IV PZ 21/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Szymanek (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, A. Grymaszewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Zenona S. i Wiktora S. przeciwko Kujawskim Zakładom Koncentratów Spożywczych w W. o zapłatę, na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Włocławku z dnia 8 stycznia 1979 r.oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowodowie domagają się zasądzenia od pozwanych Zakładów kwoty 300.000 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania tytułem wynagrodzenia za pracowniczy wynalazek pt.: "Sposób otrzymywania esencji spożywczych aromatycznych o zapachu waniliowym" stosowany przez te zakłady w latach 1971-1976.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 8.I.1979 r. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu uprawomocnienia się decyzji pozwanych Zakładów ustalającej wysokość należnego powodom wynagrodzenia.Na powyższe postanowienie powodowie wnieśli zażalenie i zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 105 ustawy o wynalazczości i art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania.W uzasadnieniu tego zażalenia twierdzą oni, że w sprawie niniejszej nie zachodzi potrzeba wyczerpania trybu postępowania administracyjnego, określonego z art. 105 ust. 1 ustawy o wynalazczości, ponieważ roszczenie ich opiera się na art. 53 ustawy o wynalazczości, a przepis ten nie uzależnia otwarcia drogi sądowej - dla dochodzenia roszczenia z tytułu naruszenia praw wyłącznych - od uprzedniego wyczerpania postępowania administracyjnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Naprawienie szkody poniesionej przez uprawnionego z patentu wskutek naruszenia jego praw wyłącznych następuje na zasadach ogólnych (art. 415 i nast. k.c.). Przepis ten, jak również art. 53 ustawy o wynalazczości, nie uzależniają otwarcia drogi sądowej dla dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia praw wyłącznych od uprzedniego ustalenia wynagrodzenia w postępowaniu administracyjnym przez jednostkę, która bez zezwolenia uprawnionego z patentu stosuje jego rozwiązanie. Wynagrodzenia szkody uprawniony z patentu lub patentu tymczasowego i licencjobiorcy wyłączni wpisani do rejestru (art. 44 ust. 3 ustawy o wynalazczości) mogą dochodzić wprost przed sądem powszechnym.Nie oznacza to jednak, że podniesiony przez powodów w zażaleniu zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 105 ust. 1 ustawy o wynalazczości w związku z art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. jest uzasadniony.Z treści pisma procesowego powodów wynika, że za pośrednictwem Zjednoczenia Koncentratów Spożywczych w P. złożyli oni pozwanym Zakładom propozycję wykorzystania ich wynalazku. Okoliczność powyższa przeczy ich twierdzeniom, że pozwane Zakłady naruszyły prawa wyłączne uprawnionego z patentu.Wprawdzie pozwane Zakłady uzyskawszy informację o projekcie wynalazczym, którego twórcami są powodowie, powinny ocenić przydatność tego projektu dla siebie i wydać decyzję o jego ewentualnym przyjęciu do stosowania (§ 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. w sprawie projektów wynalazczych - Dz. U. Nr 54, poz. 351). Niewydanie zaś decyzji przez pozwane Zakłady jest niewątpliwie uchybieniem powyższemu obowiązkowi, ale nie może szkodzić prawom twórców projektu wynalazczego, w szczególności ich prawu do wynagrodzenia, skoro - mimo niewydania decyzji o przyjęciu projektu do stosowania - faktycznie go stosują i uzyskują efekty ekonomiczne.Powyższe okoliczności uzasadniają zapatrywanie, że powodowie dochodzą w niniejszej sprawie wynagrodzenia za stosowanie wynalazku, o którym mowa w art. 93 ustawy o wynalazczości, a nie wynagrodzenia szkody z mocy art. 53 tej ustawy, a dla dochodzenia tego roszczenia jest obligatoryjne uprzednie wyczerpanie postępowania administracyjnego, zmierzającego do ustalenia tego wynagrodzenia, w przeciwnym razie powództwo o to wynagrodzenie podlega oddaleniu jako przedwczesne.Powodowie nie mają także interesu prawnego w tym, aby podtrzymywać nadal zarzut, że podstawę prawną ich roszczeń stanowi art. 53 ustawy o wynalazczości.Naprawienia szkody, o której mowa w art. 53 ustawy o wynalazczości, może się domagać tylko uprawniony z patentu - Instytut Przemysłu Drobnego i Rzemiosła lub jego następca prawny - lub licencjobiorca wyłączny, jeżeli licencja ta została ustanowiona, oraz osoby, na rzecz których ustanowione zostało prawo lub użytkowanie na prawie z patentu. Do wytoczenia takiego powództwa przez inne osoby, w tym również i powodów, brak jest legitymacji czynnej, a brak ten prowadzi do oddalenia powództwa.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów (art. 397 § 2 w związku z art. 387 k.p.c.).