I UK 27/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2024-12-10

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony wnoszącej skargę kasacyjną, gdy po upływie pięciu lat od postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłosili się następcy prawni zmarłego ani nie ustanowiono kuratora spadku, możliwe jest umorzenie postępowania kasacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zmarła, a po zawieszeniu postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. nie zgłosili się następcy prawni ani nie ustanowiono kuratora spadku. Zgodnie z art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., postępowanie zawieszone z powodu śmierci strony podlega umorzeniu po upływie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu.
Stan faktyczny
Ubezpieczony M. M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach dotyczącego prawa do emerytury. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z powodu śmierci ubezpieczonego. Po upływie pięciu lat od postanowienia o zawieszeniu, nie zgłosili się następcy prawni zmarłego ani nie ustanowiono kuratora spadku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.

Pełny tekst orzeczenia

I UK 27/19 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Sosnowcu o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 grudnia 2024 r., w związku ze skargą kasacyjną ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt III AUa 238/18, umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na śmierć strony – M. M., który wniósł skargę kasacyjną w sprawie o prawo do emerytury. Odpis postanowienia Sądu Najwyższego o zawieszeniu postępowania został doręczony pełnomocnikowi procesowemu (z urzędu) zmarłego ubezpieczonego oraz pełnomocnikowi organu rentowego. Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie ani nie zgłosili się następcy prawni zmarłego ubezpieczonego, legitymujący się postanowieniem sądu w sprawie o stwierdzenie I UK 27/19 2 nabycia spadku lub innym dokumentem potwierdzającym dziedziczenie i wykazującym następstwo prawne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne i następuje do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Zgodnie bowiem z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności – gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony – z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego – poza tokiem instancji, po zaskarżeniu skargą kasacyjną prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji – zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne. W rozpoznawanej sprawie nie zostali wskazani następcy prawni zmarłego ubezpieczonego ani nie zgłosili się sami do Sądu Najwyższego, wykazując, że są następcami prawnymi zmarłego. Sąd Najwyższy nie został również powiadomiony o ustanowieniu kuratora spadku. Istniały w związku z tym podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., zgodnie z którym sąd umarza postępowanie zawieszone z powodu śmierci strony po upływie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Umorzenie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 182 § 1 k.p.c. może nastąpić – w przypadku śmierci strony – także w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w szczególności w postępowaniu kasacyjnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z 26 października 2007 r., IV CKN 1276/00, LEX nr 1482422; z 16 listopada 2022 r., I UK 347/17, LEX nr 3521790). [SOP] r.g. I UK 27/19 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 180 § 1 pkt 1 KPCart. 182 § 1 pkt 5 KPCart. 182 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy