WR 277/87

WyrokIzba Wojskowa1987-10-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uznanie żołnierza za jedynego żywiciela rodziny stanowi okoliczność, która w istotny sposób zmniejsza stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i wpływa na zakres odpowiedzialności sprawcy, uzasadniając złagodzenie kary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uznanie żołnierza za jedynego żywiciela rodziny nie jest równoznaczne z obligatoryjnym zwolnieniem z zasadniczej służby wojskowej, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy żołnierz zostaje uznany za niezdolnego do służby ze względu na stan zdrowia. W związku z tym, fakt ten nie może być traktowany jako okoliczność istotnie zmniejszająca stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, która wpływałaby na zakres odpowiedzialności sprawcy i uzasadniała złagodzenie kary.
Stan faktyczny
Artur M. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku aresztu wojskowego i degradacji. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając obrazę przepisów postępowania przez oddalenie wniosku o badania psychiatryczne oraz rażąco surowy wymiar kary. W uzasadnieniu rewizji podniesiono argument o możliwości zastosowania analogii do wytycznych dotyczących żołnierzy uznanych za niezdolnych do służby ze względu na stan zdrowia, powołując się na fakt uznania oskarżonego za jedynego żywiciela rodziny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając wniosek rewizji obrońcy o złagodzenie kary za niezasadny.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Jeż (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Przygódzki, ppłk J. Steckiewicz.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 1987 r. sprawy Artura M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku aresztu wojskowego i karę dodatkową degradacji, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 21 maja 1987 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) W złożonej rewizji obrońca oskarżonego zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania przez niezasadne oddalenie wniosku o poddanie oskarżonego badaniom psychiatrycznym, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, a ponadto rażąco surowy wymiar kary.Podnoszące te zarzuty, obrońca domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (...).Po wysłuchaniu obrońcy, który, popierając tylko drugi zarzut pisemnej rewizji, domagał się złagodzenia kary przez zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz uwzględnienia wniosku przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył w tej sprawie, co następuje:Wniosek rewizji obrońcy o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary nie jest trafny. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w uzasadnieniu tej rewizji argument o możliwości zastosowania w sytuacji oskarżonego - w drodze analogii - rozwiązań przyjętych w wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 20 grudnia 1976 r. w sprawach o przestępstwa wojskowe popełnione przez żołnierzy uznanych ex post za niezdolnych do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia - U 5/76 (OSNKW 1977, z. 1-2, poz. 2). Oskarżony wprawdzie został decyzją terenowego organu administracji państwowej uznany z dniem 30 kwietnia 1987 r. za jedynego żywiciela swej żony i syna, ale fakt ten - w odróżnieniu od sytuacji, w której żołnierz zostaje uznany za trwale lub czasowo niezdolnego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia - nie jest równoznaczny z obligatoryjnym zwolnieniem z zasadniczej służby wojskowej. Stosownie bowiem do treści art. 97 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) w tego rodzaju sytuacjach zwolnienie z zasadniczej służby wojskowej jest tylko fakultatywne i w razie odmowy zwolnienia żołnierza uznanego za jedynego żywiciela rodziny członkom jego rodziny przyznaje się zasiłki miesięczne. Nie można zatem twierdzić, że uznanie za jedynego żywiciela rodziny jest okolicznością, która w istotny sposób zmniejsza stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i w związku z tym zdecydowanie rzutuje na zakres odpowiedzialności sprawcy (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 303 § 3 KKart. 97 ust. 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.