WR 160/88
WyrokIzba Wojskowa1988-04-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy komendant aresztu garnizonowego jest przełożonym w stosunku do żołnierza zatrzymanego w tym areszcie w rozumieniu przepisów prawa karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że komendant aresztu garnizonowego jest przełożonym w stosunku do zatrzymanego w tym areszcie żołnierza, ponieważ zatrzymany zobowiązany jest do wykonywania poleceń komendanta w sprawach dyscypliny i porządku. Istnieje zatem stosunek przełożeństwa, o którym mowa w przepisach regulujących służbę wewnętrzną Sił Zbrojnych PRL.Stan faktyczny
Prokurator wniósł rewizję od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego, zarzucając obrazę prawa materialnego. Chodziło o uznanie, że komendant aresztu nie jest przełożonym wobec żołnierza zatrzymanego. Prokurator domagał się zmiany wyroku przez uznanie, że oskarżony dopuścił się czynnej napaści i zniewagi przełożonego, a także wyeliminowania z kwalifikacji prawnej art. 316 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję prokuratora, zmienił wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego przez uznanie, że oskarżony dopuścił się czynnej napaści i obraził Ryszarda J. jako przełożonego, a nie jako starszego stopniem, oraz wyeliminował z kwalifikacji prawnej obu czynów art. 316 k.k., a z tymi zmianami wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Górski. Sędziowie: ppłk S. Kosmal (sprawozdawca), płk B. Piechota.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk K. Grzegorczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 1988 r. na rozprawie sprawy Dariusza S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 316 k.k. w zw. z art. 311 § 2 k.k. i w zw. z art. 296 § 2 k.k. na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz degradację, 2) art. 316 k.k. w zw. z art. 315 § 1 k.k. i w zw. z art. 296 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz degradację - łącznie na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji, wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego, od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 10 marca 1988 r., uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) uznanie, iż oskarżony dopuścił się czynnej napaści i obraził Ryszarda J. jako przełożonego, a nie jako starszego stopniem, b) wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej obu przypisanych oskarżonemu czynów art. 316 k.k. - i z tymi zmianami wyrok ten utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator zarzucając w rewizji obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 311 i 315 k.k., polegającą na uznaniu, że komendant aresztu nie jest przełożonym w stosunku do żołnierzy osadzonych w podległym mu areszcie, wnosił na tej podstawie o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie, iż oskarżony Dariusz S. dopuścił się czynnej napaści i znieważył przełożonego komendanta aresztu Ryszarda J., a ponadto o wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynów oskarżonego art. 316 k.k.Po wysłuchaniu prokuratora, który popierał rewizję, oraz obrońcy, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora zasługuje na uwzględnienie.Zasadnie bowiem skarżący podnosi, iż sąd I instancji błędne przyjął, jakoby Ryszard J. nie był w chwili popełnienia przez oskarżonego przypisanych mu przestępstw jego przełożonym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bowiem wynika bezspornie, iż Ryszard J. pełnił w tym czasie obowiązki komendanta aresztu garnizonowego w M., a oskarżony przebywał w tym areszcie jako zatrzymany.Ryszard J. miał więc prawo - w myśl pkt 130 lit. b Regulaminu dyscyplinarnego Sił Zbrojnych PRL - do wydawania oskarżonemu poleceń w sprawach dyscypliny i porządku dnia, a Dariusz S., jako aresztant, zobowiązany był owe polecenia wykonywać (vide pkt 136 cyt. Regulaminu dyscyplinarnego).A zatem oskarżony podlegał służbowo Ryszardowi J., a ten ostatni uprawniony był, w ramach przysługujących mu kompetencji, do wydawania mu rozkazów i poleceń oraz kierowania jego służbą.Między komendantem aresztu a oskarżonym istniał więc stosunek przełożeństwa, o którym mowa w pkt 26 ust. 1 Regulaminu służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL.Skoro tak, to czyny polegające na dokonaniu przez oskarżonego czynnej napaści na Ryszarda J. i ubliżaniu mu w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych kwalifikować należało jedynie z art. 311 § 2 i art. 315 § 1 k.k. bez związku z art. 316 k.k.Obraza przepisów prawa materialnego, na którą wskazuje w swoim zarzucie skarżący, polegała więc na niewłaściwym zastosowaniu art. 316 k.k., a nie - jak napisano w rewizji - na obrazie art. 311 i 15 k.k., i z tego też względu Sąd Najwyższy, zmieniając zaskarżone orzeczenie, wspomniany art. 316 k.k. wyeliminował z kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu przestępstw.
Powiązane orzeczenia
- Rw 1524/63 1964-01-25Czy żołnierz dopuszczający się czynnej napaści na członka patrolu Wojskowej Służby Wewnętrznej, który nie jest jego przełożonym w rozumieniu przepisów, podlega odpowiedzialności karnej na podstawie art. 117 k.k.W.P. doty…
- Rw 1133/68 1968-10-15Czy żołnierz, który nie wykonuje kary aresztu domowego zgodnie z Regulaminem Dyscyplinarnym Sił Zbrojnych PRL, popełnia przestępstwo z art. 119 § 1 k.k.W.P. i czy kara orzeczona za to przestępstwo jest współmierna?
- Rw 581/74 1974-12-03Czy czyn żołnierza polegający na dopuszczeniu się czynnej napaści na przełożonego równego stopniem w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych podlega kwalifikacji prawnej z art. 311 § 2 k.k.?
- Rw 79/73 1973-02-20Czy w przypadku stosowania dozoru wobec żołnierza, sąd może bezpośrednio oddać go pod dozór kolektywu żołnierskiego na podstawie art. 300 § 3 k.k., czy też powinien oddać go pod dozór przełożonego na podstawie art. 76 §…
- Rw 415/69 1969-04-15Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który dopuścił się czynnej napaści na przełożonego podczas pełnienia przez niego służby oficera dyżurnego, w sytuacji…
Powołane przepisy
art. 316 KKart. 311 § 2 KKart. 296 § 2 KKart. 315 § 1 KKart. 311art. 311 § 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.