III PZP 30/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski. Sędziowie: M. Piekarski (sprawozdawca), K. Piasecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ignacego G. przeciwko Powiatowej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 marca 1968 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy na podstawie umowy o prowadzeniu zakładu usługowego na zasadach zryczałtowanego rozrachunku - polegającego na tym, że kierownik takiego zakładu wpłaca spółdzielni określoną z góry kwotę, a z wpływów za usługi pokrywa częściowo koszty prowadzenia zakładu oraz całkowicie wynagrodzenie swoje i pracowników - powstaje stosunek pracy między Gminną Spółdzielnią "Samopomoc Chłopska" a kierownikiem zakładu usługowego?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Umowa o prowadzenie zakładu usługowego na zasadach zryczałtowanego rozrachunku, określonych w uchwale nr 100/64 Zarządu Głównego Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" z dnia 27 marca 1964 r. (Informator CRS dla Spółdzielni nr 17/385, poz. 77), ma charakter umowy o pracę. Uzasadnienie faktyczneWymienione w sentencji niniejszej uchwały zasady zryczałtowanego rozrachunku - określone w § 1, 3 i 5 cyt. tam uchwały nr 100/64 Zarządu Głównego Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", podobnie jak i w załączonej do tej uchwały instrukcji tudzież we wzorze "umowy o pracę" stanowiącym załącznik do tej uchwały - przewidują prowadzenie przez spółdzielnie zakładów usługowych (na zasadach zryczałtowanego rozrachunku) zatrudniających pracowników. Przepisy te, wydane przez organa zwierzchnie nad spółdzielniami i opracowane przez pracowników, określają w sposób nie budzący wątpliwości charakter prawny umowy wymienionej w pytaniu, które Sąd Wojewódzki przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Jest to umowa o pracę tak ze względu na jej treść, jak i nazwę. Nie przerzucono w niej ryzyka prowadzenia takiego zakładu na pracownika(ów). Wprawdzie wysokość przewidzianego w tej umowie wynagrodzenia pracownika jest zmienna, ale przepisy bezwzględnie obowiązujące zapewniają mu minimum wynagrodzenia miesięcznego należnego na podstawie umowy o pracę, planowanie zaś gospodarczej działalności spółdzielni wyłącza niebezpieczeństwo nieosiągnięcia tego minimum, określonego obecnie w uchwale nr 228 Rady Ministrów z dnia 30 lipca 1966 r. w sprawie podwyżki wynagrodzeń za pracę najniżej zarabiających pracowników przedsiębiorstw, instytucji i urzędów (Monitor Polski Nr 40, poz. 202).Dodać należy, że przez polepszenie jakości lub zwiększenie wydajności swych usług w zakładach prowadzonych na zasadach zryczałtowanego rozrachunku pracownicy tych Zakładów mogą zwiększać należne im wynagrodzenie i osiągają na ogół z tego tytułu - przy uwzględnieniu m.in. sezonowego charakteru tych usług - zarobki w skali rocznej nie mniejsze, a nieraz wyższe od wynagrodzenia za pracę pobieranego przez osoby, które świadczą takie usługi w ramach działalności innych przedsiębiorstw na podstawie umów o pracę. Z tych przyczyn określony w wyżej wymienionych zasadach zryczałtowanego rozrachunku sposób wynagradzania pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, zawartej zgodnie z tymi zasadami, nie podważa pracowniczego charakteru takiej umowy. Wysunięte w tym względzie, w motywach zagadnienia sformułowanego przez Sąd Wojewódzki, wątpliwości są nieuzasadnione, innych zaś wątpliwości wymieniony Sąd nie podniósł.