I PK 78/14

Sygn. akt I PK 78/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa J. B. i J. M. przeciwko Zespołowi Szkół im. (…) w R. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 września 2014 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt V Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódek kwoty po 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany – Zespół Szkół im. (…) w R. – wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 października 2013 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa procesowego: art. 378 § 1 k.p.c., przez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich zarzutów apelacji, w tym zarzutu zaniechania wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego przez Sąd pierwszej instancji i przyjęcia, że „zapewne” to właśnie likwidacja w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w K. klas IV-VI spowodowała zwiększenie liczby uczniów w klasach Zespołu Szkół w R., a w konsekwencji niezasadne ustalenie, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 231 k.p., jak również 2 nierozpoznanie zarzutu dotyczącego oceny materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie niezgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, co spowodowało, że zdaniem Sądu pierwszej instancji decyzję co do wymiaru godzin dla poszczególnych nauczycieli dla Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w K. podejmował organ prowadzący tę szkołę, a także naruszenie prawa materialnego: art. 231 k.p. w związku z art. 59 ust. 6 w związku z ust 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż dokonane zmiany organizacyjne w zakresie likwidacji klas IV - VI w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w K. stanowią przejęcie zakładu pracy przez Zespół Szkół im. (…) w R., gdy tymczasem pozwany Zespół został jedynie wskazany przez organ prowadzący, jako podmiot który zapewni kontynuację nauki dzieciom likwidowanych klas; art. 45 k.p. w związku z art. 20 ust. 1 pkt 2 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 191), przez błędną wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie dokonane wypowiedzenia umów o pracę były nieuzasadnione z powodu braku zastosowania jakichkolwiek kryteriów doboru pracownika J. M. do zwolnienia, jak i ze względu na ustaloną przez Sąd pierwszej instancji możliwość dalszego zatrudnienia powódki J. B. na stanowisku nauczyciela religii zgodnie z posiadaną przez nią misją kanoniczną oraz do nauczania indywidualnego z uwagi na posiadane przez nią kwalifikacje, gdy tymczasem likwidacja klas IV-VI, w których uczyła powódka J. M. w sposób naturalny determinowała wybór tego nauczyciela do zwolnienia, zaś powódka J. B. ani nie posiadała misji kanonicznej do nauczania w Szkole w R., ani nie mogły być jej przydzielone wszystkie wyliczone przez Sąd godziny nauczania indywidualnego z uwagi na brak kwalifikacji; art. 20 ust. 1 pkt 2 Karta Nauczyciela, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że zmniejszenie liczby oddziałów w szkole powodujące brak możliwości dalszego zatrudnienia powódek w pełnym wymiarze zajęć, stwarza po stronie dyrektora szkoły obowiązek poszukiwania dla nauczyciela godzin nauczania w innej szkole, podczas gdy przepis ten nie stanowi o takim obowiązku; art. 20 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 3 Karta Nauczyciela, przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji pominięcie, że rozwiązanie z nauczycielem stosunku pracy z powodu 3 likwidacji lub reorganizacji szkoły jest możliwe tylko raz do roku ze skutkiem rozwiązującym z końcem roku szkolnego i w rezultacie uznanie, że rozpatrywanie wystąpienia przesłanek z art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela należy rozpoznawać w odniesieniu do całego roku szkolnego 2012/2013, a nie na dzień 31 maja 2012r., tj. dzień dokonania powódkom wypowiedzenia umów o pracę; art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że: nie zastosowano żadnych kryteriów doboru J. M. do zwolnienia, pomimo że J. M. w Zespole Szkolno - Przedszkolnym uczyła w likwidowanych klasach IV-VI przedmiotów takich jak historia, przyroda i zajęcia techniczne, które to przedmioty po likwidacji klas IV - VI nie były wykładane w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w K., a tym samym wybór tej nauczycielki do zwolnienia był naturalny, uwarunkowany dokonanymi zmianami, wzrost liczby uczniów w Zespole Szkół w R. należy łączyć z likwidacją klas IV - VI w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w K., gdy tymczasem jedynie dwanaścioro (tj. mniej niż 50%) dzieci ze zlikwidowanych klas IV - VI zdecydowała się na kontynuację nauki w szkole w R., zaś zwiększenie liczby uczniów w tej szkole wiązało się głównie z równoczesną reorganizacją Zespołu Szkół im. (…) w D., skutkującą likwidacją gimnazjum w D. i przejściem gimnazjalistów do Zespołu Szkół im. (…) w R., 4 godziny nauczania indywidualnego przyznane J. W. mogły zostać powierzone powódce J. B., pomimo że nie posiadała ona uprawnień do prowadzenia rehabilitacji, w przeciwieństwie do nauczyciela J. W., 1 godzina nauczania indywidualnego przyznana I. M. mogła zostać powierzona powódce J. B., pomimo że nie posiadała ona uprawnień do prowadzenia terapii pedagogicznej, w przeciwieństwie do nauczycielki I. M., 13 godzin nauczania indywidualnego przyznane A. C. mogły zostać powierzone powódce J. B., pomimo że nie posiadała ona doświadczenia w pracy z gimnazjalistami z zaburzeniami psychofizycznymi, dokonane zmiany organizacyjne w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w K. nie uniemożliwiały zatrudnienia powódki J. B. w pełnym wymiarze zajęć, podczas gdy likwidacja w tej szkole klas IV-VI z dniem 31 sierpnia 2012 r. powodowała, że brak było godzin do zapewnienia powódce pełnego wymiaru zajęć w roku szkolnym 2012/2013, powódka J. B. posiadała misję kanoniczną do nauczania lekcji religii w Zespole Szkół im. (…) w R., podczas gdy jej misja dotyczyła wyłącznie Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w K. 4 Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, „ponieważ skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec istotnych naruszeń przez Sąd Okręgowy w K. przepisów postępowania, jakie legły u podstaw zaskarżonego wyroku, skutkujących niezgodnym z prawem oraz poczuciem sprawiedliwości rozstrzygnięciem, które to uchybienia w niewątpliwy sposób wpłynęły na wynik przedmiotowej spraw, a polegających na rażącym naruszeniu art. 378 § 1 k.p.c. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich zarzutów apelacji, w tym zarzutu zaniechania wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcia, że <<zapewne>> to właśnie likwidacja w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w K. klas IV-VI spowodowała zwiększenie liczby uczniów w klasach Zespołu Szkół im. (…) w R., a tym szkoła ta przejęła w rozumieniu art. 23(1) k.p. zadania w zakresie nauczania na poziomie zlikwidowanych klas IV-VI w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w K., a także z uwagi na fakt, że Sąd drugiej instancji rażąco naruszył art. 20 ust. 1 pkt 2 Karta Nauczyciela przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy”. Powódki wniosły o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i – w obu przypadkach – zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Gdy idzie o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność, trzeba przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego przesłanka ta wynika zwykle z oczywistego, widocznego prima facie 5 naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20 poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNAPiUS 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3984 § 1 w związku z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość" i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia, koncentrując się na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Takiego wywodu w uzasadnieniu skargi jednak brak. Dodać też trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd drugiej instancji ustosunkował się do wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego. Między innymi podzielił ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, który połączył wzrost liczby uczniów w Zespole Szkół w R. z likwidacją klas IV-VI w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w K.. Wynikający z art. 378 § 1 k.p.c. obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza zarówno zakaz wykraczania poza te granice, jak też nakaz merytorycznego rozważenia wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji, co w sposób oczywisty nie oznacza obowiązku Sądu uwzględnienia podnoszonych w niej zarzutów. Jeśli zaś chodzi o naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, to mimo że skarżąca stawia zarzut niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego, w istocie z przedstawionej argumentacji wynika, że w jego ramach kwestionuje 6 podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku. Nie chodzi zatem o braki w ustaleniach faktycznych, które nie pozwalałyby na prawidłową subsumcję tej normy prawnej, ale zwalczanie ustaleń faktycznych, które doprowadziły Sąd do uwzględnienia roszczeń powódek. Podsumowując, sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczą w istocie ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanych przez sądy meriti, co zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. uchyla się spod kontroli kasacyjnej. Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jej skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na mocy art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust. 1 pkt 1 w związku z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).