Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim.
UstawaDz.U. 1997 nr 140 poz. 938ELI: DU/1997/938
Powołania w orzecznictwie i interpretacjach: 12 (sądy administracyjne: 6 · Sąd Najwyższy: 4 · interpretacje podatkowe: 2)
Spis przepisów
art. 1art. 1: Narodowy Bank Polski, zwany dalej „NBP", jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej…art. 2 ust. 1art. 2 ust. 1: NBP posiada osobowość prawną i prawo używania pieczęci z godłem państwowym.art. 2 ust. 2art. 2 ust. 2: NBP nie podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych.art. 2 ust. 3art. 2 ust. 3: Działalność NBP jest prowadzona na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.art. 2 ust. 4art. 2 ust. 4: Siedzibą NBP jest Warszawa.art. 2 ust. 5art. 2 ust. 5: W szczególnie uzasadnionych przypadkach wynikających z obiektywnych okolicz…art. 21. NBP posiada osobowość prawną i prawo używania pieczęci z godłem państwowym. 2. NBP nie…art. 3 ust. 1art. 3 ust. 1: Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen,…art. 3 ust. 2art. 3 ust. 2: Do zadań NBP należy także: 1) organizowanie rozliczeń pieniężnych; 2) prowa…art. 31. Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednocz…art. 4art. 4: NBP przysługuje wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych Rzeczypospolitej Pols…art. 5 ust. 1art. 5 ust. 1: NBP może: 1) być członkiem międzynarodowych instytucji finansowych i bankow…art. 5 ust. 1aart. 5 ust. 1a: NBP pokrywa ze środków własnych wydatki związane z członkostwem Rzeczyposp…art. 5 ust. 1bart. 5 ust. 1b: NBP jest uprawniony do otrzymywania, przypadających Rzeczypospolitej Polsk…art. 5 ust. 2art. 5 ust. 2: NBP nie może być udziałowcem albo akcjonariuszem innych osób prawnych, z wy…art. 51. NBP może: 1) być członkiem międzynarodowych instytucji finansowych i bankowych; 2) pokr…art. 6art. 6: Organami NBP są: 1) Prezes NBP; 2) Rada Polityki Pieniężnej; 3) Zarząd NBP.art. 71. NBP wykonuje zadania przez Centralę i inne jednostki organizacyjne. 2. Zarząd NBP w dro…art. 8Działalność jednostek organizacyjnych NBP podlega rewizji wewnętrznej, którą wykonuje komó…art. 9 ust. 1art. 9 ust. 1: Prezes NBP jest powoływany i odwoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta Rz…art. 9 ust. 2art. 9 ust. 2: Kadencja Prezesa NBP wynosi 6 lat. Ta sama osoba nie może być Prezesem NBP…art. 9 ust. 3art. 9 ust. 3: Prezes NBP obejmuje obowiązki po złożeniu wobec Sejmu przysięgi następujące…art. 9 ust. 4art. 9 ust. 4: Kadencja Prezesa NBP wygasa: 1) po upływie okresu sześcioletniego; 2) w raz…art. 9 ust. 5art. 9 ust. 5: Odwołanie Prezesa NBP może nastąpić, gdy: 1) nie wypełnia on swych obowiązk…art. 91. Prezes NBP jest powoływany i odwoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta Rzeczypospolit…art. 9a ust. 1art. 9a ust. 1: Po wygaśnięciu kadencji Prezesa NBP z przyczyny określonej w art. 9 ust. 4…art. 9a ust. 2art. 9a ust. 2: Po wygaśnięciu kadencji Prezesa NBP z przyczyn określonych w art. 9 ust. 4…art. 9a1. Po wygaśnięciu kadencji Prezesa NBP z przyczyny określonej w art. 9 ust. 4 pkt 1 Prezes…art. 101. Prezesa NBP w czasie jego nieobecności zastępuje wiceprezes NBP - pierwszy zastępca Pre…art. 11 ust. 1art. 11 ust. 1: Prezes NBP jest przełożonym wszystkich pracowników NBP. Prawa i obowiązki…art. 11 ust. 2art. 11 ust. 2: Prezes NBP przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi NBP oraz rep…art. 11 ust. 3art. 11 ust. 3: Prezes NBP reprezentuje interesy Rzeczypospolitej Polskiej w międzynarodow…art. 111. Prezes NBP jest przełożonym wszystkich pracowników NBP. Prawa i obowiązki pracowników N…art. 12 ust. 1art. 12 ust. 1: Rada Polityki Pieniężnej, zwana dalej „Radą", ustala corocznie założenia p…art. 12 ust. 2art. 12 ust. 2: Kierując się założeniami polityki pieniężnej Rada w szczególności: 1) usta…art. 12 ust. 3art. 12 ust. 3: Rada dokonuje ocen działalności Zarządu NBP w zakresie realizacji założeń…art. 121. Rada Polityki Pieniężnej, zwana dalej „Radą”, ustala corocznie założenia polityki pieni…art. 13 ust. 1art. 13 ust. 1: W skład Rady wchodzą: 1) Przewodniczący Rady, którym jest Prezes NBP; 2) 9…art. 13 ust. 2art. 13 ust. 2: Kadencja członka Rady wynosi 6 lat. Funkcję członka Rady można pełnić tylk…art. 13 ust. 4art. 13 ust. 4: Członek Rady przed objęciem obowiązków w Radzie składa przed organem powoł…art. 13 ust. 5art. 13 ust. 5: Organy uprawnione do powołania członka Rady odwołują go wyłącznie w przypa…art. 131. W skład Rady wchodzą: 1) Przewodniczący Rady, którym jest Prezes NBP; 2) 9 członków pow…art. 14 ust. 1art. 14 ust. 1: W okresie kadencji członek Rady nie może zajmować żadnych innych stanowisk…art. 14 ust. 2art. 14 ust. 2: Członek Rady będący członkiem partii politycznej lub związku zawodowego ob…art. 14 ust. 3art. 14 ust. 3: Członkom Rady przysługuje wynagrodzenie w wysokości równej wynagrodzeniu w…art. 141. W okresie kadencji członek Rady nie może zajmować żadnych innych stanowisk i podejmować…art. 15art. 15: W posiedzeniach Rady uczestniczą wiceprezesi NBP bez prawa udziału w głosowaniu.art. 16 ust. 1art. 16 ust. 1: Posiedzenia Rady zwołuje Przewodniczący co najmniej raz w miesiącu. Posied…art. 16 ust. 3art. 16 ust. 3: Ustalenia Rady podejmowane są w formie uchwał większością głosów przy obec…art. 16 ust. 4art. 16 ust. 4: Stanowiska zajęte przez członków Rady w głosowaniu podlegają ogłoszeniu w…art. 161. Posiedzenia Rady zwołuje Przewodniczący co najmniej raz w miesiącu. Posiedzenie Rady mo…art. 17 ust. 1-2art. 17 ust. 1-2: Działalnością NBP kieruje Zarząd. W skład Zarządu NBP wchodzą: Prezes NB…art. 17 ust. 2aart. 17 ust. 2a: Członków Zarządu NBP powołuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polsk…art. 17 ust. 2bart. 17 ust. 2b: Członkowie Zarządu NBP są powoływani na okres 6 lat. Przepisy art. 9 ust.…art. 17 ust. 3art. 17 ust. 3: Zarząd NBP: 1) realizuje uchwały Rady; 2) podejmuje uchwały w sprawach nie…art. 17 ust. 4art. 17 ust. 4: Do zakresu działania Zarządu NBP należy w szczególności: 1) (uchylony) 2)…art. 171. Działalnością NBP kieruje Zarząd. 2. W skład Zarządu NBP wchodzą: Prezes NBP - jako prz…art. 18art. 18: Członek Zarządu NBP nie może zajmować żadnych innych stanowisk i podejmować dział…art. 19art. 19: Uchwały Zarządu NBP zapadają większością bezwzględną głosów, a w przypadku równej…art. 20Szczegółowy tryb działania Zarządu NBP określa regulamin uchwalony przez Zarząd. Rozdział…art. 21art. 21: W wykonaniu swoich zadań NBP współdziała z właściwymi organami państwa w kształto…art. 22 ust. 1art. 22 ust. 1: Prezes NBP może uczestniczyć w posiedzeniach Sejmu.art. 22 ust. 2art. 22 ust. 2: Prezes NBP i inni przedstawiciele organów NBP, o których mowa w art. 6, są…art. 221. Prezes NBP może uczestniczyć w posiedzeniach Sejmu. 2. Prezes NBP i inni przedstawiciel…art. 22aart. 22a: Prezes NBP jest członkiem Komitetu Stabilności Finansowej.art. 23 ust. 1art. 23 ust. 1: Prezes NBP w imieniu Rady: 1) przedstawia Sejmowi i Radzie Ministrów: a) k…art. 23 ust. 2art. 23 ust. 2: Naczelne organy państwowe, organy administracji rządowej i samorządu teryt…art. 23 ust. 4aart. 23 ust. 4a: Obowiązek przekazywania do NBP danych niezbędnych do wykonywania zadań NB…art. 23 ust. 5art. 23 ust. 5: Dane jednostkowe, o których mowa w ust. 2, 2a i 3, mogą być wykorzystywane…art. 23 ust. 7art. 23 ust. 7: Dane jednostkowe, o których mowa w ust. 2, 2a, 3 i 3a, oraz zestawienia st…art. 231. Prezes NBP w imieniu Rady: 1) przedstawia Sejmowi i Radzie Ministrów: a) kwartalne info…art. 23a1. Dane niezbędne do: 1) sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inw…art. 24 ust. 1art. 24 ust. 1: NBP realizuje politykę walutową ustaloną przez Radę Ministrów w porozumien…art. 24 ust. 2art. 24 ust. 2: Zasady ustalania kursu złotego w stosunku do walut obcych ustala Rada Mini…art. 24 ust. 3art. 24 ust. 3: NBP ogłasza bieżące kursy walut obcych oraz kursy innych wartości dewizowy…art. 241. NBP realizuje politykę walutową ustaloną przez Radę Ministrów w porozumieniu z Radą. 2.…art. 25(uchylony)art. 26(uchylony)art. 27(uchylony)art. 28(uchylony)art. 29(uchylony)art. 30(uchylony) Rozdział 4a NBP a Komitet Stabilności Finansowejart. 30aart. 30a: NBP udostępnia Komitetowi Stabilności Finansowej: 1) informacje i dane, w tym ch…art. 30bart. 30b: NBP zapewnia obsługę Komitetu Stabilności Finansowej w zakresie realizacji zadań…art. 31art. 31: Znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej są banknoty i monety opiewające na…art. 32art. 32: Znaki pieniężne emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze…art. 33 ust. 1art. 33 ust. 1: Wzory i wartość nominalną banknotów oraz wzory, wartość nominalną, stop, p…art. 33 ust. 2art. 33 ust. 2: Prezes NBP może wycofywać z obiegu określone znaki pieniężne. Po upływie t…art. 331. Wzory i wartość nominalną banknotów oraz wzory, wartość nominalną, stop, próbę i masę m…art. 34 ust. 1art. 34 ust. 1: Znaki pieniężne, nieodpowiadające wskutek zużycia lub uszkodzenia warunkom…art. 341. Znaki pieniężne, nieodpowiadające wskutek zużycia lub uszkodzenia warunkom ustalonym pr…art. 35 ust. 1art. 35 ust. 1: Fałszywe znaki pieniężne podlegają zatrzymaniu, bez prawa do zwrotu ich ró…art. 35 ust. 2art. 35 ust. 2: Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do fałszywych banknotów i monet opi…art. 351. Fałszywe znaki pieniężne podlegają zatrzymaniu, bez prawa do zwrotu ich równowartości.…art. 36NBP może prowadzić w kraju i za granicą sprzedaż monet, banknotów i numizmatów przeznaczon…art. 37NBP organizuje gospodarkę znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 6 Instru…art. 38 ust. 1art. 38 ust. 1: W celu kształtowania podaży pieniądza i działalności kredytowej NBP gromad…art. 38 ust. 2art. 38 ust. 2: Rezerwę obowiązkową banków stanowi wyrażona w złotych część środków pienię…art. 38 ust. 4art. 38 ust. 4: Banki spółdzielcze utrzymują rezerwy obowiązkowe w banku zrzeszającym, z k…art. 381. W celu kształtowania podaży pieniądza i działalności kredytowej NBP gromadzi rezerwy ob…art. 39 ust. 2art. 39 ust. 2: Suma rezerw obowiązkowych nie może przekroczyć: 1) 30% sumy środków pienię…art. 39 ust. 3art. 39 ust. 3: Zarząd NBP może zwolnić bank z obowiązku utrzymywania rezerwy obowiązkowej…art. 39 ust. 3aart. 39 ust. 3a: Zarząd NBP może zwolnić spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową oraz…art. 39 ust. 3bart. 39 ust. 3b: Zarząd NBP może zwolnić podmiot w restrukturyzacji lub instytucję pomosto…art. 39 ust. 4art. 39 ust. 4: Środki pieniężne z tytułu oprocentowania rezerwy obowiązkowej przekazywane…art. 391. Stopa rezerwy obowiązkowej może być zróżnicowana ze względu na umowny okres przechowywa…art. 39aart. 39a: Banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajowa Spółdzielcza Kas…art. 40 ust. 1art. 40 ust. 1: Zarząd NBP ustala: 1) zasady i tryb naliczania oraz utrzymywania rezerwy o…art. 401. Zarząd NBP ustala: 1) zasady i tryb naliczania oraz utrzymywania rezerwy obowiązkowej;…art. 41 ust. 1art. 41 ust. 1: W razie naruszenia obowiązku określonego w art. 40 utrzymywania rezerwy, b…art. 41 ust. 2art. 41 ust. 2: Stawkę odsetek, o których mowa w ust. 1, uchwala Zarząd NBP w wysokości ni…art. 411. W razie naruszenia obowiązku określonego w art. 40 utrzymywania rezerwy, bank, spółdzie…art. 42 ust. 1art. 42 ust. 1: NBP może udzielać bankom kredytu refinansowego w złotych w celu uzupełnien…art. 42 ust. 4art. 42 ust. 4: Kredyt refinansowy może być udzielony: 1) do określonej kwoty w rachunku k…art. 42 ust. 5art. 42 ust. 5: Umowa o kredyt refinansowy może zostać rozwiązana przez każdą ze stron za…art. 42 ust. 6art. 42 ust. 6: Jeżeli sytuacja finansowa banku korzystającego z kredytu refinansowego ule…art. 421. NBP może udzielać bankom kredytu refinansowego w złotych w celu uzupełnienia ich zasobó…art. 43 ust. 1art. 43 ust. 1: W przypadkach uregulowanych w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym…art. 43 ust. 2art. 43 ust. 2: W przypadku zagrożenia płynności spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredyt…art. 431. W przypadkach uregulowanych w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwa…art. 43aprzez art. 5 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.. 1. W przypadku zabezpieczenia kre…art. 441. NBP może przyjmować od banków weksle do dyskonta i redyskonta. 2. Zarząd NBP określa ro…art. 45(uchylony)art. 46art. 46: W razie zagrożenia realizacji polityki pieniężnej Rada może w drodze uchwały wpro…art. 47Pożyczki i kredyty zaciągnięte przez NBP w zagranicznych instytucjach bankowych i finansow…art. 48art. 48: NBP może: 1) emitować i sprzedawać papiery wartościowe; 2) sprzedawać i kupować d…art. 49NBP może być powierzona obsługa pożyczki państwowej, zaciągniętej w drodze emisji papierów…art. 50NBP może przyjmować do przechowania i administrowania oraz jako przedmiot zabezpieczenia p…art. 50aart. 50a: W przypadku zabezpieczenia wierzytelności NBP, zaspokojenie roszczeń NBP jako za…art. 51 ust. 1art. 51 ust. 1: NBP prowadzi rachunki: 1) banków; 2) budżetu państwa; 3) Bankowego Fundusz…art. 511. NBP prowadzi rachunki: 1) banków; 2) budżetu państwa; 3) Bankowego Funduszu Gwarancyjne…art. 52 ust. 1art. 52 ust. 1: NBP realizuje funkcje centralnej bankowej instytucji dewizowej poprzez gro…art. 52 ust. 3art. 52 ust. 3: NBP może pełnić funkcje agenta finansowego Rządu w zakresie zawierania i r…art. 52 ust. 4art. 52 ust. 4: NBP może posiadać wartości dewizowe i dokonywać obrotu tymi wartościami we…art. 521. NBP realizuje funkcje centralnej bankowej instytucji dewizowej poprzez gromadzenie reze…art. 53art. 53: Założenia polityki pieniężnej, sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężn…art. 54 ust. 1art. 54 ust. 1: Prezes NBP wydaje Dziennik Urzędowy Narodowego Banku Polskiego, w którym o…art. 541. Prezes NBP wydaje Dziennik Urzędowy Narodowego Banku Polskiego, w którym ogłasza się: 1…art. 54a1. Nazwa oraz wzór graficzny winiety Dziennika Urzędowego Narodowego Banku Polskiego nie m…art. 55art. 55: Pracownicy NBP oraz członkowie Rady i organów opiniodawczo-doradczych przy Zarząd…art. 56 ust. 1art. 56 ust. 1: Do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych NBP są up…art. 561. Do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych NBP są upoważnieni: 1)…art. 57 ust. 1art. 57 ust. 1: NBP, na równi z jednostkami budżetowymi, korzysta ze zwolnienia od podatkó…art. 57 ust. 2art. 57 ust. 2: Egzekucja należności pieniężnych od NBP może być prowadzona, gdy wierzycie…art. 571. NBP, na równi z jednostkami budżetowymi, korzysta ze zwolnienia od podatków oraz opłaty…art. 58art. 58: Nie można ogłosić upadłości NBP.art. 59NBP może inicjować i organizować badania naukowe, jak również prowadzić działalność wydawn…art. 59a ust. 5art. 59a ust. 5: Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie przysługuje prawo dostępu d…art. 59a ust. 6art. 59a ust. 6: Jeżeli jest to konieczne ze względu na wymagania bezpieczeństwa związane…art. 59a1. W przypadku przetwarzania danych osobowych w celu wykonywania zadań określonych w art.…art. 60art. 60: Funduszami własnymi NBP są fundusz statutowy i fundusz rezerwowy.art. 61art. 61: Fundusz statutowy NBP wynosi 1,5 miliarda złotych.art. 62 ust. 1art. 62 ust. 1: Fundusz rezerwowy jest tworzony z odpisów z zysku NBP, dokonywanych w term…art. 62 ust. 2art. 62 ust. 2: Wysokość odpisów, o których mowa w ust. 1, wynosi 5% rocznego zysku.art. 62 ust. 3art. 62 ust. 3: Fundusz rezerwowy może być przeznaczony wyłącznie na pokrycie strat bilans…art. 621. Fundusz rezerwowy jest tworzony z odpisów z zysku NBP, dokonywanych w terminie 14 dni o…art. 63(uchylony)art. 64NBP prowadzi gospodarkę finansową na podstawie rocznego planu finansowego.art. 65art. 65: NBP tworzy rezerwę na pokrycie ryzyka zmian kursu złotego do walut obcych. Zasady…art. 66 ust. 2art. 66 ust. 2: Wynagrodzenie Prezesa i wiceprezesów NBP ustalane jest na podstawie przepi…art. 66 ust. 3art. 66 ust. 3: Zasady wynagradzania pracowników NBP są ustalane przez Zarząd NBP w drodze…art. 66 ust. 4art. 66 ust. 4: Uchwała Zarządu NBP w sprawie zasad wynagradzania pracowników NBP jest jaw…art. 66 ust. 6art. 66 ust. 6: Informacja o wysokości wynagrodzeń Prezesa, wiceprezesów, członków Zarządu…art. 661. Wielkość środków na wynagrodzenia ustalana jest corocznie w planie finansowym NBP, z uw…art. 67art. 67: Zasady rachunkowości NBP powinny odpowiadać standardom stosowanym w Europejskim S…art. 68 ust. 1art. 68 ust. 1: Roczne sprawozdanie finansowe NBP składa się z: 1) bilansu; 2) rachunku zy…art. 681. Roczne sprawozdanie finansowe NBP składa się z: 1) bilansu; 2) rachunku zysków i strat;…art. 69 ust. 3art. 69 ust. 3: W terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego po roku obrotowym Prezes NB…art. 69 ust. 4art. 69 ust. 4: W terminie 14 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego…art. 691. Roczne sprawozdanie finansowe NBP podlega badaniu przez biegłego rewidenta wybranego pr…art. 70art. 70: Prezes NBP w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego przedstawia Sejmowi…art. 741. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie zachowują m…art. 75Traci moc ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 1992 r. po…Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 28.10.2026.
Legal AI