III PK 7/19

Sygn. akt III PK 7/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Rączka w sprawie z powództwa K.K. przeciwko Zespołowi Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącemu […] w T. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, ustalenie, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa pracy o wypowiedzeniu umów o pracę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VI Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VI Pa (…) Sąd Okręgowy w R. w sprawie z powództwa K.K. przeciwko Zespołowi Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. […] w T. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, ustalenie, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa pracy o wypowiedzeniu umów o pracę, w wyniku apelacji wniesionych przez powódkę i pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 31 października 2016 r., sygn. akt IV P (…), zmienił zaskarżony wyrok w 2 punkcie I w ten sposób, że zasądził od Zespołu Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. […] w T. na rzecz K.K. kwotę 9.529,20 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 31 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty oraz w punkcie V w ten sposób, że kwotę 2.274,30 zł zastąpił kwotą 476 zł oraz uchylił punkt II i VI zaskarżonego wyroku (pkt 1.); w pozostałym zakresie apelację oddalił (pkt 2.) i zniósł wzajemnie koszty procesu za drugą instancję (pkt 3). K.K. w pozwie przeciwko Zespołowi Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. […] w T. odwołała się od wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 25 maja 2015 r. i wniosła o uznanie dokonanego wypowiedzenia umowy o pracy za bezskuteczne, nałożenie - zgodnie z art. 4772 § 2 k.p.c. - na stronę pozwaną w wyroku obowiązku dalszego zatrudnienia jej do czasu prawomocnego rozpoznania wprawy, a w przypadku gdy upłynie okres wypowiedzenia umowy o pracę przywrócenie jej do pracy na poprzednich warunkach i zasądzenie wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy, zgodnie z przepisami ustawy Kodeks pracy oraz przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 Karta Nauczyciela. Powódka wniosła również o zasądzenie należnego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu Pracy i Karta Nauczyciela. W uzasadnieniu podała, że pismem z dnia 25 maja 2015 r. pozwany poinformował rozwiązaniu z nią stosunku pracy za 3-miesięcznym wypowiedzeniem tj. z dniem 31 pnia 2015 r., powołując się na zmiany organizacyjne szkoły, polegające na zmniejszeniu liczby oddziałów w szkole spowodowane małą ilością uczniów uczęszczających i zgłoszonych do gimnazjum i liceum oraz zmianę planu nauczania. W ocenie powódki rozwiązanie z nią stosunku pracy nie ma żadnego związku z koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania szkoły, lecz jest wynikiem błędnego zarządzania kadrami. W Odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 31 października 2016 r. Sąd Rejonowy w R. w punkcie I. przywrócił K.K. do pracy w Zespole Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. […] w T. na poprzednich warunkach pracy i płacy; w punkcie II. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.176, 40 zł. brutto tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy pod warunkiem podjęcia pracy w Zespole Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. […] w T. w terminie 7 dni od 3 uprawomocnienia się wyroku; oddala powództwo w pozostałym zakresie; w punkcie III. zasądził od Zespołu Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. […] w T. na rzecz K.K. kwotę 343 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, oddalając wniosek powódki o zwrot kosztów procesu z tytułu utraconego zarobku oraz znosząc wzajemnie w pozostałym zakresie koszty procesu pomiędzy stronami; w punkcie V nakazał ściągnąć od Zespołu Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącej […] w T. na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w R.) kwotę 2.274,30 zł. tytułem kosztów sądowych; w punkcie VI. nakazał ściągnąć od K.K. na rzecz Skarbu Państwa (Sadu Rejonowego w R.) kwotę 974,70 zł. tytułem kosztów sądowych. Apelację od powyższego wyroku wniosły obie strony. Powódka w apelacji zaskarżyła wyrok w zakresie punktu II, IV oraz VI i zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 183a i art. 183b k.p. Pozwany zaskarżył wyrok w zakresie punktu I, II, IV i V, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 30 § 4 k.p. w zw. z art. 91c Karty Nauczyciela, a także art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Sąd Okręgowy w R. zmienił zaskarżony wyrok w zakresie punktu I i V oraz uchylił punkt II I VI, oddalając apelacje w pozostałym zakresie i znosząc wzajemnie koszty procesu za drugą instancję. Sąd drugiej instancji uznał zasadność apelacji pozwanego w kwestii zasądzenia na rzecz powódki odszkodowania w miejsce przywrócenia do pracy, w związku z tym zmniejszył również kwotę opłaty sądowej, którą obowiązany był uiścić pozwany. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną złożyła powódka. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparła na podstawie określonej w art. 3984 § 1 pkt 4 k.p.c., a zatem na fakcie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, bowiem Sąd Okręgowy nie dokonał prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, ograniczając się do powtórzenia stanowiska Sądu Rejonowego, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 378 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, niepublikowane; z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, niepublikowane.). Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje przy tym skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do 5 rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Skarżąca nie wykazała oczywistego naruszenia prawa, które mogłoby uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Argumentacja skarżącego sprowadza się w istocie do polemiki z oceną stanu faktycznego i materiału dowodowego dokonaną przez Sądy zgodnie, z którymi nie było podstaw do uznania, że strona pozwana naruszyła wobec powódki zasadę równego traktowania w zatrudnieniu. W ocenie Sądów powodem zwolnienia powódki z pracy nie było niedozwolone kryterium związane z jej wiekiem, lecz brak kierunkowego wykształcenia wyższego do nauczania języka angielskiego. Mimo, że taka podstawa zwolnienia powodowała wadliwość rozwiązania umowy o pracę, to nie przesądzała o uznaniu zachowania pracodawcy za dyskryminujące pracownika. Ustalenia dowodowe i ocena dowodów dokonana przez Sądy meriti uchylają się spod kontroli kasacyjnej zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. as