I KR 292/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Mirski. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), T. Rybicki (sędzia SW del. do SN). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 1976 r. sprawy Ryszarda S. o wydanie wyroku łącznego, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 22 września 1975 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneRyszard S. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:1) Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 17 maja 1973 r. za dwa czyny popełnione w dniach 19-20 lutego 1972 r. - na podstawie art. 208 i 36 § 3 k.k. - na karę 3 lat pozbawienia wolności i 20.000 zł grzywny oraz na karę 2 lat pozbawienia wolności i 15.000 zł grzywny oraz na łączną karę 4 lat pozbawienia wolności, z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 25 marca 1972 r., i 30.000 zł grzywny; kara pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat złagodzona została postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 1974 r. na podstawie art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) do kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a kara pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat darowana w całości na podstawie art. 1 pkt 1 ust. 1 tej ustawy;2) Sądu Powiatowego dla Warszawy Pragi z dnia 3 lipca 1973 r. za czyny popełnione dnia 10 marca 1971 r. - na podstawie art. 236 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 235 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 234 § 1 k.k. - na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz na łączną karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 10 marca 1971 r.;3) Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 7 grudnia 1973 r. za trzynaście czynów popełnionych w okresie od dnia 8 lutego 1970 r. do wiosny 1972 r. - na podstawie art. 208 k.k. i art. 36 § 2 i 3 k.k. - trzynastokrotnie na karę po 3 lata pozbawienia wolności i po 5.000 zł grzywny oraz łącznie na karę 6 lat pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny; kary pozbawienia wolności złagodzone zostały następnie wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1975 r. na podstawie art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy o amnestii do 1 roku i 6 miesięcy oraz wymierzona została nowa kara łączna - 4 lata pozbawienia wolności.Na wniosek obrońcy skazanego Ryszarda S. Sąd Wojewódzki w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 1975 r. orzekł - na podstawie kar wymierzonych Ryszardowi S. w wyżej wymienionych prawomocnych wyrokach - karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny (...).Od tego wyroku rewizję wniósł obrońca skazanego Ryszarda S. i na podstawie zarzutu rażącej surowości kary łącznej pozbawienia wolności, wskutek odstąpienia od zastosowania zasady absorpcji, domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez wymierzenie Ryszardowi S. łącznej kary 4 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zdaniem wnoszącego rewizję, Sąd Wojewódzki powinien był zastosować do kary pozbawienia wolności w pełni zasadę absorpcji. Poza tym rewizja zajmuje stanowisko, że w wypadku, gdyby dwa czyny przewidziane w art. 208 k.k., za które Ryszard S. został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy, były osądzone razem z czynami z art. 208 k.k. objętymi wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy, to należałoby przypuszczać, że kary byłyby znacznie łagodniejsze.Ten drugi argument rewizji nie jest przekonujący, gdyż sąd orzekający karę łączną na podstawie kar orzeczonych kilkoma prawomocnymi wyrokami nie może wnikać w to, czy objęcie wszystkich zbiegających się czynów jednym wyrokiem mogło mieć wpływ na wymiar kar za poszczególne czyny. Natomiast powinien rozważyć zagadnienie związku przedmiotowego i podmiotowego zachodzącego pomiędzy zbiegającymi się czynami, co w poważnej mierze decyduje o zastosowaniu w mniejszym lub większym stopniu zasady absorpcji lub kumulacji przy wymiarze kary łącznej.Przeciwko zastosowaniu w pełni zasady absorpcji przy wymiarze kary łącznej w tej sprawie przemawiał zupełny brak związku przedmiotowego i podmiotowego pomiędzy czynami objętymi wyrokiem Sądu Powiatowego dla Warszawy-Pragi, a czynami objętymi dwoma pozostałymi wyrokami. Wymierzenie zatem Ryszardowi S. w zaskarżonym wyroku łącznej kary 5 lat pozbawienia wolności, obejmującej czyny popełnione w okresie od dnia 8 lutego 1970 r. do dnia 10 marca 1972 r. w liczbie siedemnastu, z których część nie pozostawała w żadnym związku podmiotowym i przedmiotowym z pozostałymi, nie może być uznana za rażąco surową. Dodać przy tym należy, że ustawowe minimum kary łącznej pozbawienia wolności wynosiło 4 lata, a maksimum - 7 lat i 10 miesięcy po zastosowaniu dobrodziejstwa ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy skazanego Ryszarda S. i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).