WRN 12/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Juszczak. Sędziowie: ppłk J. Steckiewicz, ppłk B. Szerszenowicz (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 maja 1987 r. na rozprawie sprawy skazanych prawomocnie za przestępstwa:1) Roberta B. - określone w art. 215 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności - darowaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw - 40.000 zł grzywny, degradację oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości,2) Henryka K. - określone w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności - darowaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw - 25.000 zł grzywny oraz degradację,3) Tomasza M. - określone w art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności - darowaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw - 30.000 zł grzywny, konfiskatę mienia w całości, degradację oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości,z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego na korzyść wszystkich wymienionych skazanych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 1 września 1986 r.uwzględniając rewizję nadzwyczajną, zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do Roberta B., Henryka K. i Tomasza M. przez zaliczenie okresów tymczasowego aresztowania tych skazanych na poczet orzeczonych wobec nich grzywien, przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny grzywnie w wysokości 1.000 zł (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Rewizję nadzwyczajną od powołanego wyroku w stosunku do wymienionych skazanych wniósł - na ich korzyść - Prezes Izby Wojskowej Sądu Najwyższego. Zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego - art. 83 § 3 k.k. - przez zaliczenie okresów tymczasowego aresztowania skazanych na poczet wymierzonych im kar pozbawienia wolności w sytuacji, kiedy okresy te - ze względu na darowanie kar pozbawienia wolności - należało zaliczyć na poczet orzeczonych grzywien, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zaliczenie okresów tymczasowego aresztowania skazanych - o których mowa - na poczet orzeczonych wobec nich grzywien.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającego rewizję nadzwyczajną,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Rację ma skarżący twierdząc, że sąd pierwszej instancji - prezentując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd, iż ustawa z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw nie przewiduje możliwości zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej grzywny w razie darowania orzeczonej kary pozbawienia wolności - błędnie zinterpretował przepisy tej ustawy. Z artykułu 5 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy bowiem nie wynika nic ponad to, że orzeczone lub też mające być orzeczone kary grzywny nie ulegają na podstawie jej przepisów darowaniu. Zasady zaliczania okresów tymczasowego aresztowania na poczet kary pozbawienia wolności, ograniczenia wolności czy też grzywny określone są w art. 83 § 1-3 k.k.W myśl utrwalonego i jednolitego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu przyjmuje się, że okres tymczasowego aresztowania zaliczony być powinien na poczet kary podlegającej efektywnemu wykonaniu (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 26 listopada 1970 r., OSNKW 1971, z. 2, poz. 15; postanowienie SN z dnia 21 czerwca 1975 r., OSNKW 1975, z. 9, poz. 129). Wykonaniu takiemu nie podlega ani kara pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, ani też kara pozbawienia wolności darowana na podstawie przepisów powołanej ustawy o amnestii. Efektywnemu wykonaniu natomiast podlega zawsze kara grzywny, i dlatego na jej poczet sąd powinien zaliczyć - w sposób określony w art. 83 § 3 k.k. - w całości albo w odpowiedniej części okres tymczasowego aresztowania w razie orzeczenia tego rodzaju kary obok kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania albo obok kary pozbawienia wolności ulegającej darowaniu na podstawie przepisów powołanej ustawy o amnestii.Zaliczając okres tymczasowego aresztowania skazanych na poczet nie podlegających wykonaniu - gdyż darowanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw - kar pozbawienia wolności, sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisu prawa materialnego - art. 83 § 3 k.k., co obligowało Sąd Najwyższy do uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej i skorygowania zaskarżonego wyroku w kierunku i w granicach postulowanych przez oskarżonego.