Rw 592/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Juszczak, płk H. Góra (sędzia s. wojsk. - deleg.). Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 1985 r. na rozprawie sprawy poborowego Jarosława K., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) - z zastosowaniem art. 73 § 1, art. 74 § 1 i art. 75 § 1 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania na 3 lata i 30.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 22 maja 1985 r. rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został przez prokuratora z powodu:- błędnego ustalenia, że oskarżony zgłaszając się w dniu 4 kwietnia 1985 r. do WKU w N. pozostawał z tym dniem do dyspozycji władz wojskowych,- naruszenia prawa materialnego wskutek błędnego zakwalifikowania czynu oskarżonego z art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, zamiast z art. 231 ust. 2 tej ustawy, - wymierzenia oskarżonemu rażąco łagodnej kary pozbawienia wolności.Podnosząc te zarzuty, skarżący wnosił o zmianę wyroku przez przyjęcie, że czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 231 ust. 2 cytowanej ustawy i wymierzenie mu za ten czyn kary 2 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy po wysłuchaniu na rozprawie przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającego rewizję, oraz oskarżonego wnoszącego o nieuwzględnienie tej rewizji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocyzważył, co następuje:Rewizja prokuratora, kwestionująca zasadność dokonanych przez sąd ustaleń oraz ocenę prawną czynu oskarżonego, a w konsekwencji także wymiar kary, nie jest zasadna.Z bezspornych ustaleń opartych na materiale dowodowym sprawy wynika, że oskarżony, zgodnie z otrzymaną kartą przeznaczenia, zobowiązany był stawić się w dniu 22 marca 1985 r. w wyznaczonym oddziale obrony cywilnej w N., lecz obowiązku tego nie dopełnił i dopiero w dniu 4 kwietnia 1985 r. zgłosił się dobrowolnie do właściwego WKU, powiadamiając o tym fakcie wspomniane władze wojskowe.Oceniając to postępowanie oskarżonego, sąd uznał, że skoro zgłosił się on w dniu 4 kwietnia 1985 r. do dyspozycji właściwych władz wojskowych, to z tą chwilą przerwany został bieg zarzucanego mu przestępstwa, a ponieważ nastąpiło to przed upływem 14 dni kalendarzowych - czyn ten należało zakwalifikować z art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL. Inne stanowisko w tej kwestii reprezentował prokurator. Mianowicie - odwołując się do orzecznictwa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego (Rw 196/76) twierdził, że: "ustalony odpowiednimi przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL obowiązek odbywania czynnej służby wojskowej jest obowiązkiem konkretnym w tym sensie, że podlegająca powszechnemu obowiązkowi wojskowemu osoba obowiązana jest zgłosić się zgodnie z aktem powołania w ściśle określonym terminie i w określonej jednostce wojskowej w celu odbycia tego rodzaju czynnej służby wojskowej, jaki określony został w akcie powołania".Jest to oczywiście trafny pogląd, a wypływające z niego wnioski sprowadzają się do tego, że jeżeli osoba zobowiązana do spełnienia wspomnianego obowiązku nie zgłosi się do odbycia służby w oznaczonym czasie i miejscu, to popełnia przestępstwo, którego ocena prawna uzależniona jest od przesłanki czasowej i które w związku z tym kwalifikowane być może w ramach art. 231 cytowanej ustawy z ust. 1, gdy zobowiązany nie zgłosił się do odbycia służby w oznaczonym czasie i miejscu, albo z ust. 2, jeżeli nie zgłasza się przez czas dłuższy niż 14 dni kalendarzowych, albo też z ust. 3, jeżeli nie zgłasza się w celu trwałego uchylenia się od tej służby. Przenosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy, nie ulega wątpliwości fakt, że oskarżony nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi i nie stawił się we właściwym czasie i miejscu do wyznaczonej mu służby, a dopiero przed upływem 14 dni kalendarzowych zgłosił się do właściwej WKU i tam ujawnił fakt niezgłoszenia się do służby. Próba usprawiedliwienia swojego niewłaściwego postępowania przed pracownikiem WKU, wskazująca na to, że nie zgłosił się on tam w celu odbycia służby, nie zmienia - wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego - faktu, że zgłosił się on w WKU dobrowolnie w celu wyjaśnienia i uregulowania swojego stosunku do służby wojskowej i że z tą chwilą przerwany został bieg popełnionego przez niego przestępstwa.W tej sytuacji w pełni prawidłowe są dokonane przez sąd ustalenia faktyczne i ocena prawna czynu oskarżonego.Mając to na względzie, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia rewizji i w związku z tym orzekł jak na wstępie.