WR 442/87
WyrokIzba Wojskowa1987-10-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może z urzędu zmienić datę końcową przestępstwa dezercji, jeśli oskarżony wniósł rewizję jedynie z powodu rażącej niewspółmierności kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję oskarżonego, może z urzędu dokonać korekty daty końcowej przestępstwa dezercji, nawet jeśli zarzuty rewizyjne dotyczyły jedynie rażącej niewspółmierności kary. Korekta ta, polegająca na ustaleniu daty zwolnienia z czynnej służby wojskowej jako daty końcowej dezercji, nie wpływa na kwalifikację prawną czynu ani na ocenę jego społecznej szkodliwości, jeśli oskarżony był już zwolniony ze służby w tym dniu.Stan faktyczny
Jerzy K. został skazany za przestępstwa dezercji, naruszenia przepisów o służbie wojskowej oraz samowolnego oddalenia. W rewizji zarzucił rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy, jednak z urzędu skorygował datę końcową przestępstwa dezercji z dnia zatrzymania na dzień zwolnienia z czynnej służby wojskowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, z tym że za końcową datę przestępstwa dezercji przyjął dzień 4 kwietnia 1985 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Górski (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk S. Kosmal, płk J. Przygódzki.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk P. Tomaszewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 października 1987 r. na rozprawie sprawy Jerzego K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 304 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, 2) art. 203 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 2 i 3 k.k. - na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz 70.000 zł grzywny i 3) art. 256 § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności - łącznie na karę 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 21 sierpnia 1987 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, przy czym za końcową datę przestępstwa dezercji przyjął dzień 4 kwietnia 1985 r. (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Oskarżony w rewizji zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą niewspółmierność kary i na tej podstawie domagał się złagodzenia kary.(...) Na rozprawie odwoławczej przed Sądem Najwyższym obrońca popierał rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneW związku z zarzutami rewizyjnymi oskarżonego Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wprawdzie oskarżony w swej rewizji nie precyzuje bliżej zarzutów, lecz jedynie twierdzi, że zapadły w jego sprawie wyrok jest dla niego krzywdzący, to jednak rewizję te uznać należy za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia o winie i karze. Rozpatrując rewizję oskarżonego w tym aspekcie, stwierdzić należy, że nie jest ona zasadna. Sąd pierwszej instancji przyjmując w zaskarżonym wyroku, że oskarżony dopuścił się przypisanych mu przestępstw, przekonanie o jego winie oparł na całokształcie zebranych w sprawie dowodów, a w tym także na jego wyjaśnieniach. Oskarżony będąc kilkakrotnie przesłuchiwany w toku postępowania przygotowawczego przyznał się w sposób spontaniczny do dokonania zarzuconych mu przestępstw, a na rozprawie przed sądem pierwszej instancji potwierdził te wyjaśnienia, oświadczając, że opuścił samowolnie swą macierzystą jednostkę w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej. Ze względu na to, że oskarżony bez żadnych zastrzeżeń przyznał się do popełnienia dwóch dalszych przestępstw określonych w art. 203 § 1 k.k. oraz w art. 256 § 1 k.k., a wina jego w tej kwestii znalazła całkowicie potwierdzenie w zebranych w sprawie dowodach, przeto brak podstaw do kwestionowania prawidłowości jego skazania.Z urzędu natomiast stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji błędnie ustalił w wyroku datę końcową dezercji (art. 304 § 1 k.k.). Błąd polegał na błędnym ustaleniu, że dezercja trwała do czasu zatrzymania oskarżonego przez funkcjonariuszy MO, tj. do dnia 3 grudnia 1986 r., podczas gdy z akt sprawy wynika, iż w tym czasie nie był on już żołnierzem, gdyż w dniu 4 kwietnia 1985 r., a więc w czasie dezercji, został zwolniony z czynnej służby wojskowej rozkazem dziennym dowódcy jednostki. Z tego też powodu dzień 4 kwietnia 1985 r. przyjąć należało jako datę końcową dezercji. Przy tej okazji stwierdzić też należy, że zgodnie z ustaloną praktyką orzeczniczą, opartą na obowiązujących przepisach o służbie wojskowej, podmiotem przestępstwa dezercji może być tylko żołnierz pełniący czynną służbę wojskową.Dokonane przez Sąd Najwyższy ograniczenie okresu trwania dezercji, wbrew twierdzeniu oskarżonego, nie może mieć ani żadnego wpływu na kwalifikację prawną popełnionego przez niego czynu, która jest prawidłowa, ani też większego znaczenia przy ocenie stopnia jego społecznej szkodliwości (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 1001/85 1985-11-05Czy obrońca może skutecznie wnieść rewizję od wyroku skazującego za przestępstwo uchylania się od służby wojskowej, podnosząc zarzut rażąco surowej kary i wnosząc o warunkowe zawieszenie jej wykonania?
- RNw 13/67 1967-03-04Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić swoje własne postanowienie o złagodzeniu kary za dezercję, jeśli argumenty przemawiające za złagodzeniem okazały się błędne?
- Rw 1521/64 1965-01-22Czy stan zdrowia żołnierza w okresie dezercji może mieć wpływ na ocenę stopnia jego zawinienia i szkodliwości społecznej czynu?
- Rw 101/86 1986-03-06Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo dezercji, biorąc pod uwagę znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia czynu?
- Rw 355/76 1976-10-21Czy niezdolność do służby wojskowej żołnierza, który dopuścił się dezercji w warunkach powrotu do przestępstwa, stanowi podstawę do zastosowania art. 61 k.k. i złagodzenia kary pozbawienia wolności?
Powołane przepisy
art. 304 § 1 KKart. 203 § 1 KKart. 36 § 2art. 256 § 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.