Rw 79/73
WyrokIzba Wojskowa1973-02-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stosowania dozoru wobec żołnierza, sąd może bezpośrednio oddać go pod dozór kolektywu żołnierskiego na podstawie art. 300 § 3 k.k., czy też powinien oddać go pod dozór przełożonego na podstawie art. 76 § 2 k.k. w związku z art. 300 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku stosowania dozoru wobec żołnierza, jedynym podmiotem uprawnionym do sprawowania tego dozoru jest jego przełożony, zgodnie z art. 300 § 3 k.k. Sąd pierwszej instancji naruszył ten przepis, oddając oskarżonego pod dozór KMW zamiast pod dozór przełożonego. Podstawę prawną oddania żołnierza pod dozór przełożonego stanowi przepis art. 76 § 2 k.k. w związku z art. 300 § 3 k.k.Stan faktyczny
Ryszard Ś. został skazany za nieusprawiedliwione niestawienie się do zasadniczej służby wojskowej. Sąd pierwszej instancji orzekł karę aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zobowiązał oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i oddał go pod dozór KMW na okres pełnienia służby wojskowej. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego w zakresie oddania oskarżonego pod dozór.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddał oskarżonego pod dozór przełożonego na czas pełnienia służby wojskowej i w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: płk S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk W. Morawski, sędzia sądu wojsk. (del.) ppłk J. Machański.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: kpt. R. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 1973 r. na rozprawie sprawy Ryszarda Ś., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 188 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220; zm. Dz. U. z 1972 r. Nr 53, poz. 342) z zastosowaniem art. 293 § 1 i art. 73 § 1 i 2 k.k. na karę 8 miesięcy aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na 2 lata oraz z jednoczesnym zobowiązaniem oskarżonego na podstawie art. 75 § 2 k.k. do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i oddaniem go na podstawie art. 76 § 2 k.k. pod dozór KMW na okres pełnienia służby wojskowej, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 8 stycznia 1973 r.uwzględniając rewizję prokuratora zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 76 § 2 k.k. w związku z art. 300 § 3 k.k. oddał oskarżonego pod dozór przełożonego na czas pełnienia służby wojskowej i w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Powołanym na wstępie wyrokiem Ryszard Ś. skazany został za to, że będąc powołany do pełnienia z dniem 27 października 1972 r. zasadniczej służby wojskowej w jednostce wojskowej w N. i mogąc dopełnić ten obowiązek w dniu 28 października 1972 r. do służby tej zgłosił się dopiero po upływie 18 dni od wyznaczonej daty stawienia się, tj. dnia 17 listopada 1972 r.Powyższy wyrok zaskarżony został przez prokuratora, który w rewizji zarzuca sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 300 § 3 k.k. przez oddanie oskarżonego pod dozór KMW - zamiast pod dozór przełożonego - i orzeczenie tegoż dozoru na podstawie art. 76 § 2 k.k. zamiast na podstawie art. 300 § 3 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora, kwestionująca decyzję sądu w zakresie oddania oskarżonego pod dozór KMW - zamiast pod dozór właściwego przełożonego - jest słuszna. Podejmując taką decyzję, sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 300 § 3 k.k., który w odróżnieniu od przepisu art. 76 § 2 k.k. zawęża krąg podmiotów uprawnionych do wykonywania dozoru i stanowi, że w wypadku stosowania dozoru wobec żołnierza jedyną uprawnioną osobą do wykonywania tego dozoru jest jego przełożony. Rozstrzygnięcie takie jest w pełni uzasadnione warunkami i wymaganiami służby wojskowej, którym również podporządkowano dalsze postanowienie przepisu art. 300 § 3 k.k., a mianowicie że przełożony może powierzyć wykonywanie czynności dozoru kolektywowi żołnierskiemu. Wspomniana możliwość jednak nie zdejmuje z przełożonego odpowiedzialności za powierzony dozór i nie oznacza wcale, że sąd może bezpośrednio oddać żołnierza pod dozór kolektywu żołnierskiego, który stosownie do art. 300 § 3 k.k. może tylko wykonywać zlecone przez przełożonego czynności dozoru, lecz nie jest uprawnionym podmiotem do sprawowania dozoru.Nie ma jednak racji skarżący twierdząc, że zastosowanie dozoru wobec żołnierza może nastąpić tylko na podstawie art. 300 § 3 k.k., a nie na podstawie art. 76 § 2 k.k. Zauważyć bowiem należy, że przepis art. 300 § 3 k.k. nie jest przepisem samoistnym i w swojej treści powołuje się na przepis art. 76 § 2 k.k., określając jednocześnie, kto może sprawować dozór wobec żołnierza i kto może wykonywać czynności dozoru. Oznacza to, że podstawę prawną oddania żołnierza pod dozór przełożonego powinien stanowić przepis art. 76 § 2 k.k. w związku z art. 300 § 3 k.k.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- WR 160/88 1988-04-22Czy komendant aresztu garnizonowego jest przełożonym w stosunku do żołnierza zatrzymanego w tym areszcie w rozumieniu przepisów prawa karnego?
- Rw 1061/85 1985-11-26Czy niezdolność żołnierza do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia, w połączeniu ze znacznym ograniczeniem poczytalności w chwili popełnienia czynu, uzasadnia nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności?
- N 46/83 1984-01-18Czy żołnierz, wobec którego zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności i który został skierowany do zakładu karnego pod konwojem, ale uwolnił się od niego przed przekazaniem administracji zakładu karnego, nadal pozos…
- Rw 1133/68 1968-10-15Czy żołnierz, który nie wykonuje kary aresztu domowego zgodnie z Regulaminem Dyscyplinarnym Sił Zbrojnych PRL, popełnia przestępstwo z art. 119 § 1 k.k.W.P. i czy kara orzeczona za to przestępstwo jest współmierna?
- Rw 143/79 1979-05-17Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności oraz instytucję dozoru przełożonego wobec skazanego żołnierza, uwzględniając całokształt okoliczności popełnienia czynu?
Powołane przepisy
art. 188 pkt 1art. 293 § 1art. 73 § 1art. 75 § 2 KKart. 76 § 2 KKart. 300 § 3 KK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.