Rw 398/75

WyrokIzba Wojskowa1975-08-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn kwalifikowany jako wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 203 § 2 k.k. może być popełniony przez sprawcę, który był już wcześniej karany za przestępstwa przeciwko mieniu i w okresie warunkowego zawieszenia kary dopuścił się kolejnego przestępstwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, błędnie kwalifikując czyn oskarżonego jako wypadek mniejszej wagi (art. 203 § 2 k.k.). Wskazano, że przepis art. 203 k.k. przewiduje dwa samoistne przestępstwa: podstawowy typ kradzieży (art. 203 § 1 k.k.) i uprzywilejowane przestępstwo kradzieży o mniejszej wadze (art. 203 § 2 k.k.). W niniejszej sprawie, mimo niezbyt dużej wartości skradzionego mienia, elementy podmiotowe dotyczące sprawcy – wcześniejsza kara za przestępstwa przeciwko mieniu, naganne zachowanie w okresie warunkowego zawieszenia kary oraz ponowne popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu – przemawiały przeciwko uznaniu czynu za wypadek mniejszej wagi.
Stan faktyczny
Leszek K. został nieprawomocnie skazany na karę grzywny za przestępstwo z art. 203 § 2 k.k. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego i rażącą niewspółmierność kary, domagając się zmiany kwalifikacji prawnej na art. 203 § 1 k.k. i wymierzenia surowszej kary. Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję prokuratora, zmieniając wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu na art. 203 § 1 k.k. i wymierzenie kary pozbawienia wolności oraz grzywny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu na art. 203 § 1 k.k. oraz wymierzył oskarżonemu karę 1 roku pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Gawrysiak (sprawozdawca), płk C. Bakalarski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 1975 r. na rozprawie sprawy Leszka K., nieprawomocnie skazanego na podstawie art. 203 § 2 k.k. na karę 5.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 16 lipca 1975 r.,uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu na art. 203 § 1 k.k.,b) wymierzenie oskarżonemu na podstawie art. 203 § 1 i art. 36 § 3 k.k. kary 1 roku pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego oraz wymierzenie rażąco niewspółmiernej kary i domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu na art. 203 § 1 k.k. oraz przez wymierzenie mu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł rewizję, natomiast obrońca i oskarżony wnieśli o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Niezależnie od wywodów zawartych w rewizji prokuratura należy wskazać, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego w ten sposób, że uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa określonego w art. 203 § 1 k.k., uznając jednocześnie to przestępstwo za wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 203 § 2 k.k.W związku z powyższym należy wskazać, że przepis art. 203 k.k. przewiduje dwa samoistne, wzajemnie wyłączające się przestępstwa przeciwko mieniu. W szczególności przepis § 1 art. 203 k.k. przewiduje podstawowy typ przestępstwa kradzieży, natomiast przepis § 2 tegoż artykułu przewiduje wypadek mniejszej wagi, czyli uprzywilejowane przestępstwo kradzieży. Wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 203 § 2 k.k. zawiera w swej treści znamiona kradzieży przewidzianej w przepisie § 1 tego artykułu, ponadto specyficzne elementy przedmiotowe i podmiotowe, co sprawia, że stanowi on samoistne przestępstwo, zagrożone łagodniejszą sankcją karną niż podstawowy typ kradzieży. Dlatego też sprawcę przestępstwa określonego w art. 203 k.k. można uznać za winnego i skazać albo z art. 203 § 1, albo z art. 203 § 2 k.k.2. Prokurator w rewizji zasadnie wywodzi, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego wskutek tego, że zarzucony oskarżonemu czyn określony w art. 203 § 1 k. uznał za wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 203 § 2 k.k.W związku z powyższym należy wskazać, że kodeks karny nie zawiera definicji "wypadku mniejszej wagi", pozostawiając określenie tego pojęcia doktrynie i orzecznictwu. Według ustalonych w dotychczasowym orzecznictwie poglądów o uznaniu konkretnego czynu za "wypadek mniejszej wagi" decydują zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe, a więc także dotyczące osoby sprawcy, przedsiębranego przez niego sposobu działania, rodzaju winy i stopnia napięcia złej woli (OSNKW 1973, z. 9, poz. 112).Przechodząc na grunt konkretnej sprawy, należy stwierdzić, że oskarżony dokonał kradzieży cudzego mienia ruchomego o wartości około 800 zł. Wartość skradzionego przez oskarżonego cudzego mienia nie jest wprawdzie wielka, lecz wypadek mniejszej wagi nie jest identyczny z wypadkiem kradzieży przedmiotów o niewielkiej wartości.Przeciwko przyjęciu w konkretnej sprawie wypadku mniejszej wagi przemawiają przede wszystkim elementy podmiotowe dotyczące osoby oskarżonego, który w 1973 r. był już sądownie karany za przestępstwo określone w art. 209 w zbiegu z art. 208 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby, wynoszący 4 lata, i 1.500 zł grzywny. W okresie warunkowego zawieszenia wykonania kary oskarżony zachowywał się nagannie, co wynika z wywiadu środowiskowego, opinii służbowej oraz karty wyróżnień i kar, a niezależnie od powyższego ponownie dopuścił się przestępstwa przeciwko mieniu, przez co wykazał rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego (...).Powyższe okoliczności, przemawiające na niekorzyść oskarżonego, sąd pierwszej instancji miał w zasadzie na względzie, lecz oceniając je doszedł do zupełnie błędnego wniosku, w wyniku czego uznał, że dokonanie przez oskarżonego kradzieży różnych przedmiotów na szkodę Dominiki C. stanowi wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 203 § 2 k.k. Dlatego też Sąd Najwyższy - uwzględniając rewizję prokuratora - poprawił kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 203 § 2 k.k. na art. 203 § 1 k.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 203 § 2 KKart. 203 § 1 KKart. 203 § 1art. 36 § 3 KKart. 203 KKart. 209art. 208 KK§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.