II PK 59/04

` Sygn. akt II PK 59/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Maria Tyszel Protokolant Wanda Cabaj w sprawie z powództwa M.J. przeciwko "A." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 listopada 2004 r., kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z siedzibą w G. z dnia 25 listopada 2003 r., oddala kasację. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 25 listopada 2003 r., Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. , uwzględnił apelację pozwanego Przedsiębiorstwa Techniczno – Handlowego Motoryzacji A. spółka z o.o. od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G., w sprawie z powództwa M. J., o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, w ten sposób, że zmienił zaskarżony wyrok w pkt. II, oddalając powództwo o wynagrodzenie za okres od lipca do grudnia 2001 r., oraz oddalił apelację pozwanego w pozostałej części, a apelację powoda w całości i orzekł o kosztach postępowania. Według ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, podzielonych w tej części przez Sąd Okręgowy, powód był zatrudniony w pozwanej spółce na podstawie umowy o pracę, (w której - w aneksie z dnia 15 kwietnia 1991 r. - strony ustaliły czterdziestoośmiomiesięczny okres wypowiedzenia umowy o pracę) w charakterze dyrektora, pełniąc nadto funkcję prezesa zarządu. Z dniem 20 czerwca 2000 r. powód przestał być prezesem zarządu spółki i ta okoliczność stanowiła przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Rozpoznając apelacje obu stron, Sąd Okręgowy, odmiennie niż Sąd pierwszej instancji, uznał, iż roszczenie powoda o wynagrodzenie może obejmować dwunastomiesięczny okres wypowiedzenia (ostatecznie powód do takiego okresu ograniczył powództwo), biegnący od dnia 1 lipca do dnia 30 września 2000 r., a po wyłączeniu trzymiesięcznego odszkodowania, okres od 1 października 2000 r. do 31 czerwca 2001 r. w oparciu o art. 49 k.p. Sąd apelacyjny jednocześnie wskazał, iż okres niezdolności do pracy (od 1 października 2000 r. do 19 marca 2001 r., w którym powód otrzymywał zasiłek chorobowy) wlicza się do okresu wypowiedzenia i nie powoduje przerwania jego biegu, a tym samym roszczenie o wynagrodzenie za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 2001 r. nie jest uzasadnione. W kasacji od tego wyroku pełnomocnik pozwanego zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 4771 § 1 k.p.c. co miało istotny wpływ na wynik sprawy (w trakcie rozprawy kasacyjnej zarzut ten został cofnięty), oraz prawa 3 materialnego – art. 49 k.p., wniósł o uchylenie pkt. 1 zaskarżonego wyroku i „umorzenie postępowania w tej części”. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Powód mający zagwarantowany umową o pracę czterdziestoośmiomiesięczny okres wypowiedzenia, pismem z dnia 2 stycznia 2003 r. (k. 281 a.s.) ograniczył swoje roszczenia do zasądzenia wynagrodzenia za okres dwunastu miesięcy wypowiedzenia, z wyłączeniem pierwszych trzech miesięcy, za które już otrzymał wynagrodzenie oraz z wyłączeniem okresu niezdolności do pracy od dnia 1 października 2000 r. do dnia 19 marca 2001 r., w którym otrzymywał zasiłek chorobowy. W piśmie tym powód powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 9 listopada 1994 r., I PZP 46/94, (OSNAPiUS 1995 nr 7, poz. 87), według którego dopuszczalny jest – przyjęty w umowie stron - dwunastomiesięczny okres wypowiedzenia, oraz przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1983 r., I PRN 139/82, (OSNC 1983 nr 9 poz. 138), wskazujący, iż pracownik może otrzymać – na podstawie swego wyboru - za okres niezdolności do pracy z powodu choroby, albo wynagrodzenie za pracę, albo zasiłek chorobowy. W okolicznościach sprawy powód, dochodząc wynagrodzenia za okres od dnia 20 marca 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r., w istocie liczy bieg okresu wypowiedzenia od czasu zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić i trafnie w związku z tym Sąd Okręgowy uznał je za niedopuszczalne, gdyż w świetle przepisów kodeksu pracy nie jest możliwe uznanie, że w okresie wypowiedzenia umowy o pracę nastąpiła przerwa jego biegu. Sąd Najwyższy w pełni to stanowisko aprobuje, stwierdzając iż wobec dwunastomiesięcznego terminu wypowiedzenia umowy o pracę, okres niezdolności do pracy od dnia 1 października 2000 r. do dnia 19 marca 2001 r., w którym powód otrzymywał zasiłek chorobowy, wlicza się do okresu wypowiedzenia i nie powoduje ani przerwania jego biegu, ani też jego przedłużenia. Oznacza to więc, że w rozpoznawanej sprawie powodowi przysługiwało wynagrodzenie jedynie za okres od dnia 20 marca 2001 r. (ustanie pobierania zasiłku chorobowego) do dnia 30 czerwca 2001 r., czyli za pozostały okres dwunastomiesięcznego wypowiedzenia. 4 Podobne stanowisko zostało zajęte w przywołanym przez powoda wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1983 r., I PRN 139/82, w którym Sąd Najwyższy zmieniając wyrok sądu drugiej instancji wskazał, iż okres pobierania zasiłku chorobowego w czasie trwania wypowiedzenia nie podlega odliczeniu od tego okresu. Także w wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r., I PK 81/03 (Prawo Pracy 2004/7-8/61) Sąd Najwyższy wskazał, że wynagrodzenie za pracę, w sytuacjach przewidzianych w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 60, poz. 636 ze zm.), zostaje zastąpione zasiłkiem chorobowym, przyznawanym na zasadach określonych w tej ustawie. Przepis art. 12 tej ustawy wyklucza jednoczesne pobieranie zasiłku i wynagrodzenia za pracę. Zasiłek chorobowy zastępuje wynagrodzenie za pracę, gdy pracownik z powodu choroby nie może świadczyć pracy i występuje z wnioskiem o przyznanie zasiłku. Odnosząc tę zasadę do pracownika żądającego wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, można przyjąć, że wynagrodzenie nie przysługuje za czas pobierania zasiłku chorobowego. Gdyby pracownik, z którym rozwiązano umowę o pracę z naruszeniem przepisów, pozostawał w stosunku pracy, nie zachowałby prawa do wynagrodzenia w okresie, za który przyznano mu prawo do zasiłku chorobowego. Zastąpienie prawa do wynagrodzenia prawem do zasiłku chorobowego występuje tylko wówczas, gdy pracownik nie mógł wykonywać pracy i o takie świadczenia wystąpił. Sama niezdolność do pracy z powodu choroby nie pozbawia pracownika prawa do wynagrodzenia, jeżeli mimo choroby świadczył pracę. Fakt, że w okresie wypowiedzenia, powód był zwolniony od świadczenia pracy, nie może oznaczać, że w tym okresie nie mógł korzystać z zasiłku chorobowego. Skoro przedłożył on zaświadczenie o niezdolności do pracy i otrzymał za ten okres zasiłek chorobowy, brak podstaw do dochodzenia za tenże okres wynagrodzenia za pracę (także w formie różnicy między otrzymanym zasiłkiem chorobowym a wynagrodzeniem za pracę). Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39312 k.p.c., orzekł jak w sentencji.