II UK 455/15

Sygn. akt II UK 455/15 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z wniosku W. M. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (…) o ustalenie stopnia niepełnosprawności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 30 listopada 2016 r., wniosku pełnomocnika z urzędu wnioskodawczyni o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt II UK 455/16 oddala wniosek. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawczyni W. M. wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 lutego 2015 r., oddalającego apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 grudnia 2014 r. w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności i nie obciążył wnioskodawczyni kosztami postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 5 września 2016 r. pełnomocnik wnioskodawczyni radca prawny M. S. na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. wniósł „o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie o sygn. II UK 455/15 (doręczonego pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 września 2016 r.) o zawarcie w nim rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika działającego z urzędu, powiększonych o podatek od towarów i usług 2 oraz opłaty skarbowej według norm przepisanych, objętego treścią skargi kasacyjnej z dnia 10 czerwca 2015 r. w związku z tym, że pełnomocnik wnoszący skargę kasacyjną był pełnomocnikiem wyznaczonym z urzędu a koszty zastępstwa nie zostały pokryte”. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że decyzja o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu znajduje się w aktach sprawy o sygn. IX Ua (…) zaś „wniosek o zasądzenie tych kosztów postępowania został objęty punktem 3 skargi”. Ponadto stwierdził, że pomoc prawna udzielona została z należytą starannością. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 108 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Takim orzeczeniem jest postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Roszczenie o zwrot kosztów procesu (art. 98 § 1 w związku z art. 109 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze) wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Przepis ten ma charakter prekluzyjny wobec strony zastępowanej przez zawodowego pełnomocnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 19 marca 1996 r., III CZP 23/96, LEX nr 50559; z dnia 20 maja 2011 r., IV CZ 123/10, LEX nr 1314558) i stosuje się go odpowiednio również w postępowaniu kasacyjnym. Wobec tego pełnomocnik reprezentujący stronę z urzędu stosownie do treści § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) winien przed zakończeniem postępowania w danej instancji złożyć stosowny wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, że nie zostały on pokryte w całości ani w części. Z tego obowiązku w rozpoznawanej sprawie nie zwalniał pełnomocnika z urzędu zamieszczony w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej wniosek o „rozstrzygnięcie o 3 zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej, we wszystkich instancjach, według norm przepisanych”. Dodatkowo należy zauważyć, że Sąd Najwyższy nie jest sądem „kolejnej instancji” (por. uchwałę Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008 nr 11, poz. 122). Sumując powyższe, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały pokryte w całości lub w części powinien zostać złożony najpóźniej do wydania orzeczenia kończącego postępowanie kasacyjne. Wniosek złożony po zakończeniu postępowania przed Sądem Najwyższym, jest wnioskiem spóźnionym a nie ulega wątpliwości, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej sąd nie orzeka z urzędu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1996 r., III CZP 23/96, LEX nr 50559). Wobec tego Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 lipca 2016 r., na podstawie art. 102 k.p.c., orzekł o kosztach, których domagał się w postępowaniu kasacyjnym pełnomocnik Wojewódzkiego Zespołu do Spraw orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (…), zamieszczając stosowny wniosek w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Z powyższych względów na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. postanowiono jak w sentencji.