tego, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa (art. 369 pkt 4 k.p.c.), co sąd rewizyjny - w świetle art. 381 § 1 k.p.c. - bierze pod uwagę z urzędu.Przy ponownym jednak rozpoznawaniu sprawy postawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne będzie nadal aktualne i dlatego celowe jest udzielenie na nie odpowiedzi.W myśl art. XII § 2 pkt 1 i 2 przep. wprow. k.c. aż do czasu wydania odpowiednich przepisów ustawodawstwa pracy pozostają w mocy dla stosunków pracy art. 105-117 przepisów ogólnych prawa cywilnego oraz art. 441-477 kodeksu zobowiązań.Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 7.I.1965 r. III Po 39/64 (OSNCP 1965, z. 6, poz. 91), "przepisy wprowadzające kodeks cywilny przez pozostawienie w mocy dla stosunków pracy art. 105-117 p.o.p.c. oraz art. 284 i 441-477 k.z. utrzymują nadal dla tych stosunków zarówno przedawnienie, jak i prekluzję roszczeń majątkowych według zasad obowiązujących do dnia 1.I.1965 r.". Po tej linii poszło już orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. orzeczenie z dnia 17.XII.1968 r. I PR 351/68 (OSNCP 1969, z. 10, poz. 175), stwierdzające, że art. 117 § 3 k.c. nie ma zastosowania do roszczeń ze stosunków pracy.W rozpoznawanej sprawie powód dochodzi wynagrodzenia za pracę i dlatego ma zastosowanie art. 473 k.z., stanowiący, że pracownicy nie mogą dochodzić sądownie roszczeń wynikających z umowy o pracę po upływie roku od dnia zakończenia stosunku pracy. W tym wypadku mamy do czynienia z terminem zawitym, po którego upływie wierzyciel z mocy samego prawa traci prawo skargi. Początek biegu terminu prekluzyjnego może być określony w różny sposób. Gdy chodzi o art. 473 k.z., prekluzja rozpoczyna swój bieg od dnia zakończenia stosunku pracy i dlatego nie można uznać za trafne stanowiska przedstawionego w rewizji, że termin ten można liczyć od innej daty, gdyż taka wykładnia przepisu byłaby contra legem.Tak więc na postawione pytanie trzeba udzielić odpowiedzi twierdzącej.