Rw 1115/82
WyrokIzba Wojskowa1982-12-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy porzucenie pracy w zmilitaryzowanym przedsiębiorstwie w zamiarze trwałego uchylenia się od służby wojskowej, przy jednoczesnym posiadaniu zaświadczenia o czasowej niezdolności do służby wojskowej, może być uznane za czyn o znikomym stopniu społecznego niebezpieczeństwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonego. Posiadanie zaświadczenia o czasowej niezdolności do służby wojskowej nie usprawiedliwia porzucenia pracy w zmilitaryzowanym przedsiębiorstwie w zamiarze trwałego uchylenia się od służby. Taka ocena sądu pierwszej instancji stanowiła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 26 § 1 k.k.Stan faktyczny
Oskarżony porzucił pracę w zmilitaryzowanym przedsiębiorstwie PKP, powołując się na fakt, że praca mu nie odpowiadała. Korzystał z zwolnień lekarskich przed i po porzuceniu pracy, a następnie podjął zatrudnienie w innym zakładzie. Wcześniej został uznany za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres 12 miesięcy. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie karne, uznając czyn za społecznie niebezpieczny tylko w znikomym stopniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N. i przekazał sprawę oskarżonego Grzegorza S. sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Juszczak, płk B. Bem (sędzia s. wojsk. - deleg.). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk Z. Burda.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 1982 r. na rozprawie sprawy Grzegorza S., przeciwko któremu umorzono postępowanie karne na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 26 § 1 k.k. o czyn określony w art. 304 § 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego, od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 5 listopada 1982 r.,uwzględniając rewizję prokuratora, zaskarżony wyrok uchylił i sprawę oskarżonego Grzegorza S. przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora z powodu naruszenia przez sąd prawa materialnego - art. 26 § 1 k.k. wskutek uznania, że czyn oskarżonego jest społecznie niebezpieczny tylko w znikomym stopniu. Podnosząc ten zarzut, skarżący wnosił o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierając rewizję prokuratora, zmodyfikował jej zarzut, twierdząc, że rozstrzygnięcie sądu dotknięte jest błędem w ustaleniach faktycznych, który mógł mieć wpływ na jego treść.Obrońca oskarżonego wnosił natomiast o nieuwzględnienie tej rewizji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W toku postępowania karnego bezspornie ustalono, że oskarżony od kwietnia 1979 r. zatrudniony był w Oddziale Robót Budowlanych PKP w M. (odcinek budowy w M.) jako rzemieślnik i że po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego przedsiębiorstwo to zostało zmilitaryzowane, o czym w odpowiednim czasie, formie i zakresie oskarżony został poinformowany. Ustalono też, przede wszystkim opierając się na pisemnym oświadczeniu oskarżonego i bezspornych faktach, że w dniu 29 czerwca 1982 r. porzucił pracę we wspomnianym wyżej przedsiębiorstwie, gdyż nie odpowiadała mu ona, przy czym przez kilka dni poprzedzających ten fakt oraz następujących po nim korzystał on ze zwolnień lekarskich, a dnia 18 sierpnia 1982 r., po dyscyplinarnym zwolnieniu go z pracy, podjął pracę w innym zakładzie również w charakterze rzemieślnika. Niezależnie od tego, na podstawie dołączonego do akt orzeczenia RWKL z dnia 3 września 1981 r., sąd ustalił również, że oskarżony uznany został za niezdolnego do służby wojskowej, co w kontekście jego wyjaśnień, że dotychczasowa praca nie odpowiadała jego warunkom zdrowotnym, w istotny sposób wpływa na ocenę stopnia społecznego niebezpieczeństwa jego czynu.Przyjmując takie ustalenia, sąd nie zauważył jednak, że oskarżony uznany został przez wspomnianą komisję za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres 12 miesięcy, a więc do września 1982 r., co nie jest równoznaczne z zupełną niezdolnością do tej służby, że nawet zupełna niezdolność do służby wojskowej nie oznacza wcale niezdolności do wykonywania pracy w określonym zawodzie oraz zakładzie pracy i w końcu że oskarżony, wobec którego na podstawie art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) mają wprawdzie zastosowanie przepisy o odpowiedzialności karnej żołnierzy, nie stoi jednak pod zarzutem trwałego uchylania się od służby wojskowej, do pełnienia której uznany został przed rokiem za czasowo niezdolnego, lecz pod zarzutem porzucenia pracy w zamiarze trwałego uchylenia się od służby w jednostce zmilitaryzowanej, do czego nie mogły upoważniać go jakiekolwiek zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy (...).
Powiązane orzeczenia
- Z 111/82 1983-10-01Czy osoba zwolniona ze służby w jednostce zmilitaryzowanej może ponosić odpowiedzialność karną na zasadach określonych dla żołnierzy w czynnej służbie wojskowej za czyny popełnione po zwolnieniu, a w szczególności za prz…
- U 4/82 1982-09-17Jak należy kwalifikować czyn osoby, która, będąc zatrudniona w objętej militaryzacją jednostce organizacyjnej administracji państwowej lub gospodarki narodowej, porzuca pracę w takiej jednostce albo samowolnie opuszcza w…
- Rw 433/82 1982-06-11Czy osoba zatrudniona w zmilitaryzowanym zakładzie pracy po jego militaryzacji, bez przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego, może być podmiotem przestępstwa wojskowego określonego w art. 305 k.k. i odpowiadać według prz…
- N 18/85 1985-12-18Czy fakt powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej lub obrony cywilnej osoby skazanej na karę pozbawienia praw publicznych, w okresie trwania tej kary, wpływa na ocenę społecznego niebezpieczeństwa popełnionego p…
- Rw 1061/85 1985-11-26Czy niezdolność żołnierza do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia, w połączeniu ze znacznym ograniczeniem poczytalności w chwili popełnienia czynu, uzasadnia nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności?
Powołane przepisy
art. 11 pkt 2 KPKart. 26 § 1 KKart. 304 § 1 KKart. 234 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.