WO 13 13

Izba Wojskowa2013-07-16

Skład orzekający: Edward Matwijów, Jerzy Steckiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody, które jedynie sugerują, że powodem wyjazdu skazanego z kraju nie była obawa przed odpowiedzialnością karną, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli skazanie opierało się głównie na wyjaśnieniach samego skazanego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny, ponieważ nie ujawniły się nowe dowody, które mogłyby wiarygodnie podważyć ustalenia faktyczne przyjęte w prawomocnie zakończonym postępowaniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nowe dowody mogą być podstawą wznowienia tylko wtedy, gdy mogą w sposób wiarygodny podważyć prawidłowość przyjętych ustaleń faktycznych, a prawdopodobieństwo uniewinnienia lub skazania za łagodniejsze przestępstwo musi być "wysoce prawdopodobne" lub "graniczyć z pewnością".
Stan faktyczny
Obrońca syna skazanego S. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania, uchylenie wyroków i uniewinnienie skazanego, powołując się na nowe dowody w postaci zeznań świadków. Świadkowie mieli zeznać, że powodem wyjazdu skazanego z kraju nie była obawa przed odpowiedzialnością karną. Skazanie S. P. opierało się głównie na jego własnych wyjaśnieniach, w których przyznał się do czynu. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając go za bezzasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WO 13/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Edward Matwijów (przewodniczący) SSN Jerzy Steckiewicz (sprawozdawca) SWSO del. do SN płk Krzysztof Mastalerz w sprawie S. P. skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 13 § 2 i art. 6 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 czerwca 1952 r., sygn. akt: […], utrzymanym w mocy wyrokiem Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 23 września 1952 r., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 16 lipca 2013 r. wniosku obrońcy J. P. (syna nieżyjącego S. P.) o wznowienie postępowania, uchylenie obu wskazanych wyżej wyroków i uniewinnienie S. P., ewentualnie o uchylenie tych wyroków i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w W. do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. obciążyć wnioskodawcę J. P. kosztami postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE W dniu 6 maja 2013 r. do Sądu Najwyższego – Izba Wojskowa wpłynął wniosek obrońcy J. P. (syna nieżyjącego S. P.) o wznowienie postępowania w sprawie S. P. skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 czerwca 1952 r., sygn. akt […], utrzymanym w mocy wyrokiem Najwyższego Sądu 2 Wojskowego z dnia 23 września 1952 r. za przestępstwa określone w art. 13 § 2 i art. 6 dekretu o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa na karę łączna 12 lat pozbawienia wolności oraz pozbawienia praw publicznych na okres lat 5 i przepadek mienia. Podstawą wznowienia postepowania mają być nowe dowody, nie znane przedtem sądowi, a mianowicie zeznania Z. K. i R. K., z których ma wynikać, że S. P. nie dopuścił się przestępstw, które mu przypisano. Obrońca wnosi o uchylenie obu wskazanych wyroków, po uprzednim sprowadzeniu wskazanych dowodów i przeprowadzeniu ich przed Sądem Najwyższym i uniewinnienie S. P., ewentualnie o przekazanie sprawy do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w W. W uzasadnieniu wniosku obrońca napisał, że wskazani przez niego świadkowie „ posiadają informacje odmienne od tych, które ustalił Wojskowy Sąd Rejonowy w W. i które w konsekwencji prowadzić mogą do ustalenia niewinności oskarżonego S. P.” W sprawie był już składany wniosek o wznowienie postępowania oparty o treść art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. (ujawnienie się nowych dowodów) oraz o uznanie wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w W. za nieważny w świetle ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. Wnioski te okazały się nieuzasadnione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy o wznowienie postepowania jest bezzasadny. Wbrew jego twierdzeniom w sprawie nie zachodzi przesłanka w postaci ujawnienia się nowych dowodów wskazujących, że skazany nie popełnił przypisanego mu przestępstwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że „nowe dowody” mogą być podstawą wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy mogą w sposób wiarygodny podważyć prawidłowość przyjętych w nim ustaleń faktycznych. Ponadto, w postępowaniu o wznowienie nie jest dopuszczalne badanie prawidłowości oceny materiału dowodowego w prawomocnie zakończonym postępowaniu sądowym (zob. postanowienia SN z dnia 24 kwietnia 1996 r. V KO 2/96 OSNKW 1996, nr 7 – 8, poz. 47 i z dnia 24 listopada 1994 r. III KO 67/94, Lex 22092). 3 Wznowienie postępowania z powodu nowych dowodów może natomiast nastąpić tylko wówczas, gdy dowody te prowadzą do wniosku, że poprzednio dokonane ustalenia faktyczne mogą zostać podważone (zob. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2013 r. III KO 87/12). Prawdopodobieństwo uniewinnienia skazanego po wznowieniu postepowania albo skazanie go za przestępstwo zagrożone karą łagodniejszą niż to, za które został skazany musi być „wysoce prawdopodobne” (zob. OSNKW 1 – 2/1999, poz. 9), a nawet przyjmowano, by „graniczyło ono z pewnością”, bądź było „oczywiste”. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Należy wskazać, że skazanie S. P. nastąpiło głównie w oparciu o jego wyjaśnienia, w których przyznał się do czynu i obszernie opisał motywy, którymi się kierował oraz związane z nim okoliczności. Jak wynika z wniosku o wznowienie postępowania, wskazani w nim świadkowie mieliby zeznać, że powodem wyjazdu skazanego z kraju nie była obawa przed odpowiedzialnością karną. Sugestia ta w świetle wyjaśnień S. P. jest gołosłowna, jeżeli uwzględni się, że skazany był już wielokrotnie karany za przestępstwa podobne do tych, za które, przed ucieczką z kraju, miał być osądzony. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 § 2art. 6art. 540 § 1 pkt 2§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy