Rw 49/75

WyrokIzba Wojskowa1975-02-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zasadniczej służby wojskowej, który został tymczasowo aresztowany i nieprawomocnie skazany, a następnie zwolniony na mocy ustawy o amnestii, zachowuje status żołnierza i czy jego późniejsze samowolne przebywanie poza jednostką wojskową stanowi przestępstwo z art. 303 § 3 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żołnierz zasadniczej służby wojskowej, wobec którego zastosowano tymczasowe aresztowanie w związku z toczącym się postępowaniem karnym, zachowuje swój status żołnierza do chwili zarządzenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Nawet po zwolnieniu na mocy amnestii, jeśli żołnierz miał świadomość obowiązku zgłoszenia się do jednostki wojskowej i tego nie uczynił, jego samowolne przebywanie poza jednostką stanowi przestępstwo z art. 303 § 3 k.k.
Stan faktyczny
Oskarżeni, będący żołnierzami zasadniczej służby wojskowej, zostali tymczasowo aresztowani i nieprawomocnie skazani za przestępstwo z art. 303 § 3 k.k. Następnie zostali zwolnieni z zakładu karnego na mocy ustawy o amnestii, z zaleceniem udania się do jednostki wojskowej. Oskarżeni przez ponad dwa miesiące pozostawali poza jednostką, próbując zalegalizować swój pobyt. Obrońcy wnosili o uniewinnienie, argumentując brak świadomości obowiązku zgłoszenia się do jednostki po amnestii.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońców i oskarżonego Krzysztofa K., utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki.Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 1975 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych: 1) Krzysztofa K. za przestępstwo przewidziane w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku i 10 miesięcy aresztu wojskowego, 2) Marka Ł. za przestępstwo przewidziane w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku i 8 miesięcy aresztu wojskowego, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oraz oskarżonego Krzysztofa K. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 10 stycznia 1975 r.,nie uwzględniając rewizji obrońców i oskarżonego Krzysztofa K., zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońcy obu oskarżonych wnosili w swych rewizjach o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonych od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 303 § 3 k.k. Uzasadnienie tego wniosku sprowadza się do twierdzenia, że oskarżeni nie wiedzieli o tym, iż po zwolnieniu ich z zakładu karnego na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) zobowiązani byli do natychmiastowego zgłoszenia się w macierzystej jednostce wojskowej.Oskarżony Krzysztof K. wnosił w swej rewizji o uniewinnienie go od zarzutu popełnienia opisanego w zaskarżonym wyroku przestępstwa (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarty w rewizjach zarzut skazania obu oskarżonych za opisane na wstępie przestępstwa określone w art. 303 § 3 k.k. wbrew wynikom przewodu sądowego nie jest zasadny. Na podstawie przepisu § 86 ust. 1 zarządzenia nr 27 Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 maja 1972 r. w sprawie odbywania zasadniczej służby wojskowej (Dziennik Rozkazów z 1972 r., Nr 6, poz. 49) należy wyrazić pogląd, że status żołnierza zasadniczej służby wojskowej zachowuje ten żołnierz, w stosunku do którego w okresie odbywania służby zastosowano tymczasowe aresztowanie w związku z toczącym się w jego sprawie postępowaniem karnym. Status taki żołnierz traci z chwilą zarządzenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Z tą bowiem chwilą skazany żołnierz podlega zwolnieniu z zasadniczej służby wojskowej (por. przepis § 84 ust. 1 powołanego zarządzenia nr 27 Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 maja 1974 r.). Natomiast do tej chwili żołnierz, chociażby tymczasowo aresztowany i nieprawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności, jest podmiotem wszystkich nakazów i zakazów dotyczących żołnierzy zasadniczej służby wojskowej. W stosunku do obu oskarżonych zastosowano w dniu 19 maja 1974 r. tymczasowe aresztowanie w związku z prowadzonym w ich sprawie postępowaniem karnym o przestępstwa określone w art. 303 § 3 k.k. Postanowieniem Sądu Najwyższego - Izba Wojskowa z dnia 12 sierpnia 1974 r. umorzono na podstawie odpowiednich przepisów ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) toczące się w sprawie obu oskarżonych postępowanie karne i zarządzono zwolnienie ich z zakładu karnego, przy czym w treści zarządzenia zwolnienia z zakładu karnego wyraźnie zaznaczono, że obu oskarżonych kieruje się do jednostki wojskowej. Tak przedstawia się sprawa z punktu widzenia obiektywnych faktów. Natomiast jeżeli chodzi o kwestię, czy oskarżeni wiedzieli o tym, że bezpośrednio po zwolnieniu ich z zakładu karnego obowiązani są udać się do swej macierzystej jednostki wojskowej, to - wbrew wywodom rewizji - stwierdzić należy, iż oskarżeni mieli świadomość tego obowiązku, co jednoznacznie wynika z zeznań Kazimiery K. i Andrzeja J. (...) Skoro oskarżeni umyślnie nie dopełnili tego obowiązku i po zwolnieniu ich z zakładu karnego przez przeszło 2 miesiące pozostawali samowolnie poza jednostką wojskową, to stwierdzić należało, że skazanie ich za opisane na wstępie przestępstwa określone w art. 303 § 3 k.k. nastąpiło zgodnie z wynikami przewodu sądowego. Zaznaczyć przy tym należy, że Sąd Najwyższy w wyniku dokonanej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, który trafnie uznał, że wszystkie opisane w zaskarżonym wyroku poczynania oskarżonych w czasie pobytu w miejscu ich zamieszkania po opuszczeniu zakładu karnego stanowiły próbę zalegalizowania ich samowolnego przebywania poza jednostką wojskową.W świetle przedstawionych rozważań należało orzec jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 303 § 3 KK§ 3§ 86 ust. 1§ 84 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.