Rw 247/74
WyrokIzba Wojskowa1974-05-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pistolet sygnałowy (rakietnica) stanowi broń wojskową w rozumieniu art. 329 § 2 k.k., gdy jest wyposażeniem wojska?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pistolet sygnałowy (rakietnica) jest bronią palną, a w konsekwencji bronią wojskową w rozumieniu art. 329 § 2 k.k., gdy stanowi wyposażenie wojska. Kryterium decydującym o tym, czy przedmiot jest bronią palną, nie jest jego przeznaczenie, lecz zasady działania i założenia techniczno-konstrukcyjne, a także posiadanie istotnych części broni. Wymierzone kary nie zostały uznane za rażąco surowe ze względu na społeczny niebezpieczeństwo czynu i wspólne działanie oskarżonych.Stan faktyczny
Oskarżeni Stanisław B. i Edward P. zostali skazani za przestępstwa z art. 329 § 2 k.k. (dotyczący broni wojskowej), art. 325 § 1 i 2 k.k. oraz art. 199 § 1 k.k., a także z art. 286 k.k. Obrońcy wnieśli rewizje, kwestionując m.in. uznanie pistoletu sygnałowego za broń wojskową oraz wysokość orzeczonych kar. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po wniesieniu rewizji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońców i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), J. Jeż (del. Sądu Wojsk.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 maja 1974 r. na rozprawie sprawy skazanych nieprawomocnie:1) Stanisława B. za przestępstwa określone w: a) art. 329 § 2, art. 325 § 1 i 2 oraz art. 199 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny i karę dodatkową degradacji, b) art. 286 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny oraz degradację;2) Edwarda P. za przestępstwa określone w: a) art. 329 § 2, art. 325 § 1 i 2 oraz art. 199 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny i karę dodatkową degradacji, b) art. 286 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i łącznie na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2.000 zł grzywny oraz degradację,z powodu rewizji wniesionych przez obrońców od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 12 kwietnia 1974 r.nie uwzględnił rewizji obrońców i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Należy przede wszystkim podkreślić, że nie są przekonujące zawarte w rewizjach wywody zmierzające do uzasadnienia twierdzenia, iż pistolet sygnałowy (tzw. rakietnica) nie jest bronią wojskową w ujęciu przepisu art. 329 § 2 k.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został już pogląd, że "pistolet sygnałowy (rakietnica) jest bronią palną (...)" oraz że "rakietnica, a ściślej mówiąc pistolet sygnałowy (...) jest bronią służbową (...)" (por. OSNKW 1963, z. 2, poz. 34 i 30). Brak takich argumentów, które jednoznacznie przemawiałyby przeciwko trafności przytoczonych poglądów. Podstawą przedstawionego uprzednio twierdzenia obu rewizji jest pogląd, że przez pojęcie broni wojskowej i innych środków walki należy rozumieć narzędzia przeznaczone do niszczenia siły żywej, sprzętu i umocnień nieprzyjaciela, a rakietnica sama przez się nie jest przeznaczona do takich celów. W związku z tym podkreślić należy, że udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy określony przedmiot (przyrząd) jest bronią palną, nie jest uzależnione od kryterium przeznaczenia danego przedmiotu (urządzenia). Istotnymi częściami broni palnej - w myśl przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 października 1961 r. w sprawie określenia organów Milicji Obywatelskiej właściwych do wydawania pozwolenia na broń, ustalenia wzorów pozwolenia oraz określenia istotnych części broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 289) - są jej części będące podstawą montażową oraz następujące części i zespoły umożliwiające danie strzału: lufa, zamek i komora zamkowa. Następną istotną właściwością, pozwalającą uznać określony przedmiot (przyrząd) za broń palną jest wyrzucenie z lufy (lub elementu ją zastępującego, np. tzw. bębenka w niektórych rodzajach broni typu rewolwerowego) pocisków siłą sprężonych gazów prochowych, powstających w czasie spalania się prochu. Tak więc o tym, czy określony przedmiot (przyrząd) jest bronią palną, decyduje nie przeznaczenie tego przedmiotu (przyrządu), lecz zasady jego działania i związane z tym jego założenia techniczno-konstrukcyjne, polegające na tym, że w wyniku współdziałania jego istotnych zespołów składowych (lufy, zamka, komory zamkowej i urządzenia zapłonowego) i użycia odpowiedniej amunicji zawierającej materiał miotający (np. proch strzelniczy) następuje zapalenie się tego materiału i powstanie gazów, które - na skutek wytworzonej (w wyniku ich sprężenia się) energii - wyrzucają pocisk (pociski) z lufy lub urządzenia ją zastępującego. Przedstawione zasady - jak to wynika z treści przepisów instrukcji uzbrojenia - odnoszą się w pełni do 26 mm pistoletu sygnałowego wz. 1944, zwanego rakietnicą. Z tego też względu wspomniana instrukcja w pkt 1 stwierdza, że: "26 mm pistolet sygnałowy wz. 1944 jest bronią ręczną o lufie gładkościennej, przeznaczoną do strzelania nabojami sygnałowymi i oświetlającymi (...)".Nie ulega wątpliwości, że pistolet sygnałowy, będący - jak to uprzednio wykazano - bronią palną, stanowi część uzbrojenia wojska i jest aktualnie używany przez żołnierzy do wykonywania określonych zadań służbowych. Obowiązujące w wojsku zasady ewidencjonowania, przechowywania i konserwacji broni palnej mają pełne zastosowanie także w odniesieniu do pistoletów sygnałowych (każdy egzemplarz pistoletu sygnałowego jest numerowany). Przedstawione okoliczności wskazują na to, że pistolet sygnałowy, znajdując się w wyposażeniu wojska, stanowi broń wojskową w ujęciu przepisu art. 329 § 1 k.k.Reasumując przedstawione rozważania, należy wyrazić pogląd, że pistolet sygnałowy (tzw. rakietnica) jest bronią palną, a bronią wojskową w ujęciu przepisu art. 329 § 2 k.k. wtedy, gdy stanowi przedmiot wyposażenia wojskowego.W świetle przedstawionych wywodów uznać należy, że brak podstaw do kwestionowania ustalenia, iż oskarżeni dopuścili się przestępstwa określonego w art. 329 § 2 k.k.Wywody rewizji, zmierzające do uzasadnienia zarzutu wymierzenia oskarżonym rażąco surowych kar, nie są przekonujące. Przede wszystkim podkreślić należy, że sąd pierwszej instancji w dostatecznym stopniu uwzględnił już na korzyść oskarżonych ich bardzo dobre opinie, co znalazło swe odbicie w wymierzeniu im kar łącznych znaczenie niższych od tzw. średniego ustawowego zagrożenia, przewidzianego w przepisie art. 329 § 2 k.k. Przeciwko złagodzeniu wymierzonych oskarżonym kar przemawia poważny stopień społecznego niebezpieczeństwa ich czynu, a zwłaszcza fakt, że oskarżeni dokonali zaboru wymienionych na wstępie przedmiotów w wyniku wspólnego działania. Jeżeli ponadto zważy się, że oskarżeni działali z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej, to należało dojść do wniosku, iż brak podstaw do uznania wymierzonych im kar za rażąco surowe, co w konsekwencji nie pozwala na złagodzenie tych kar. Zastosowanie względem oskarżonych przepisu art. 73 § 1 k.k. nie wchodzi w rachubę ze względu na to, że wymierzone im kary łączne za przestępstwa umyślne są wyższe od kary 2 lat pozbawienia wolności.
Powiązane orzeczenia
- I K 914/60 1962-02-17Czy posiadanie pistoletu sygnałowego bez zezwolenia stanowi przestępstwo z art. 4 § 2 m.k.k., a jeśli tak, to czy spowodowanie pożaru przy użyciu tego pistoletu powinno być kwalifikowane z art. 215 § 1 k.k. (umyślnie) cz…
- Rw 781/62 1962-10-08Czy czyn polegający na spowodowaniu obrażeń u kolegi podczas zajęć taktycznych poprzez wystrzał z pistoletu sygnałowego, kwalifikowany jako przestępstwo z art. 148 § 1 k.k.W.P., uzasadnia wymierzenie kary 1 roku więzieni…
- Rw 627/74 1975-04-08Czy pistolet wojskowy, który został technicznie niesprawny poprzez zaklinowanie lufy i obcięcie iglicy, ale który można łatwo przywrócić do stanu używalności, stanowi broń palną w rozumieniu art. 286 k.k. oraz broń wojsk…
- Rw 1635/70 1971-04-02Czy pistolet marki "Steyer-1914", będący eksponatem muzealnym w jednostce wojskowej, stanowi "broń wojskową" w rozumieniu art. 329 § 2 k.k.?
- I KK 332/24 2025-01-15Czy pistolet pneumatyczny, który nie spełnia definicji broni pneumatycznej z ustawy o broni i amunicji, może być uznany za przedmiot podobnie niebezpieczny do broni palnej w rozumieniu art. 280 § 2 k.k. w kontekście rozb…
Powołane przepisy
art. 329 § 2art. 325 § 1art. 199 § 1 KKart. 286 KKart. 329 § 2 KKart. 329 § 1 KKart. 73 § 1 KK§ 2§ 1§ 2 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.