I UK 335/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-03-24
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez podmiot leczniczy z Narodowym Funduszem Zdrowia, a następnie zlecona przez ten podmiot podwykonawcy, może stanowić podstawę do objęcia pracownika tego podwykonawcy przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych jako płatnika składek?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne sprowadza się do zwykłej wykładni przepisów i ich zastosowania w ustalonym stanie faktycznym. Wskazano, że umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zawierana między Narodowym Funduszem Zdrowia a świadczeniodawcą, nie jest tożsama z umową cywilnoprawną zawartą przez tego świadczeniodawcę z podwykonawcą, na podstawie której pracownik wykonuje usługi medyczne. W konsekwencji, pracownik taki nie jest objęty przepisami art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście płatnika składek.Stan faktyczny
Powódka S. [...] w M. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z wykonywaniem przez M. G. usług medycznych na rzecz C. Sp. z o.o. w ramach umowy cywilnoprawnej, podczas gdy była ona zatrudniona na umowę o pracę w S. [...]. Sąd Najwyższy badał, czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może stanowić podstawę do objęcia pracownika przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych jako płatnika składek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz C. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 335/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa S. […] w M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. z udziałem zainteresowanych: M. G. i C. Spółki z o.o. w M. o wysokość podstawy wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 marca 2015 r., skargi kasacyjnej S. […] w M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz C. sp. z o.o. w M. 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pełnomocnik wnioskodawcy S. […] w M. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 marca 2014 r. Zarzucono: 1) naruszenie art. 22 k.p. w zw. z art. 4 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) poprzez jego niezastosowanie, tj. niezastosowanie go jako prawnej podstawy rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zainteresowana M. G. wykonywała usługi na rzecz C. sp. z o.o. nie w ramach umowy zlecenia lecz w ramach stosunku pracy, a w konsekwencji art. 8 ust.
2 2a) u.s.u.s. nie powinien mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż płatnikiem składek z tytułu ubezpieczenia społecznego winien być pracodawca C. sp. z o.o., 2) naruszenie art. 4 pkt 2 lit. a) u.s.u.s. przez jego błędne zastosowanie polegające na przyznaniu wnioskodawcy statusu płatnika składek od wynagrodzeń otrzymywanych od podmiotu trzeciego, 3) naruszenie art. 8 ust. 2a) u.s.u.s. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że treścią dyspozycji ww. przepisu objęte są również umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie podlegające przepisom Kodeksu cywilnego o umowie zlecenia i umowie o dzieło, 4) naruszenie art. 35 i 35a) ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, a także art. 132 ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez jego niezastosowanie polegające na braku uznania, iż umowa zawarta przez zainteresowaną z C. sp. z o.o. jest umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sformułowanego w formie pytania – „czy za pracowników w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należy rozumieć również osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, a zatem rozstrzygnięcie, czy dyspozycja normy art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje również umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych.” W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik zainteresowanej C. sp. z o.o. wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego, podkreślając, że zainteresowana nie świadczyła usług na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne
3 i ich uzasadnienie (postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LEX nr 818572). Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinno nastąpić przez jego sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (postanowienie SN z dnia 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950). W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego kwestia sprowadzająca się do zwykłej wykładni prawa i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym (postanowienia SN z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 oraz III UK 55/08, 16 marca 2009 r., III UK 90/08, 18 lutego 2015 r., I UK 297/14 - niepubl.). W ocenie Sądu sformułowane przez pełnomocnika skarżącego zagadnienie prawne sprowadza się do zwykłej wykładni przepisów i ich zastosowania w ustalonym stanie faktycznym tej sprawy. Wnoszący skargę nie wykazał, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają odpowiedzi na pytanie postawione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Przeciwnie w uzasadnieniu wniosku argumentowano, wskazując na wyrok SN z dnia 10 grudnia 2004 r., CK 134/04, OSP 2005 nr 6, poz.79 (zapewne chodziło o wyrok SN w sprawie III CK 134/04), że wyrok ten „jednoznacznie ustala, że umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych bądź świadczeń opieki zdrowotnej nie jest umową zlecenia ani żadną inną umową, do której przepisy umowy o zleceniu się stosuje”. Należy ponadto zauważyć, że Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, w której jako przyczynę przyjęcia przedstawia się zagadnienie prawne, którego wyjaśnienie nie miało by znaczenia dla rozpoznania podstaw skargi (por. postanowienie SN z dnia 3 listopada 2010 r. III UK 56/10, 9 lutego 2011 r., III SK 43/10 - niepubl.). W ocenie Sądu odpowiedź na pytanie postanowione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma znaczenia dla rozpoznania podstaw skargi. Formułując zagadnienie prawne wnoszący skargę oczekuje potwierdzenia, że art. 8 ust. 2a u.s.u.s. nie ma zastosowania do umowy o udzielanie świadczeń
4 zdrowotnych, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w sytuacji gdy w ustalonym stanie faktycznym zainteresowana M.G. będąc zatrudniona przez wnioskodawcę S. […] w M. na podstawie umowy o pracę jako pielęgniarka, jednocześnie wykonywała usługi medyczne na terenie tego szpitala i na rzecz jego pacjentów na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z C. sp. z .o.o. Jednocześnie w sprawie tej nie ustalono, że podstawą wykonania usług medycznych przez zainteresowaną M. G. była umowa o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W ramach oceny występowania w tej sprawie istotnego zagadnienie prawnego, warto odnotować, że rozważania dotyczące cech charakterystycznych umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zawiera wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2014 r., I UK 232/13, LEX nr 1455194. W wyroku tym Sąd stwierdził, że „umowa, na podstawie której lekarz wykonuje swój zawód polegający na udzielaniu świadczeń zdrowotnych nie może być utożsamiana z umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz w rozumieniu art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ani z zawieraną w jej ramach umową o zamówienie na świadczenia zdrowotne, o której mowa w art. 133 tej ustawy w związku z art. 35 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Sąd stwierdził dalej, że „uregulowana w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawierana jest przez podmiot zobowiązany do realizacji zadań z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego (Narodowy Fundusz Zdrowia) z podmiotem, który w myśl przepisów tej ustawy może być świadczeniodawcą. Stosownie do art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, rozważana umowa nie może być zawarta przez Fundusz z lekarzem udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej (a więc wykonującym zawód lekarza) u tego świadczeniodawcy, który zawarł ją z Funduszem.”. W tej sprawie, to skarżący - świadczeniodawca - zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem, a następnie zlecił C. sp. z o.o. - podwykonawca - udzielanie
5 świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umowy zawartej przez niego z Funduszem, z kolei spółka ta powierzyła zainteresowanej M. G. świadczenie usług medycznych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Z ustalonego stanu faktycznego, który wiąże Sąd Najwyższy działający jako sąd kasacyjny, wynika zatem, że zainteresowana M.G. nie świadczyła usług medycznych na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I UK 301/14 2015-03-03Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez osobę wykonującą pracę na podstawie takiej umowy z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, może być objęta dyspozycją art. 8 ust. 2a ustawy o sys…
- I UK 298/14 2015-02-18Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez pracodawcę z podmiotem trzecim, może być traktowana jako umowa zlecenia w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a w konsekw…
- I UK 363/14 2015-03-24Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez podmiot zobowiązany do realizacji zadań z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego z podmiotem będącym świadczeniodawcą, a następnie zlecona przez tego świadczen…
- I UK 310/14 2015-03-04Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez osobę wykonującą zawód medyczny z podmiotem leczącym, który zawarł umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, może być uznana za umowę zlecenia w rozumieniu art…
- I UK 311/14 2015-03-04Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez pracownika z podmiotem trzecim, na terenie szpitala będącego pracodawcą tego pracownika, może być uznana za umowę o pracę w rozumieniu art. 8 ust. 2a usta…
Powołane przepisy
art. 22 KPart. 4 pkt 2art. 8 ust.
2art. 8 ust. 2art. 35art. 132art. 132 ust. 1art. 133art. 35 ust. 1art. 132 ust. 3art. 3989 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy