Rw 360/70
WyrokIzba Wojskowa1970-04-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolne oddalenie się żołnierza z jednostki wojskowej na okres dłuższy niż dwa dni kalendarzowe, przy wcześniejszym ukaraniu dyscyplinarnym za podobne przewinienie, może być kwalifikowane z art. 303 § 1 i 2 k.k., czy jedynie z art. 303 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 303 § 2 k.k. ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy sprawca samowolnie opuszcza jednostkę lub wyznaczone miejsce pobytu na czas poniżej dwóch dni kalendarzowych albo przez taki czas samowolnie poza nimi pozostaje. Gdy okres ten przekracza dwa dni kalendarzowe, przepis art. 303 § 2 k.k. nie może mieć zastosowania, niezależnie od wcześniejszych kar dyscyplinarnych lub skazań. W związku z tym, samowolne przebywanie poza jednostką wojskową przez cztery dni kalendarzowe powinno być kwalifikowane wyłącznie z art. 303 § 1 k.k.Stan faktyczny
Wojciech K. został skazany za samowolne opuszczenie jednostki wojskowej na 4 dni. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn z art. 303 § 1 i 2 k.k., uwzględniając wcześniejszą karę dyscyplinarną. Prokurator wniósł rewizję, domagając się zmiany kwalifikacji na art. 304 § 1 k.k. i podwyższenia kary. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję, z urzędu zmienił kwalifikację prawną czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z art. 303 § 1 i 2 k.k. na art. 303 § 1 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Drohomirecki. Sędziowie: ppłk J. Gawrysiak (sprawozdawca), ppłk H. Kwaśny. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk E. Kemparowa. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Wojciecha K., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo z art. 303 § 1 i 2 k.k. przy zastosowaniu art. 293 § 1 k.k. na karę 1 roku aresztu wojskowego z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie, nie uwzględnił rewizji prokuratora i z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z błędnej z art. 303 § 1 i 2 k.k. na prawidłową z art. 303 § 1 k.k.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 17 marca 1970 r. Wojciech K. został skazany za przestępstwo z art. 303 § 1 i 2 k.k. przy zastosowaniu art. 293 § 1 k.k. na karę 1 roku aresztu wojskowego za to, że w dniu 1 stycznia 1970 r. około godziny 17 samowolnie opuścił swoją jednostkę wojskową w N., wyjechał do N.1 i przebywał samowolnie poza wspomnianą jednostką wojskową przez 4 dni kalendarzowe do czasu zatrzymania go w dniu 5 stycznia 1970 r. około godziny 23, przy czym czynu tego dokonał będąc już przedtem ukarany dyscyplinarnie w dniu 8 grudnia 1969 r. za samowolne oddalenie się aresztem. Od tego wyroku wniósł rewizję podprokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Krakowie, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z art. 303 § 1 i 2 k.k. na art. 304 § 1 k.k. i przez podwyższenie wymierzonej mu kary do 3 lat pozbawienia wolności. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) Podkreślić należy, że oskarżony, przebywając poza jednostką wojskową, nie przedsięwziął żadnych czynności uniemożliwiających lub utrudniających zatrzymanie go przez patrol wojskowy lub organa WSW albo MO, np. nie przebrał się w ubranie cywilne, nie porzucił munduru i nie zmieniał miejsca pobytu, co mogłoby świadczyć o jego działaniu w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, lecz biernie oczekiwał na zatrzymanie go, a ponadto - jak wyjaśnił na rozprawie - miał zamiar powrócić do jednostki wojskowej w najbliższych dniach. To zaś, że po przywiezieniu go do jednostki oskarżony nie udał się na zajęcia polityczne, również nie może świadczyć o tym, że kontynuował on swe działanie w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, jak to wywodzi prokurator w rewizji, gdyż na rozprawie oskarżony przekonywająco wyjaśnił, iż dlatego nie udał się na te zajęcia, ponieważ przewidywał, że zostanie aresztowany, co też istotnie nastąpiło. W świetle przytoczonych okoliczności brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, że oskarżony działał w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, oraz do zakwalifikowania jego działania z art. 304 § 1 k.k., o co wnosił prokurator w rewizji (...). Z urzędu stwierdzić należy, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego przez to, że działanie oskarżonego, polegające na samowolnym przebywaniu poza jednostką wojskową przez cztery dni kalendarzowe, zakwalifikował z art. 303 § 1 i 2 k.k. zamiast z art. 303 § 1 k.k. Przepis art. 303 § 2 k.k. może mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy sprawca, będąc poprzednio skazany za samowolne oddalenie się lub też będąc w okresie ostatnich 6 miesięcy ukarany za taki czyn dyscyplinarnie aresztem, samowolnie opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przybywania na czas poniżej dwóch dni kalendarzowych albo przez taki czas samowolnie poza nimi pozostaje. Natomiast gdy sprawca samowolnie opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przebywania albo samowolnie pozostaje poza nimi powyżej dwóch dni kalendarzowych, to przepis art. 303 § 2 k.k nie może mieć zastosowania, i to niezależnie od tego, czy sprawca był poprzednio skazany za samowolne oddalenie się lub też ukarany dyscyplinarnie aresztem w ciągu ostatnich 6 miesięcy, czy też ukarany nie był. Z tych względów należało poprawić odpowiednio kwalifikację prawną przypisanego oskarżonemu czynu w zaskarżonym wyroku.
Powiązane orzeczenia
- Rw 134/70 1970-02-27Czy żołnierz, który samowolnie opuścił miejsce pobytu na okres krótszy niż 14 dni, popełnia przestępstwo z art. 303 § 3 k.k., czy też z art. 303 § 1 k.k., a jeśli tak, to czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia…
- Rw 1359/70 1970-12-10Czy czyn żołnierza polegający na samowolnym opuszczeniu jednostki wojskowej, mając objąć służbę dyżurnego, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 303 § 1 k.k. i art. 309 § 1 k.k., a jeśli tak, to jak należy go zakwalifi…
- Rw 364/84 1984-07-03Czy samowolne oddalenie się z miejsca służby w obronie cywilnej przez okres krótszy niż 14 dni kalendarzowych, z uwzględnieniem dni wolnych od pracy, może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 303 § 3 k.k. jako prze…
- Rw 16/80 1980-02-15Czy dwa samowolne oddalenia żołnierza z jednostki, rozdzielone okresem pobytu w szpitalu psychiatrycznym, stanowią jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne przestępstwa, i jak należy je kwalifikować oraz karać?
- Rw 683/84 1984-12-18Czy samowolne opuszczenie przez żołnierza miejsca pobytu, jakim jest szpital psychiatryczny, stanowi przestępstwo z art. 303 § 3 k.k., nawet jeśli nie jest to opuszczenie jednostki wojskowej?
Powołane przepisy
art. 303 § 1art. 293 § 1 KKart. 303 § 1 KKart. 304 § 1 KKart. 303 § 2 KKart. 303 § 2 k.k§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.