Rw 192/76

WyrokIzba Wojskowa1976-05-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy poręczenie kolektywu żołnierskiego może stanowić samodzielną podstawę do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, niezależnie od spełnienia przesłanek z art. 73 § 2 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że poręczenie kolektywu żołnierskiego, choć może mieć znaczenie przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary, nie zastępuje przesłanek określonych w art. 73 § 2 k.k. Jest to jedynie dodatkowy warunek, od którego spełnienia sąd może uzależnić zastosowanie tej instytucji. W związku z tym, samo poręczenie nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania kary, jeśli nie zostaną spełnione pozostałe ustawowe wymogi.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał rewizje obrońców oskarżonych Stanisława W. i Kazimierza Ł., skazanych za przestępstwo z art. 158 § 1 w zw. z art. 59 § 1 k.k. Obrońcy kwestionowali publiczny charakter czynu oraz wnosili o zmianę kwalifikacji prawnej, złagodzenie kar i warunkowe zawieszenie ich wykonania. Obrońca Kazimierza Ł. podnosił również zarzut pominięcia przez sąd pierwszej instancji poręczenia kolektywu żołnierskiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońców i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk C. Bakalarski (sprawozdawca), płk W. Sieracki.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Pezowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 maja 1976 r. na rozprawie sprawy: 1) Stanisława W., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 158 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego i degradację oraz 1.000 zł nawiązki na rzecz PCK - Oddział Wojewódzki w N.;2) Kazimierza Ł., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 158 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego i degradację oraz 1.000 zł nawiązki na rzecz PCK - Oddział Wojewódzki w N.,z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 27 kwietnia 1976 r.nie uwzględnił rewizji obrońców i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obaj obrońcy podnoszą zarzut błędnego ustalenia, że zajście popełnione zostało publicznie.Ponadto obrońca Kazimierza Ł. podnosi zarzut pominięcia przez sąd pierwszej instancji w swych rozważaniach poręczenia kolektywu żołnierskiego.W związku z powyższym obrońcy wnoszą o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonym czynu, a w szczególności pominięcie art. 59 § 1 k.k., złagodzenie wymierzonych im kar i warunkowe zawieszenie ich wykonania.Na rozprawie w Sądzie Najwyższym obrońcy popierali swe rewizje, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew wywodom obu rewizji za prawidłowe należy uznać ustalenie sądu pierwszej instancji, że pobicie Jana M. dokonane zostało publicznie i ponadto zachodziły pozostałe elementy wymienione w art. 120 § 14 k.k. wymagane do zakwalifikowania występku jako mający charakter chuligański (...).Nietrafne są zatem wywody obu rewizji, jakoby pobicie Jana M. nie odbyło się publicznie. Słowo "publicznie" bowiem ma dwa znaczenia: potoczne i prawne, przy czym to drugie jest szersze. O ile w potocznym znaczeniu przez czyn popełniony publicznie należy rozumieć działanie jawne, przed publicznością, o tyle dla działania publicznego w ujęciu prawnym art. 120 § 14 k.k. wystarczy realna możliwość zaobserwowania działania sprawcy przez nieograniczoną liczbę osób. Realna możliwość zaobserwowania przez nieograniczoną liczbę osób powinna być rozważona w każdym konkretnym wypadku (...).W wymierzonych oskarżonym karach nie dopatrzył się Sąd Najwyższy, wbrew odmiennym poglądom obrońców, rażącej surowości. Oskarżeni działaniem swym nie tylko narazili napadniętego na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszkodzenia ciała, ale ponadto spowodowali uszkodzenie jego ciała, naruszające czynność narządu ciała na czas powyżej siedmiu dni. Przy wymiarze kary za przypisany czyn ważną rolę odgrywa m.in. skutek przestępny już wywołany, niezależnie od dalszych konsekwencji, do jakich sprawca zmierzał lub w jakie czyn był brzemienny. Należy także podkreślić, że oskarżonym wymierzono karę aresztu wojskowego, a więc karę przede wszystkim zawierającą elementy wychowawcze.W sprawie brak okoliczności przemawiających za stosowaniem warunkowego zawieszenia wykonania kary, ten zatem wniosek obrońców nie mógł być uwzględniony. Za tego rodzaju okoliczność nie może być uznana uchwała o poręczeniu kolektywu żołnierskiego podjęta w sprawie oskarżonego Kazimierza Ł. Z zestawienia art. 73 § 2 k.k. z art. 76 § 1 k.k. wynika, że do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności poręczenie przewidziane w art. 76 § 1 k.k. ma dodatkowe znaczenie w stosunku do przesłanek wymienionych w art. 73 § 2 k.k. Poręczenie kolektywu bowiem nie zastępuje przesłanek przewidzianych w art. 73 § 2 k.k., uzupełnia je jedynie warunkiem dodatkowym, od którego spełnienia sąd może uzależnić stosowanie warunkowego zawieszenia wykonania kary (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 158 § 1art. 59 § 1 KKart. 158 § 1 KKart. 120 § 14 KKart. 73 § 2 KKart. 76 § 1 KK§ 1§ 14§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.