I UK 363/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-03-24
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez podmiot zobowiązany do realizacji zadań z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego z podmiotem będącym świadczeniodawcą, a następnie zlecona przez tego świadczeniodawcę podwykonawcy, może być uznana za umowę zlecenia lub inną umowę, do której stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia, w kontekście ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne sprowadza się do zwykłej wykładni przepisów i ich zastosowania w ustalonym stanie faktycznym. Stwierdzono, że umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie jest umową zlecenia ani umową o dzieło. Ponadto, wskazano, że taka umowa jest zawierana między Narodowym Funduszem Zdrowia a świadczeniodawcą, a nie bezpośrednio z lekarzem wykonującym zawód u tego świadczeniodawcy.Stan faktyczny
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (SPZOZ) złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. SPZOZ zarzucił naruszenie przepisów dotyczących stosunku pracy i systemu ubezpieczeń społecznych, twierdząc, że osoba wykonująca usługi medyczne na rzecz C. Sp. z o.o. powinna być traktowana jako pracownik, a nie zleceniobiorca. Kluczowe było ustalenie, czy umowa cywilnoprawna zawarta z tą osobą była umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz C. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 363/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z odwołania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. z udziałem zainteresowanych: U. T. i C. Spółki z o.o. w M. o wysokość podstawy wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 marca 2015 r., skargi kasacyjnej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz C. sp. z o.o. w M. 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pełnomocnik wnioskodawcy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w M. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 marca 2014 r. Zarzucono: 1) naruszenie art. 22 k.p. w zw. z art. 4 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) poprzez jego niezastosowanie, tj. niezastosowanie go jako prawnej podstawy rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego
2 wynika, że zainteresowana U. T. wykonywała usługi na rzecz C. sp. z o.o. nie w ramach umowy zlecenia lecz w ramach stosunku pracy, a w konsekwencji art. 8 ust. 2a) u.s.u.s. nie powinien mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż płatnikiem składek z tytułu ubezpieczenia społecznego winien być pracodawca C. sp. z o.o., 2) naruszenie art. 4 pkt 2 lit. a) u.s.u.s. przez jego błędne zastosowanie polegające na przyznaniu wnioskodawcy statusu płatnika składek od wynagrodzeń otrzymywanych od podmiotu trzeciego, 3) naruszenie art. 8 ust. 2a) u.s.u.s. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że treścią dyspozycji ww. przepisu objęte są również umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie podlegające przepisom Kodeksu cywilnego o umowie zlecenia i umowie o dzieło, 4) naruszenie art. 35 i 35a) ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, a także art. 132 ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez jego niezastosowanie polegające na braku uznania, iż umowa zawarta przez zainteresowaną z C. sp. z o.o. jest umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sformułowanego w formie pytania – „czy za pracowników w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należy rozumieć również osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, a zatem rozstrzygnięcie, czy dyspozycja normy art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje również umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych.”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik zainteresowanej C. sp. z o.o. wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego, podkreślając, że zainteresowana nie świadczyła usług na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LEX nr 818572). Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinno nastąpić przez jego sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (postanowienie SN z dnia 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950). W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego kwestia sprowadzająca się do zwykłej wykładni prawa i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym (postanowienia SN z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 oraz III UK 55/08, 16 marca 2009 r., III UK 90/08, 18 lutego 2015 r., I UK 297/14 - niepubl.). W ocenie Sądu sformułowane przez pełnomocnika skarżącego zagadnienie prawne sprowadza się do zwykłej wykładni przepisów i ich zastosowania w ustalonym stanie faktycznym tej sprawy. Wnoszący skargę nie wykazał, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają odpowiedzi na pytanie postawione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Przeciwnie w uzasadnieniu wniosku argumentowano, wskazując na wyrok SN z dnia 10 grudnia 2004 r., CK 134/04, OSP 2005 nr 6, poz. 79 (zapewne chodziło o wyrok SN w sprawie III CK 134/04), że wyrok ten „jednoznacznie ustala, że umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych bądź świadczeń opieki zdrowotnej nie jest umową zlecenia ani żadną inną umową, do której przepisy umowy o zleceniu się stosuje”. Należy ponadto zauważyć, że Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, w której jako przyczynę przyjęcia przedstawia się zagadnienie prawne, którego wyjaśnienie nie miało by znaczenia dla rozpoznania podstaw skargi (por. postanowienie SN z dnia 3 listopada 2010 r., III UK 56/10, 9 lutego 2011 r., III SK 43/10 - niepubl.). W ocenie Sądu odpowiedź na pytanie postanowione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma znaczenia dla rozpoznania podstaw skargi.
4 Formułując zagadnienie prawne wnoszący skargę oczekuje potwierdzenia, że art. 8 ust. 2a u.s.u.s. nie ma zastosowania do umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w sytuacji gdy w ustalonym stanie faktycznym zainteresowana U. T. będąc zatrudniona przez wnioskodawcę Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w M. na podstawie umowy o pracę jako pielęgniarka, jednocześnie wykonywała usługi medyczne na terenie tego szpitala i na rzecz jego pacjentów na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z C. sp. z o.o. Jednocześnie w sprawie tej nie ustalono, że podstawą wykonania usług medycznych przez zainteresowaną U. T. była umowa o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W ramach oceny występowania w tej sprawie istotnego zagadnienie prawnego, warto odnotować, że rozważania dotyczące cech charakterystycznych umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zawiera wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2014 r., I UK 232/13, LEX nr 1455194. W wyroku tym Sąd stwierdził, że „umowa, na podstawie której lekarz wykonuje swój zawód polegający na udzielaniu świadczeń zdrowotnych nie może być utożsamiana z umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz w rozumieniu art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ani z zawieraną w jej ramach umową o zamówienie na świadczenia zdrowotne, o której mowa w art. 133 tej ustawy w związku z art. 35 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Sąd stwierdził dalej, że „uregulowana w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawierana jest przez podmiot zobowiązany do realizacji zadań z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego (Narodowy Fundusz Zdrowia) z podmiotem, który w myśl przepisów tej ustawy może być świadczeniodawcą. Stosownie do art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, rozważana umowa nie może być zawarta przez Fundusz z lekarzem udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej (a więc wykonującym zawód lekarza) u
5 tego świadczeniodawcy, który zawarł ją z Funduszem.”. W tej sprawie, to skarżący – świadczeniodawca - zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem, a następnie zlecił C. sp. z o.o. – podwykonawca – udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umowy zawartej przez niego z Funduszem, z kolei spółka ta powierzyła zainteresowanej U. T. świadczenie usług medycznych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Z ustalonego stanu faktycznego, który wiąże Sąd Najwyższy działający jako sąd kasacyjny, wynika zatem, że zainteresowana U.T. nie świadczyła usług medycznych na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- I UK 310/14 2015-03-04Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez osobę wykonującą zawód medyczny z podmiotem leczącym, który zawarł umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, może być uznana za umowę zlecenia w rozumieniu art…
- I UK 335/14 2015-03-24Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez podmiot leczniczy z Narodowym Funduszem Zdrowia, a następnie zlecona przez ten podmiot podwykonawcy, może stanowić podstawę do objęcia pracownika tego pod…
- I UK 321/14 2015-03-17Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez pracownika z podmiotem trzecim, może być traktowana jako umowa zlecenia w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skutkująca…
- I UK 286/14 2014-11-13Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez pielęgniarkę z podmiotem trzecim (spółką z o.o.), podczas gdy pielęgniarka jest jednocześnie zatrudniona na umowę o pracę w szpitalu, który jest świadczen…
- I UK 303/14 2015-03-03Czy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta przez podmiot zobowiązany do realizacji zadań z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego z podmiotem będącym świadczeniodawcą, może być podstawą do zastosowania art. 8…
Powołane przepisy
art. 22 KPart. 4 pkt 2art. 8 ust. 2art. 35art. 132art. 132 ust. 1art. 133art. 35 ust. 1art. 132 ust. 3art. 3989 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy