Rw 695/84

WyrokIzba Wojskowa1984-12-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów regulaminu dyscyplinarnego Sił Zbrojnych PRL przez żołnierza, za które przyjął korzyść materialną, stanowi przestępstwo z art. 239 § 3 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie przez żołnierza korzyści lub jej obietnicy za czynność niezgodną z przepisami regulaminu dyscyplinarnego Sił Zbrojnych PRL stanowi naruszenie przepisu prawa w rozumieniu art. 239 § 3 k.k. Tym samym, błędna kwalifikacja prawna czynu z art. 239 § 1 k.k. na art. 239 § 3 k.k. jest uzasadniona, a kara powinna być wymierzona na podstawie tego drugiego przepisu.
Stan faktyczny
Grzegorz M. został nieprawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa z art. 239 § 1 k.k. na karę aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem, grzywnę i degradację. Wiceprokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego i rażącą łagodność kary. Wskazał, że czyn oskarżonego, polegający na naruszeniu regulaminu dyscyplinarnego i przyjęciu korzyści, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 239 § 3 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu i wymierzonej kary, poprawił kwalifikację na art. 239 § 3 k.k. i wymierzył nową karę, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Mielczarek, kpt. W. Oziębło.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 1984 r. na rozprawie sprawy Grzegorza M., nieprawomocnie skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 239 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, 30.000 zł grzywny i degradacji, z powodu rewizji wniesionej przez wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 2 listopada 1984 r.,częściowo uwzględniając rewizję prokuratora i z urzędu, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) wyeliminowanie z opisu czynu zwrotu: "1 litr wódki czystej", zamiast tego, że oskarżony przyjął korzyść materialną w postaci "poczęstunku wódką",b) poprawienie błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 239 § 1 k.k. na prawidłową z art. 239 § 3 k.k. i wymierzenie na podstawie tego przepisu kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata, 30.000 zł grzywny i degradacji - i z tymi zmianami utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Od tego wyroku rewizję złożył prokurator, który zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 239 § 1 k.k., mimo że ustalono w postępowaniu przed sądem, iż działanie oskarżonego, za które przyjął korzyść materialną, polegało na naruszeniu pkt 160 ust. 1 i 2 regulaminu dyscyplinarnego Sił Zbrojnych PRL, tj. wyczerpywało znamiona przestępstwa określonego w art. 239 § 3 k.k., oraz rażącą łagodność kary - wniósł o zmianę przyjętej w zaskarżonym wyroku kwalifikacji prawnej czynu - na art. 239 § 3 k.k. i wymierzenie na podstawie tego przepisu kary 1 roku pozbawienia wolności, 10.000 zł grzywny i degradacji.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającego rewizję, oraz obrońcy, wnoszącego o jej oddalenie,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora jest częściowo zasadna. Rację ma bowiem prokurator, twierdząc, że nie można podzielić stanowiska sądu pierwszej instancji, iż przepisy regulaminu dyscyplinarnego Sił Zbrojnych PRL nie są przepisami prawa, o których mowa w art. 239 § 3 k.k. Nie jest słuszny natomiast pogląd prokuratora, że oskarżonemu należy wymierzyć bezwzględną karę pozbawienia wolności.Regulamin, o którym mowa, Minister Obrony Narodowej wydał na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 21 maja 1963 r. o dyscyplinie wojskowej oraz odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenie honoru i godności żołnierskiej (Dz. U. Nr 50, poz. 277) i wprowadzony został do użytku rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 19 z dnia 9 grudnia 1976 r., opublikowanym w organie promulgacyjnym resortu Obrony Narodowej, jakim jest Dziennik Rozkazów MON. Podnieść przy tym należy, że w regulaminie tym uregulowane zostały ważkie dla wojska kwestie, w tym również dotyczące postępowania w razie osadzenia w areszcie garnizonowym żołnierza tymczasowo aresztowanego między innymi z mocy decyzji prokuratora lub sądu wojskowego (por. pkt 160 regulaminu). Uregulowania, które oskarżony naruszył, mają na celu zabepieczenie prawidłowości postępowania karnego. Oskarżony przecież umożliwił kontakt tymczasowo aresztowanemu żołnierzowi z osobą drugą, wskutek czego doszło do usiłowania nakłaniania niektórych świadków do fałszywych zeznań.W świetle tego należy wyrazić pogląd, że przyjęcie przez żołnierza korzyści lub jej obietnicy za czynność niezgodną z przepisami regulaminu dyscyplinarnego Sił Zbrojnych PRL stanowi naruszenie przepisu prawa w rozumieniu art. 239 § 3 k.k.W tej więc sytuacji przyjętą w zaskarżonym wyroku kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 239 § 1 k.k. należy uznać za błędną i poprawić na prawidłową z art. 239 § 3 k.k. oraz konsekwentnie do przewidzianego tym przepisem dolnego zagrożenia wymierzyć karę 1 roku pozbawienia wolności (zgodnie z wnioskiem prokuratora). Nadmienić należy, że wymierzenie kary aresztu wojskowego nie jest możliwe ze względu na treść art. 293 § 1 k.k. (przestępstwo określone w art. 239 § 3 k.k. zagrożone jest karą od roku do 10 lat pozbawienia wolności (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 239 § 1 KKart. 239 § 3 KKart. 293 § 1 KK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.