Rw 1247/63
PostanowienieIzba Wojskowa1963-11-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasada absorpcji kar może być stosowana przy orzekaniu kary łącznej za zbiegające się przestępstwa, jeśli istnieją okoliczności obciążające sprawcę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zasada absorpcji kar nie powinna być stosowana przy orzekaniu kary łącznej, jeśli istnieją okoliczności obciążające sprawcę lub jest ich niewiele i są małej wagi. W przypadkach szczególnie jaskrawych dopuszczalne jest stosowanie zasady kumulacji kar. Samo przypisanie sprawcy popełnienia wielu przestępstw jest okolicznością obciążającą, a jej znaczenie wzrasta wraz z liczbą przestępstw.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za samowolne oddalenie się z jednostki wojskowej z powierzonym samochodem, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz próbę przekupstwa. Obrońca domagał się zastosowania zasady absorpcji przy orzekaniu kary łącznej. Sąd Okręgu Wojskowego orzekł karę łączną 9 miesięcy więzienia, 300 zł grzywny i utratę prawa jazdy na rok.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę rewizyjną obrońcy bez uwzględnienia i utrzymał w mocy wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk A. Kruszka.Sędziowie: płk J. Badecki (sprawozdawca), ppłk H. Kostrzewa.Prokurator: mjr J. Mielczarek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Józefa K., skazanego wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 8 października 1963 r. za przestępstwa: 1) z art. 108 § 1 k.k.W.P. na karę 3 miesięcy aresztu, 2) z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) na karę 6 miesięcy aresztu i utratę prawa pro-prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku i 3) z art. 134 k.k. na karę 6 miesięcy więzienia i 300 zł grzywny - łącznie na karę 9 miesięcy więzienia, 300 zł grzywny i utratę prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, a w szczególności za to, że:1) dnia 27 sierpnia 1963 r. w W., po zwolnieniu go przez dysponenta o godz. 15.15, nie wrócił do swojej jednostki wojskowej i samowolnie pozostawał poza nią wraz z powierzonym mu samochodem do godziny 23.00, kiedy to został zatrzymany;2) dnia 27 sierpnia 1963 r. w W., jako kierowca, po uprzednim wprawieniu się w stan nietrzeźwości, prowadził powierzony mu samochód "Warszawa";3) dnia 27 sierpnia 1963 r. w W. obiecywał udzielić korzyści dowódcy patrolu w postaci poczęstunku w zamian za zwolnienie po zatrzymaniu go z powodu nietrzeźwości a pielęgniarce Hannie Ś. w postaci nieokreślonej sumy pieniędzy za odstąpienie od pobrania od niego krwi na zawartość alkoholu, co byłoby naruszeniem przez te osoby obowiązków służbowych.Obrońca kwestionując wyrok w części dotyczącej kary łącznej, domagał się w rewizji zastosowania do wymierzonej kary zasady absorpcji.Sąd Najwyższy postanowił:skargę rewizyjną obrońcy pozostawić bez uwzględnienia, a wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 8 października 1963 r. w sprawie Józefa K. utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Orzekając karę łączną, sąd jest obowiązany mieć na uwadze te wszystkie okoliczności, które mają istotny wpływ na wymiar kary za pojedyncze przestępstwo. Jeżeli brak jest okoliczności przemawiających na korzyść osoby skazanej za szereg realnie powiązanych ze sobą przestępstw albo jeżeli jest ich niewiele i są one małej wagi, to niewątpliwie zasady absorpcji przy orzekaniu kary łącznej za zbiegające się przestępstwa stosować nie należy. Tym bardziej nie należy tego czynić, jeżeli w danej sprawie zachodzą okoliczności obciążające. Wówczas, w wypadkach szczególnie jaskrawych, nic nie stoi na przeszkodzie temu, by stosować nawet zasadę kumulacji kar, bo w takich razach tylko surowsza sankcja staje się czynnikiem współmiernym do przewinień sprawcy i daje większe szanse osiągnięcia celów związanych z karą. Należy w końcu nadmienić, że już samo przypisanie sprawcy popełnienia dwu lub więcej przestępstw, realnie ze sobą powiązanych, jest ze swej istoty okolicznością obciążającą, a znaczenie jej wzrasta tym bardziej, im więcej przestępstw przypisuje się jednorazowo sprawcy. Gdyby było inaczej, to zachodziłby brak adekwatności pomiędzy liczbą przestępstw a jej odpowiednikiem w postaci kary. Wymiary kary za jedno przestępstwo i za więcej przestępstw w zbiegu realnym nie różniłyby się od siebie wcale lub tylko nieznacznie. Nie byłoby to sprawiedliwe.Powyższe rozważania przekreślają słuszność wyrażonej w rewizji tezy. Kilka przestępstw szybko po sobie następujących a dokonanych tego samego dnia wcale nie łagodzą odpowiedzialności oskarżonego. Przeciwnie, wskazują one na znaczne nasilenie jego złej woli, świadczą zdecydowanie o wkroczeniu przez niego na drogę przestępstw, zwłaszcza jeśli się uwzględni, że czynów tych dokonał pod wpływem alkoholu.Przeciwko oskarżonemu przemawia ponadto taka okoliczność obciążająca, jak przerobienie przez niego tekstu na tablicy rejestracyjnej kierowanego przez siebie samochodu, by w ten sposób uniknąć rozpoznania i zatrzymania go "przez ludzi z jednostek chodzących po mieście".Wreszcie przemawia też przeciwko oskarżonemu dotychczasowy, naganny sposób pełnienia przezeń służby wojskowej oraz jego karalność dyscyplinarna. Oskarżony uchodził za żołnierza niezdyscyplinowanego, karanego kilkakrotnie za różne przewinienia dyscyplinarne, z tego dwukrotnie za przewożenie samochodem służbowym osób cywilnych w "celach zarobkowych".
Powiązane orzeczenia
- Rw 628/75 1975-12-02Czy sąd pierwszej instancji, stosując zasadę pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej, należycie umotywował swoje rozstrzygnięcie, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy?
- I KR 292/75 1976-02-11Czy kara łączna wymierzona na podstawie kar orzeczonych kilkoma prawomocnymi wyrokami, przy braku związku przedmiotowego i podmiotowego między zbiegającymi się czynami, może być uznana za rażąco surową, jeśli sąd odstąpi…
- V KR 45/77 1977-06-04Czy w przypadku popełnienia przez oskarżonego dwóch czynów przestępnych, które pozostają w ścisłym związku przedmiotowym, podmiotowym i czasowym, przy wymierzaniu kary łącznej można ponownie zaostrzyć karę na podstawie t…
- I K 264/50 1951-06-18Czy kara łączna wymierzona za zbiegające się przestępstwa, popełnione w ramach jednego wydarzenia i jednego aktu woli, powinna być bliższa karze najsurowszej, czy sumie kar orzeczonych za poszczególne przestępstwa?
- IV KK 498/23 2024-04-30Czy kara łączna orzeczona wobec skazanej jest rażąco niewspółmiernie surowa, a sądy niższych instancji prawidłowo rozpoznały zarzuty apelacji dotyczące wymiaru tej kary?
Powołane przepisy
art. 108 § 1 KKart. 28 § 1art. 134 KK§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.