Rw 247/74

WyrokIzba Wojskowa1974-05-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pistolet sygnałowy (rakietnica) stanowi broń wojskową w rozumieniu art. 329 § 2 k.k., gdy jest wyposażeniem wojska?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pistolet sygnałowy (rakietnica) jest bronią palną, a w konsekwencji bronią wojskową w rozumieniu art. 329 § 2 k.k., gdy stanowi wyposażenie wojska. Kryterium decydującym o tym, czy przedmiot jest bronią palną, nie jest jego przeznaczenie, lecz zasady działania i założenia techniczno-konstrukcyjne, a także posiadanie istotnych części broni. Wymierzone kary nie zostały uznane za rażąco surowe ze względu na społeczny niebezpieczeństwo czynu i wspólne działanie oskarżonych.
Stan faktyczny
Oskarżeni Stanisław B. i Edward P. zostali skazani za przestępstwa z art. 329 § 2 k.k. (dotyczący broni wojskowej), art. 325 § 1 i 2 k.k. oraz art. 199 § 1 k.k., a także z art. 286 k.k. Obrońcy wnieśli rewizje, kwestionując m.in. uznanie pistoletu sygnałowego za broń wojskową oraz wysokość orzeczonych kar. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po wniesieniu rewizji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońców i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), J. Jeż (del. Sądu Wojsk.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 maja 1974 r. na rozprawie sprawy skazanych nieprawomocnie:1) Stanisława B. za przestępstwa określone w: a) art. 329 § 2, art. 325 § 1 i 2 oraz art. 199 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny i karę dodatkową degradacji, b) art. 286 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny oraz degradację;2) Edwarda P. za przestępstwa określone w: a) art. 329 § 2, art. 325 § 1 i 2 oraz art. 199 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny i karę dodatkową degradacji, b) art. 286 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i łącznie na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny oraz degradację,z powodu rewizji wniesionych przez obrońców od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 12 kwietnia 1974 r.nie uwzględnił rewizji obrońców i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Należy przede wszystkim podkreślić, że nie są przekonujące zawarte w rewizjach wywody zmierzające do uzasadnienia twierdzenia, iż pistolet sygnałowy (tzw. rakietnica) nie jest bronią wojskową w ujęciu przepisu art. 329 § 2 k.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został już pogląd, że "pistolet sygnałowy (rakietnica) jest bronią palną (...)" oraz że "rakietnica, a ściślej mówiąc pistolet sygnałowy (...) jest bronią służbową (...)" (por. OSNKW 1963, z. 2, poz. 34 i 30). Brak takich argumentów, które jednoznacznie przemawiałyby przeciwko trafności przytoczonych poglądów. Podstawą przedstawionego uprzednio twierdzenia obu rewizji jest pogląd, że przez pojęcie broni wojskowej i innych środków walki należy rozumieć narzędzia przeznaczone do niszczenia siły żywej, sprzętu i umocnień nieprzyjaciela, a rakietnica sama przez się nie jest przeznaczona do takich celów. W związku z tym podkreślić należy, że udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy określony przedmiot (przyrząd) jest bronią palną, nie jest uzależnione od kryterium przeznaczenia danego przedmiotu (urządzenia). Istotnymi częściami broni palnej - w myśl przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 października 1961 r. w sprawie określenia organów Milicji Obywatelskiej właściwych do wydawania pozwolenia na broń, ustalenia wzorów pozwolenia oraz określenia istotnych części broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 289) - są jej części będące podstawą montażową oraz następujące części i zespoły umożliwiające danie strzału: lufa, zamek i komora zamkowa. Następną istotną właściwością, pozwalającą uznać określony przedmiot (przyrząd) za broń palną jest wyrzucenie z lufy (lub elementu ją zastępującego, np. tzw. bębenka w niektórych rodzajach broni typu rewolwerowego) pocisków siłą sprężonych gazów prochowych, powstających w czasie spalania się prochu. Tak więc o tym, czy określony przedmiot (przyrząd) jest bronią palną, decyduje nie przeznaczenie tego przedmiotu (przyrządu), lecz zasady jego działania i związane z tym jego założenia techniczno-konstrukcyjne, polegające na tym, że w wyniku współdziałania jego istotnych zespołów składowych (lufy, zamka, komory zamkowej i urządzenia zapłonowego) i użycia odpowiedniej amunicji zawierającej materiał miotający (np. proch strzelniczy) następuje zapalenie się tego materiału i powstanie gazów, które - na skutek wytworzonej (w wyniku ich sprężenia się) energii - wyrzucają pocisk (pociski) z lufy lub urządzenia ją zastępującego. Przedstawione zasady - jak to wynika z treści przepisów instrukcji uzbrojenia - odnoszą się w pełni do 26 mm pistoletu sygnałowego wz. 1944, zwanego rakietnicą. Z tego też względu wspomniana instrukcja w pkt 1 stwierdza, że: "26 mm pistolet sygnałowy wz. 1944 jest bronią ręczną o lufie gładkościennej, przeznaczoną do strzelania nabojami sygnałowymi i oświetlającymi (...)".Nie ulega wątpliwości, że pistolet sygnałowy, będący - jak to uprzednio wykazano - bronią palną, stanowi część uzbrojenia wojska i jest aktualnie używany przez żołnierzy do wykonywania określonych zadań służbowych. Obowiązujące w wojsku zasady ewidencjonowania, przechowywania i konserwacji broni palnej mają pełne zastosowanie także w odniesieniu do pistoletów sygnałowych (każdy egzemplarz pistoletu sygnałowego jest numerowany). Przedstawione okoliczności wskazują na to, że pistolet sygnałowy, znajdując się w wyposażeniu wojska, stanowi broń wojskową w ujęciu przepisu art. 329 § 1 k.k.Reasumując przedstawione rozważania, należy wyrazić pogląd, że pistolet sygnałowy (tzw. rakietnica) jest bronią palną, a bronią wojskową w ujęciu przepisu art. 329 § 2 k.k. wtedy, gdy stanowi przedmiot wyposażenia wojskowego.W świetle przedstawionych wywodów uznać należy, że brak podstaw do kwestionowania ustalenia, iż oskarżeni dopuścili się przestępstwa określonego w art. 329 § 2 k.k.Wywody rewizji, zmierzające do uzasadnienia zarzutu wymierzenia oskarżonym rażąco surowych kar, nie są przekonujące. Przede wszystkim podkreślić należy, że sąd pierwszej instancji w dostatecznym stopniu uwzględnił już na korzyść oskarżonych ich bardzo dobre opinie, co znalazło swe odbicie w wymierzeniu im kar łącznych znaczenie niższych od tzw. średniego ustawowego zagrożenia, przewidzianego w przepisie art. 329 § 2 k.k. Przeciwko złagodzeniu wymierzonych oskarżonym kar przemawia poważny stopień społecznego niebezpieczeństwa ich czynu, a zwłaszcza fakt, że oskarżeni dokonali zaboru wymienionych na wstępie przedmiotów w wyniku wspólnego działania. Jeżeli ponadto zważy się, że oskarżeni działali z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej, to należało dojść do wniosku, iż brak podstaw do uznania wymierzonych im kar za rażąco surowe, co w konsekwencji nie pozwala na złagodzenie tych kar. Zastosowanie względem oskarżonych przepisu art. 73 § 1 k.k. nie wchodzi w rachubę ze względu na to, że wymierzone im kary łączne za przestępstwa umyślne są wyższe od kary 2 lat pozbawienia wolności.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 329 § 2art. 325 § 1art. 199 § 1 KKart. 286 KKart. 329 § 2 KKart. 329 § 1 KKart. 73 § 1 KK§ 2§ 1§ 2 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.