Rw 1168/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: mjr S. Kosmal (sprawozdawca), płk E. Olczak.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Rewucki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 1983 r. na rozprawie sprawy Bogdana B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 312 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2) art. 311 § 2 i 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, i łącznie - z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 1 k.k. - na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 5 lat, z powodu rewizji, wniesionej przez wiceprokuratora Okręgu Wojskowego w N. na niekorzyść oskarżonego, od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 11 listopada 1982 r.,uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) uznanie, że oba przypisane oskarżonemu przestępstwa stanowiły czyny o charakterze chuligańskim,b) poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu przestępstw: 1) z art. 312 § 1 k.k. - na prawidłową z art. 312 § 1 k.k. w zw. z art. 59 § 1 k.k. i 2) z art. 311 § 2 i 3 k.k. - na prawidłową z art. 311 § 2 i 3 w zw. z art. 59 § 1 k.k.,c) wymierzenie oskarżonemu za czyn opisany w pkt 1 wyroku kary 5 miesięcy pozbawienia wolności, przyjmując za podstawę jej wymiaru art. 312 § 1 k.k. w zw. z art. 57 § 1 i 3 k.k.,d) wymierzenie za czyn opisany w pkt 2 wyroku kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, przyjmując za podstawę jej wymiaru art. 311 § 3 k.k. w zw. z art. 57 § 1 i 3 pkt 2 k.k.,e) wymierzenie nowej kary łącznej w rozmiarze 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a to na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k., oraz uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności o oddaniu oskarżonego pod dozór przełożonego (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji, podnosząc zarzuty: a) obrazy przepisów prawa materialnego wskutek niesłusznego niezastosowania art. 59 § 1 k.k. do przypisanych oskarżonemu przestępstw, b) rażącej niewspółmierności kary, domagał się na tej podstawie zmiany zaskarżonego wyroku przez uznanie, że oskarżony dopuścił się dwóch czynów o charakterze chuligańskim, i wymierzenie mu za to bezwzględnej kary pozbawienia wolności w granicach podanych przez prokuratora na rozprawie głównej,Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który popierał rewizję prokuratora, oraz po wysłuchaniu obrońcy oskarżonego, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Podniesiony w rewizji zarzut obrazy przepisów prawa materialnego jest zasadny. Sąd pierwszej instancji uznając, że oskarżonemu nie można przypisać popełnienia przestępstw o charakterze chuligańskim, uzasadnił swoje stanowisko tym, iż tempore criminis miał on ograniczoną w stopniu znacznym zdolność pokierowania swoim postępowaniem, a zatem trudno twierdzić, że działał on w celu okazania nieposzanowania dla zasad współżycia społecznego.Z takim stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie można się zgodzić. Stosownie do art. 120 § 14 k.k. o chuligańskim charakterze czynu nie decydują subiektywne przeżycia, pragnienia lub cele sprawcy, lecz obiektywna treść i obiektywny wydźwięk jego zachowania. Istotnymi właściwościami przestępstwa o takim charakterze jest więc agresywność i publiczność działania sprawcy, brak powodu do popełnienia takiego czynu lub powód oczywiście błahy oraz obiektywna cecha czynu wyrażająca się w tym, że wywołuje on - jako typowe reakcje - oburzenie, lęk lub zgorszenie wobec osób postronnych.Opisanymi właściwościami znamionowało się działanie oskarżonego, dlatego też słuszne jest żądanie rewizji, aby czyny przypisane oskarżonemu uznać za przestępstwa o charakterze chuligańskim.Fakt, że u oskarżonego stwierdzono tzw. poczytalność zmniejszoną, nie ma w sprawie decydującego znaczenia, gdyż istotne jest, aby sprawca występku o charakterze chuligańskim obejmował swoją świadomością wszystkie przedmiotowe elementy takiego czynu. Stwierdzone u oskarżonego mankamenty psychiczne nie dotyczyły jednak świadomości.Zgodzić się także trzeba ze skarżącym, że ze względu na charakter czynu (vide dyrektywa zawarta w art. 59 § 2 k.k.), jak i jego okoliczności (agresywna i brutalna napaść z nożem w ręku na oficera) brak podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności. Doceniając jednak ciężar gatunkowy okoliczności przemawiających na korzyść Bogdana B. - szczegółowo wymienionych w zaskarżonym wyroku - a w szczególności wspomnianych już mankamentów zdrowia oskarżonego, jego trudnej drogi życiowej i obecnej sytuacji rodzinnej, Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie mu kary nawet w dolnych granicach ustawowego zagrożenia byłoby represją rażąco surową i sprzeczną ze społecznym poczuciem sprawiedliwości, co uzasadniało zastosowanie względem niego dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary (...).