0111-KDSB1-1.440.420.2025.5.JJ

Wiążąca informacja stawkowa2026-01-23Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
WIS USŁUGA (świadczenie kompleksowe) - pomiar, zaprojektowanie, wykonanie, dostawa oraz montaż zabudowy meblowej: szaf, garderób, łazienek, sypialni i kuchni

Pełna treść interpretacji

WIĄŻĄCA INFORMACJA STAWKOWA (WIS) Na podstawie art. 42a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą, po rozpatrzeniu wniosku (…) z dnia 21 października 2025 r. (data wpływu 21 października 2025 r.), uzupełnionego pismami z dnia 25 listopada 2025 r. (data wpływu 25 listopada 2025 r.), 8 stycznia 2026 r. (data wpływu 8 stycznia 2026 r.) oraz 9 stycznia 2026 r. (data wpływu 9 stycznia 2026 r.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje niniejszą wiążącą informację stawkową.   Przedmiot wniosku: usługa (świadczenie kompleksowe) - pomiar, zaprojektowanie, wykonanie, dostawa oraz montaż zabudowy meblowej: szaf, garderób, łazienek, sypialni i kuchni.   Opis usługi: Wnioskodawca realizuje świadczenie kompleksowe polegające na pomiarze, zaprojektowaniu, wykonaniu, dostawie oraz montażu zabudowy meblowej: szaf, garderób, łazienek, sypialni i kuchni (…) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym (…). Wyprodukowane elementy zabudowy oraz usługi stanowią całość, zarówno z technicznego, jak i ekonomicznego punktu widzenia i są ze sobą ściśle powiązane. Wynika to z tego, że wnioskodawca tworzy zabudowę od pomysłu i oczekiwań klienta, aż do momentu, w którym wykonana zabudowa w pomieszczeniu wskazanym przez klienta jest w stanie pozwalającym na pełne z niej korzystanie. Cały proces stanowi sprzedawaną nierozłącznie całość. Nie ma możliwości zamówienia u Wnioskodawcy samych mebli. Nabywca zabudowy meblowej jest zainteresowany wyłącznie nabyciem od Wnioskodawcy jednego świadczenia - od projektu do funkcjonującej zabudowy meblowej. Wszystkie elementy świadczenia są niezbędne do zrealizowania celu zawartego w umowie. Przedmiotowe świadczenie kompleksowe wykonywane jest w ramach modernizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego sklasyfikowanego w PKOB 1110. Elementem dominującym - oczekiwanym przez nabywcę - jest usługa w zakresie wykonania zabudowy meblowej pomieszczeń w jednorodzinnym domu mieszkalnym. Pozostałe czynności wykonywane w powiązaniu z usługą montażu zabudowy meblowej obejmujące zaprojektowanie, wykonanie elementów składowych oraz ich dostawę na miejsce montażu, mają zasadniczo charakter pomocniczy. Czynności te nie przejawiają dla klienta żadnej wartości. Klient zamawia usługę kompleksową. Niedokonanie przez Wnioskodawcę montażu wykonanych/zamówionych mebli skutkowałoby bezcelowością całej usługi. Nieodpowiednio dopasowane i nieprzytwierdzone trwale do ściany meble nie mogą spełniać swoich podstawowych funkcji. Same materiały zaś nie mogą być zakwalifikowane jako wyroby meblarskie, gdyż koniecznym elementem ich funkcjonalności jest ich trwałe połączenie z elementami konstrukcyjnymi budynku.   Rozstrzygnięcie: PKWiU 2015 - 43   Stawka podatku od towarów i usług: 8%   Podstawa prawna: art. 41 ust. 2 ustawy w zw. z art. 41 ust. 12 ustawy oraz art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy   Cel wydania WIS: określenie stawki podatku od towarów i usług   UZASADNIENIE   W dniu 21 października 2025 r. Wnioskodawca złożył wniosek, uzupełniony w dniu 25 listopada 2025 r., 8 stycznia 2026 r. oraz 9 stycznia 2026 r. w zakresie sklasyfikowania ww. usługi (świadczenia kompleksowego) dla celów określenia stawki podatku od towarów i usług.   W treści wniosku przedstawiono następujący szczegółowy opis usługi (świadczenia kompleksowego): (…) Zabudowa meblowa ma charakter indywidualny i jest nierozerwanie związana z konkretnym pomieszczeniem, w którym jest wykonywana oraz jego niepowtarzalnym charakterem.Potencjalny demontaż zabudowy meblowej wykonanej na podstawie indywidualnego projektu zabudowy powoduje, że jest ona niezdatna do użytku ze względu na to, iż same jej elementy nie spełniają przymiotu zabudowy meblowej pod względem użytkowym. Przedmiotowe świadczenie kompleksowe wykonywane jest w ramach modernizacji w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni użytkowej do 300 m2, sklasyfikowanych w PKOB 1110, zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym oraz w lokalach mieszkalnych o powierzchni użytkowej do 150 m2, zlokalizowanych w budynkach sklasyfikowanych w PKOB 1122. Jak zostało wyżej wskazane świadczenie kompleksowe obejmuje:    a) wykonanie pomiarów pomieszczenia, w którym będzie wykonana zabudowa; W związku z indywidualnym charakterem każdego zamówienia pomiary dokonywane są w pomieszczeniu wskazanym przez klienta, w którym ma być wykonana zabudowa meblowa. Pomiary dotyczą przestrzeni, która ma zostać zabudowana i obejmują pomiar długości ścian, ich wysokości, głębokości wnęk, zaznaczenie umiejscowienia podłączeń mediów (woda, gaz, podłączenie zasilania energią elektryczną dla płyty grzewczej, piekarnika, odpływów) parapetów, otworów drzwiowych i okiennych.    b) wykonanie projektu razem z wyceną; Wykonanie projektu indywidualnego zabudowy meblowej obejmuje:  1) rozmowy z klientem w celu zapoznania się z jego oczekiwaniami, potrzebami oraz wizją wnętrza lokalu, w którym ma być wykonana zabudowa meblowa.  2) w dalszej kolejności sporządzane są rysunki poglądowe przedstawiające koncepcję zabudowy (wizualizacje), po których akceptacji przez klienta następuje sporządzenie projektu technicznego zabudowy meblowej, który uwzględnia wszelkie wymiary, materiały, sposób wykonania (w tym techniczny sposób połączenia wszelkich elementów składających się na zabudowę meblową). Na podstawie projektu sporządzana jest wycena wykonania i montażu zabudowy meblowej.    c) wykonanie mebli zgodnie z projektem; W tej części następuje produkcja elementów, z których będzie wykonana zabudowa meblowa zgodnie z wykonanym projektem. Obejmuje ona docięcie odpowiedniej wielkości elementów z rodzajów płyt wskazanych w projekcie, przygotowanie otworów technologicznych, wymaganych zgodnie z projektem, w celu podłączenia elementów w zabudowę meblową oraz zamontowanie, wymaganych zgodnie z projektem, okuć, zawiasów, siłowników, odbojników, uchwytów, odciągaczy, hamulców, nóżek oraz innych elementów galanterii meblowej (…).    d) dostawa i montaż mebli zgodnie z projektem w celu wykonania trwałej zabudowy meblowej; Po zakończeniu produkcji, wykonane elementy są pakowane i przygotowane do transportu na miejsce montażu wskazane w umowie z klientem. Po dostarczeniu elementów na miejsce montażu następuje montaż zabudowy zgodnie z projektem. W trakcie montażu zabudowy meblowej na wymiar, każdy element konstrukcyjny, moduł meblowy łączony jest z pozostałymi. Montaż odbywa się poprzez użycie kołków montażowych, kotew chemicznych, kątowników stalowych, pianek i klejów montażowych, kotew stalowych. Jak wskazano we wniosku zabudowa ma charakter indywidualny i jest nierozerwalnie związana z jednym pomieszczeniem, jego konkretnym, niepowtarzalnym charakterem (…). Poszczególne czynności wchodzące w zakres ww. świadczenia prowadzą do realizacji zabudowy meblowej z funkcjonalnościami oczekiwanymi przez klienta. Zleceniodawca w odniesieniu do świadczonej przez Wnioskodawcę usługi kompleksowej oczekuje, że jej efektem będzie w pełni wykonana zabudowa meblowa wypełniająca przestrzeń pomieszczenia zgodnie z jego oczekiwaniami, a nie gotowe meble, które będzie musiał sam sobie ustawiać i montować.   Wszystkie elementy świadczenia są niezbędne do zrealizowania celu zawartego w umowie. Klient zwrócił się do wnioskodawcy o wykonanie zabudowy meblowej, ponieważ nie ma ani wiedzy, ani kwalifikacji w zakresie potrzebnym do zaprojektowania, wykonania, dostarczenia ani zamontowania zabudowy meblowej. Wnioskodawca będąc profesjonalistą w dziedzinie wykonywania zabudów meblowych proponuje rozwiązania w zakresie materiałów oraz urządzeń, które w warunkach pomieszczenia klienta będą optymalne. Jednocześnie mając wieloletnie doświadczenie w branży, posiada wiedzę, co do jakości elementów zabudowy meblowej, zastosowanych w produkcji technologii oraz w najbardziej odpowiedni sposób dostarczy elementy na miejsce montażu oraz dokona montażu zabudowy meblowej w miejscu wskazanym przez klienta.   Zdaniem wnioskodawcy, montaż zabudowy jest najistotniejszym elementem całego świadczenia kompleksowego.   Elementem dominującym - oczekiwanym przez nabywcę - jest usługa w zakresie wykonania zabudowy meblowej pomieszczenia w jednorodzinnym domu mieszkalnym. Pozostałe czynności, wykonywane w powiązaniu z usługą montażu zabudowy meblowej obejmujące: zaprojektowanie, wykonanie elementów składowych oraz ich dostawę na miejsce montażu mają zasadniczo charakter pomocniczy. Czynności te nie przejawiają dla klienta żadnej wartości. Klient zamawia usługę kompleksową. Niedokonanie przez Wnioskodawcę montażu wykonanych/zamówionych mebli skutkowałoby bezcelowością całej usługi. Nieodpowiednio dopasowane i nieprzytwierdzone trwale do ściany meble, nie mogą spełniać swoich podstawowych funkcji. Same materiały zaś nie mogą być zakwalifikowane jako wyroby meblarskie, gdyż koniecznym elementem ich funkcjonalności jest ich trwałe połączenie z elementami konstrukcyjnymi budynku.   Wszelkie inne czynności wykonane przez Wnioskodawcę w związku z montażem zabudowy meblowej, w pomieszczeniach wykazanych przez klienta, inne niż montaż, mają charakter pomocniczy - są to: pomiary, wykonanie rysunków poglądowych i pomocniczych, wizualizacje, projekty, wykonanie elementów zabudowy meblowej do montażu oraz ich dostawa na miejsce montażu, mają charakter pomocniczy w stosunku do czynności montażu jako świadczenia głównego.   Świadczenie kompleksowe, będące przedmiotem wniosku złożonego w niniejszej sprawie, będzie wykonywane w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Budynek, w którym zostanie wykonana zabudowa meblowa jest oddany do użytkowania i przeznaczony do stałego zamieszkania i sklasyfikowany w PKOB 1110. (…)   Wnioskodawca uważa za usługę wykończenia/modernizacji obiektu budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, niejednokrotnie podwyższającej wartość budynku lub lokalu. Meble na wymiar, które Wnioskodawca oferuje, nie funkcjonują w obrocie tak jak ma to miejsce w przypadku mebli „wolnostojących”, dlatego też nie można ich utożsamiać z dostawą towarów w postaci gotowych mebli, które nie mają żadnego trwałego związku z obiektem budowlanym. (…)   W trybie przewidzianym w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2026 r., znak (…), tut. Organ wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Postanowienie zostało skutecznie doręczone w dniu 14 stycznia 2026 r. Do dnia wydania niniejszej decyzji z prawa tego Strona nie skorzystała.   Uzasadnienie występowania świadczenia kompleksowego (usługi)   W przypadkach, w których występuje kilka czynności, które składają się w rezultacie na jedno zasadnicze świadczenie, możemy mówić o pewnym kompleksie świadczeń. Zagadnienie to było przedmiotem wielu orzeczeń wydawanych zarówno przez TSUE, jak i sądy administracyjne. Można tu przywołać, np. wyroki TSUE, które zapadły w sprawach C-111/05 Aktiebolaget NN v. Skatteverket i C-41/04 Levob Verzekeringen BV v. OV Bank NV, z których jednoznacznie wynika, że w sytuacji gdy dwa lub więcej niż dwa świadczenia (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle powiązane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie dla celów podatku od wartości dodanej.   Na świadczenie złożone składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu - do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne czynności pomocnicze. Natomiast czynność należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub  wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza czynność traktowana jest zatem jak element czynności kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia czynności pomocniczej jest  zdeterminowany przez czynność główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać bez czynności pomocniczej czynności głównej.   Co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna czynność obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, czynność ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych.   Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia świadczenia nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną czynność kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczenia wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu świadczenia kompleksowego.   W przypadku świadczeń kompleksowych, jeżeli elementem dominującym w ramach danej transakcji będzie wydanie towaru w celu przeniesienia prawa do rozporządzania nim jak  właściciel, natomiast pozostałe czynności będą miały charakter pomocniczy lub uboczny, wówczas transakcja powinna być traktowana jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Natomiast w przypadku, gdy istotą transakcji będzie usługa, to mimo, że w ramach takiej transakcji może także wystąpić wydanie towaru, powinna być ona traktowana jako  świadczenie usług.   Zgodnie z podjętą w dniu 24 czerwca 2013 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwałą sygn. akt I FPS 2/13, czynności polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz montażu komponentów w sposób tworzący wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części trwałą zabudowę meblową - mają charakter usługi. Elementem dominującym jest bowiem w takim przypadku ulepszenie lub unowocześnienie obiektu budowlanego lub jego części (lokalu mieszkalnego), zaś wydanie towaru w postaci elementów mebli wykonanych i dopasowanych do konkretnego obiektu, które następnie zostaną trwale związane z tym obiektem, ma charakter pomocniczy, niezbędny do wykonania usługi, tak jak zamontowanie okien lub drzwi w obiekcie budowlanym lub jego części.   Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz uwzględniając opis zawarty we wniosku i uzupełnieniu należy wskazać, że przedstawione przez Wnioskodawcę czynności składają się na świadczenie kompleksowe polegające na dokonaniu pomiarów, zaprojektowaniu, wykonaniu, dostawie oraz montażu zabudowy meblowej: szaf, garderób, łazienek, sypialni i kuchni (…), w budynku jednorodzinnym (…). Zarówno wyprodukowane elementy zabudowy oraz usługi stanowią całość z technicznego, jak i ekonomicznego punktu widzenia i są ze sobą ściśle powiązane. Wynika, to z tego, że Wnioskodawca tworzy zabudowę od pomysłu i oczekiwań klienta aż do momentu, w którym wykonana zabudowa w pomieszczeniu wskazanym przez klienta jest w stanie pozwalającym na pełne z niej korzystanie. Cały proces stanowi sprzedawaną nierozłącznie całość. Nie ma możliwości zamówienia u Wnioskodawcy samych mebli.Nabywca zabudowy meblowej jest zainteresowany wyłącznie nabyciem od Wnioskodawcy jednego świadczenia, od projektu do funkcjonującej zabudowy meblowej. Wszystkie elementy świadczenia są niezbędne do zrealizowania celu zawartego w umowie. Elementem dominującym - oczekiwanym przez nabywcę - jest usługa w zakresie wykonania zabudowy meblowej pomieszczenia w jednorodzinnym domu mieszkalnym. Pozostałe czynności wykonywane w powiązaniu z usługą montażu zabudowy meblowej, obejmujące zaprojektowanie, wykonanie elementów składowych oraz ich dostawę na miejsce montażu mają zasadniczo charakter pomocniczy. Czynności te nie przejawiają dla klienta żadnej wartości. Klient zamawia usługę kompleksową. Niedokonanie przez Wnioskodawcę montażu wykonanych/zamówionych mebli skutkowałoby bezcelowością całej usługi. Nieodpowiednio dopasowane i nieprzytwierdzone trwale do ściany meble nie mogą spełniać swoich podstawowych funkcji. Same materiały zaś nie mogą być zakwalifikowane jako wyroby meblarskie, gdyż koniecznym elementem ich funkcjonalności jest ich trwałe połączenie z elementami konstrukcyjnymi budynku.   W związku z powyższym, przedstawione przez Wnioskodawcę czynności będą stanowiły jedno świadczenie kompleksowe. Przy czym elementem dominującym jest montaż zabudów. Natomiast wykonywane w powiązaniu z usługą montażu, czynności pomiaru, zaprojektowania, wykonania oraz dostawy zabudów meblowych, będą miały charakter pomocniczy.   Powyższe wywołuje skutki w zakresie jednolitego opodatkowania wszystkich czynności wchodzących w skład tego świadczenia, zgodnie z usługą główną (dominującą). Tym samym, w dalszej części decyzji tut. Organ dokona klasyfikacji usługi montażu zabudów meblowych.   Uzasadnienie klasyfikacji usługi   Stosownie do brzmienia art. 5a ustawy, towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.) lub w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są klasyfikowane według Nomenklatury scalonej (CN) lub klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują działy, pozycje, podpozycje lub kody Nomenklatury scalonej (CN) lub symbole klasyfikacji statystycznych.   Do celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług w zakresie świadczonych usług należy stosować Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. z 2015 r. poz. 1676 ze zm.).   Podstawowe cele, konstrukcje i sposób posługiwania się Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług oraz jej interpretacje wskazują zasady metodyczne Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) zawarte w ww. rozporządzeniu.   Zasady metodyczne stanowią integralną część klasyfikacji. Zawarte w nich postanowienia obowiązują przy jej interpretacji i stosowaniu (pkt 1.3).   Zgodnie z pkt 1.2 zasad metodycznych, Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) składa się z: - niniejszych zasad metodycznych, - uwag do poszczególnych sekcji, - schematu klasyfikacji.   Natomiast schemat klasyfikacji - jak wskazano w pkt 1.4 zasad metodycznych - stanowi wykaz grupowań i obejmuje: - symbole grupowań, - nazwy grupowań.   Stosownie do pkt 5.3.2 zasad metodycznych, każdą usługę należy zaliczać do odpowiedniego grupowania zgodnie z jej charakterem, niezależnie od symbolu PKD, pod którym został zaklasyfikowany w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej REGON podmiot gospodarczy wykonujący usługę.   W pkt 7.6 zasad metodycznych zawarto ogólne reguły klasyfikowania usług. I tak, na podstawie pkt 7.6.2, gdy przeprowadzona analiza opisu wykonywanych czynności wskazuje na możliwość zaliczenia usługi do dwóch lub kilku grupowań, należy przyjąć następujące reguły klasyfikowania, z tym jednak, że porównywać można jedynie grupowania tego samego poziomu hierarchicznego:    - grupowanie, które zawiera bardziej dokładny opis czynności, powinno być uprzywilejowane (wybrane) w stosunku do grupowania zawierającego opis ogólny,   - usługa złożona, składająca się z kombinacji różnych czynności, której nie można zaklasyfikować zgodnie ze wskazanym sposobem, powinna być zaklasyfikowana jak usługa, która nadaje całości zasadniczy charakter,    - usługę, której nie można zaklasyfikować zgodnie z (tiret 1, 2) należy zaklasyfikować w grupowaniu odpowiednim dla usługi o najbardziej zbliżonym charakterze.   Zgodnie z tytułem, Sekcja F Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług obejmuje OBIEKTY BUDOWLANE I ROBOTY BUDOWLANE.   W świetle wyjaśnień do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015), sekcja F obejmuje:    - budynki i pozostałe obiekty inżynierii lądowej oraz wodnej,    - roboty ogólnobudowlane i specjalistyczne w zakresie budownictwa i prac inżynierii lądowej i wodnej, takie jak: prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków, włączając montaż budowli z elementów prefabrykowanych oraz konstrukcji o charakterze stałym lub tymczasowym,    - opracowywanie kosztorysów stanowiących integralną część robót budowlanych,    - realizację projektów budowlanych do sprzedaży.   Sekcja ta nie obejmuje:    - zarządzania projektami budowlanymi w zakresie obiektów inżynierii lądowej i wodnej, sklasyfikowanego w 71.1,    - wynajmu maszyn i urządzeń budowlanych bez operatora, sklasyfikowanego w 77.32,   - usług instalowania mechanicznych lub elektrycznych urządzeń do zamykania sejfów i skarbców, powiązane z późniejszym ich monitorowaniem, sklasyfikowanych w 80.20.10.0.   W sekcji F zawarty jest m.in. dział 43 ROBOTY BUDOWLANE SPECJALISTYCZNE, który obejmuje:   - specjalistyczne roboty budowlane związane z budową budynków oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej, prowadzone przez wykonawców posiadających specjalistyczne umiejętności i specjalny sprzęt, tj.:    - wbijanie pali, budowanie fundamentów, roboty betoniarskie, murarskie, kamieniarskie, montowanie i demontowanie rusztowań, wykonywanie pokryć dachowych itp.,      - montaż konstrukcji stalowych, o ile pojedyncze elementy konstrukcji nie zostały wykonane przez tę samą jednostkę, która zajmuje się ich montażem,    - wynajem sprzętu z operatorem sklasyfikowany w odpowiednich grupowaniach obejmujących roboty budowlane wykonywane przy jego użyciu,    - roboty wykończeniowe i wykonywanie instalacji budowlanych.   Roboty montażowe/instalacyjne mogą być przeprowadzone na terenie budowy lub w warsztatach. Zalicza się tu wykonywanie:    - instalacji gazowych, wodnych, kanalizacyjnych, centralnego ogrzewania i  wentylacyjnych, instalowanie anten, wykonywanie instalacji alarmowych i pozostałych instalacji elektrycznych, instalowanie przeciwpożarowego systemu zraszającego, instalowanie dźwigów osobowych i towarowych oraz schodów ruchomych itp.,    - zakładanie izolacji cieplnych, wodnych, dźwiękochłonnych, roboty blacharskie, zakładanie przemysłowych instalacji chłodniczych, systemów oświetleniowych i systemów sygnalizacyjnych dróg, szlaków kolejowych, portów lotniczych i wodnych itp.   Instalacje te obejmują także związane z nimi prace remontowe.   Do pozostałych usług związanych z wykańczaniem obiektów budowlanych zalicza się m.in.:   - szklenie, tynkowanie, malowanie, układanie ceramicznych, betonowych lub kamiennych płytek podłogowych i ściennych, układanie pokryć dywanowych i parkietów, tapetowanie ścian itp., cyklinowanie podłóg, zakładanie stolarki budowlanej, zewnętrzne mycie budynków itp. Zalicza się tu również związane z  tymi robotami prace remontowe.   W dziale PKWiU 43 mieści się klasa 43.32 ROBOTY INSTALACYJNE STOLARKI BUDOWLANEJ.   Pod pozycją PKWiU 43.32.10.0 sklasyfikowane zostały Roboty instalacyjne stolarki budowlanej. Zgodnie z wyjaśnieniami do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015): grupowanie to obejmuje także:    - roboty związane z instalowaniem futryn drzwiowych i okiennych oraz drzwi (z wyłączeniem drzwi automatycznych i obrotowych) i okien, okiennic, żaluzji drzwiowych i okiennych żaluzji listwowych, drzwi garażowych itp. wykonanych z dowolnego materiału,    - roboty związane ze wzmacnianiem drzwi zewnętrznych i roboty związane z instalowaniem wzmocnionych drzwi,    - roboty związane z instalowaniem drzwi przeciwpożarowych,    - roboty związane z instalowaniem wewnętrznych schodów, szaf ściennych, wbudowanych mebli kuchennych na wymiar,    - roboty związane z instalowaniem desek poszycia ścian, zakładaniem boazerii itp.,    - roboty związane z instalowaniem ruchomych przegród oraz podsufitki na konstrukcji metalowej,    - roboty związane z instalowaniem werand i oranżerii w prywatnych domach.   Grupowanie to nie obejmuje: - robót związanych z instalowaniem ogrodzeń i balustrad, sklasyfikowanych w 43.29.12.0, - robót związanych z instalowaniem drzwi automatycznych i obrotowych, sklasyfikowanych w 43.29.19.0, - robót związanych z instalowaniem wyrobów kowalstwa artystycznego, sklasyfikowanych w 43.39.11.0, - robót związanych z montażem mebli wolno stojących, sklasyfikowanych w 95.24.10.0.   Uwzględniając powyższe, usługa (świadczenie kompleksowe) będąca przedmiotem wniosku spełnia kryteria i posiada właściwości dla usług objętych działem PKWiU 43 ROBOTY BUDOWLANE SPECJALISTYCZNE.   Klasyfikacja została dokonana zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i  Usług (PKWiU 2015), zwłaszcza z uwzględnieniem pkt 5.3.2 tych zasad.   Uzasadnienie zastosowania stawki podatku od towarów i usług   Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.   Z kolei, na mocy art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, innych niż klasyfikowane według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w grupowaniu usługi związane z wyżywieniem (PKWiU 56), stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 1 i art. 138i ust. 4.   Stosownie do art. 146ef ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do końca roku, w którym suma wydatków wymienionych w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.) określonych na ten rok w ustawie budżetowej, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 lipca tego roku, oraz planie finansowym Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przedłożonym zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny albo projekcie tego planu przedstawionym do zatwierdzenia Ministrowi Obrony Narodowej zgodnie z art. 42 ust. 2 i 3 tej ustawy, jeżeli plan ten nie został przedłożony zgodnie z art. 42 ust. 4 tej ustawy, po wyłączeniu planowanych przepływów finansowych w ramach tej sumy wydatków, jest wyższa niż 3% wartości produktu krajowego brutto określonego zgodnie z art. 40 ust. 2 tej ustawy: 1) stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2, art. 110, art. 120 ust. 3a i art. 138i ust. 4, wynosi 23%; 2) stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.   Art. 41 ust. 12 pkt 1 ustawy stanowi, że stawkę podatku o której mowa w ust. 2 stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.   W myśl art. 41 ust. 12a ustawy, przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, oraz obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla  ludzi starszych i niepełnosprawnych, a także mikroinstalację, o której mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii  (Dz.U. z 2024 r. poz. 1361, 1847 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 303), funkcjonalnie z nimi związaną, z zastrzeżeniem ust. 12b.   Stosownie do art. 41 ust. 12b ustawy, do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2; 2) lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2.   Natomiast według art. 2 pkt 12 ustawy, przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.   Dokonana analiza powołanego przepisu wskazała, że warunkiem zastosowania 8% stawki podatku od towarów i usług, na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy, jest spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze - zakres wykonywanych czynności musi obejmować dostawę, budowę, remont, modernizację, termomodernizację lub przebudowę budynków lub ich części. Przy czym czynności te powinny dotyczyć elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego. Po drugie - budynki lub ich części, których dotyczą ww. czynności, muszą być zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że transakcja nie może korzystać z preferencyjnej 8% stawki podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2 ustawy.   W pierwszej kolejności warto by odnieść się do pojęcia modernizacji. Na próżno szukać jej definicji w obowiązujących aktach prawnych, ponieważ ustawodawca nie zdecydował się na skonkretyzowanie tego terminu. Prawodawca nie odesłał również w tej materii do stosowania definicji zawartych w innych ustawach, w szczególności w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).   Dlatego należy przyjąć, że czynności wymienione w art. 41 ust. 12 ustawy zostały wprowadzone do ustawy w rozumieniu przyjętym w języku powszechnym. Potwierdzeniem powyższego jest uchwała z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 2/13, w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że: czynności wymienione w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, w tym pojęcie modernizacji, zostały wprowadzone do tej ustawy w rozumieniu przyjętym w języku powszechnym. W takim znaczeniu modernizacja oznacza unowocześnienie, ulepszenie, udoskonalenie, podniesienie standardu obiektu budowlanego lub jego części.   Według Słownika języka polskiego (Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2005, str. 474, kol. 2), pojęcie „modernizacja” - oznacza unowocześnienie i usprawnienie czegoś.   Zatem modernizacja ma prowadzić do unowocześnienia obiektu, podniesienia jego standardu, czyli poprzez montaż z wykorzystaniem w sposób istotny elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego winno dojść do podniesienia jego standardu - unowocześnienia obiektu budowlanego.  Na podstawie podjętej uchwały NSA wykształciła się linia orzecznicza dotycząca czynności wykonywania trwałej zabudowy meblowej, przykładowo można wskazać na następujące orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: I FSK 1362/17 z 18.12.2019 r., I FSK 792/19 z 3.07.2019 r., I FSK 204/17 z 8.01.2019 r., I FSK 464/16 z 16.01.2018 r., I FSK 40/16 z 11.10.2017 r., I FSK 1120/16 z 12.04.2018 r., I FSK 1276/15 z 10.05.2017 r. Z tej linii orzeczniczej wynika, że dla uznania czynności wykonania trwałej zabudowy meblowej za usługę modernizacji obiektu budownictwa objętym społecznym programem mieszkaniowym, konieczne jest wystąpienie określonych przesłanek, tj.:    - wykonane na wymiar do konkretnego budynku lub lokalu i trwale powiązane z jego elementami konstrukcyjnymi komponenty meblowe nie funkcjonują w obrocie tak jak ma to miejsce w przypadku mebli „wolnostojących”; dlatego też nie można ich utożsamiać z dostawą towarów w postaci gotowych mebli, które nie mają żadnego trwałego związku z obiektem budowlanym lub jego częścią;   - zabudowa meblowa w istotnym stopniu wykorzystuje elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego (ścian, podłogi czy sufitu). Elementy te wyznaczają zakres konstrukcyjny mebla (elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego lub jego części (lokalu) pełnią rolę elementów mebla);    - o użytkowych walorach wykonywanej zabudowy meblowej decyduje trwałe połączenie wykonywanych na zlecenie części zabudowy z elementami konstrukcyjnymi budynku lub jego części (ściany podłoga, sufit) w sposób uniemożliwiający jej przesunięcie w inne miejsce (trwała zabudowa spełniająca jako całość określoną funkcję użytkową), a same te części, bez trwałego ich przymocowania do elementów konstrukcyjnych budynku (ścian, podłogi, sufitu) nie spełniają pod względem użytkowym przymiotu mebla.Określając zatem, czy do zabudowy meblowej wykonanej w obiekcie budowlanym lub jego części (lokalu) może mieć zastosowanie stawka od podatku od towarów i usług w wysokości 8% należy przede wszystkim badać stopień konstrukcyjnego połączenia komponentów meblowych i elementów konstrukcyjnych tego obiektu budowlanego lub jego części (lokalu).   Nie chodzi tutaj o badanie powiązania elementów zabudowy meblowej z konstrukcyjnymi - w rozumieniu techniki budowlanej - elementami obiektu budowlanego lub jego części (lokalu), ale o tak silne powiązanie konstrukcyjne komponentów meblowych i elementów tego obiektu budowlanego lub jego części (lokalu), że powstaje trwała zabudowa spełniająca jako całość określoną funkcję użytkową.   Dla całościowej oceny charakteru świadczenia nie ma również znaczenia, czy komponenty meblowe, np. korpusy mebli są ze sobą zespolone i ewentualnie jak silne jest to zespolenie, gdyż istotne na potrzeby uznania ich za „modernizację” w związku z podatkiem od towarów i usług jest dopiero odpowiednio trwałe połączenie tych komponentów meblowych z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części (lokalu).   Podsumowując, w sytuacji, gdy o użytkowych walorach wykonanej zabudowy meblowej decyduje trwałe połączenie wykonanych na indywidualne zlecenie elementów zabudowy z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części (lokalu) w sposób uniemożliwiający jej przesunięcie w inne miejsce, natomiast po demontażu zabudowa ta jest niezdatna do użytku, ze względu na to, że same jej elementy (bez występującego przed demontażem trwałego ich przymocowania do elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego lub jego części - lokalu), nie spełniają pod względem użytkowym przymiotu mebla - wystąpi kompleksowe świadczenie, w którym elementem dominującym jest usługa w zakresie modernizacji obiektu budowlanego.   Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca w ramach przedmiotowego świadczenia kompleksowego wykonuje szereg czynności niezbędnych do zrealizowania celu kompleksowej usługi, jakim jest modernizacja, ulepszenie i unowocześnienie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, poprzez wykonanie trwałych zabudów meblowych.   Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku, jego uzupełnieniu, oraz powołane przepisy prawa należy uznać, że w wyniku usługi (świadczenia kompleksowego), która stanowi przedmiot wniosku, nastąpi unowocześnienie, ulepszenie obiektu budowlanego, czyli jego modernizacja.   Z kolei, w odniesieniu do drugiego warunku wynikającego z art. 41 ust. 12 ustawy, należy ustalić czy budynek, w którym jest realizowany jest przedmiot wniosku, to budynek zaliczany do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.   W niniejszym zagadnieniu mamy do czynienia ze świadczeniem kompleksowym polegającym na dokonaniu pomiarów, zaprojektowaniu, wykonaniu, dostawie oraz montażu zabudów meblowych w - jak wskazał Wnioskodawca - budynku mieszkalnym jednorodzinnym (…).   Należy zauważyć, że ustawa, poprzez podanie klasyfikacji, na potrzeby art. 41 ust. 12, odwołuje się do Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, która stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych. Zatem, dla celów podatku od towarów i usług stosuje się przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112 poz. 1316 ze zm.).   Zgodnie z ww. rozporządzeniem, Budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. W przypadku budynków połączonych między sobą (np. domy bliźniacze lub szeregowe), budynek jest budynkiem samodzielnym, jeśli jest oddzielony od innych jednostek ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach. Gdy nie ma ściany przeciwpożarowej, budynki połączone między sobą uważane są za budynki odrębne, jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane. Budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem.   W Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w sekcji 1 Budynki w dziale 11 sklasyfikowane są budynki mieszkalne z podziałem na trzy grupy: budynki mieszkalne jednorodzinne (grupa 111), budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe (grupa 112) oraz budynki zbiorowego zamieszkania (grupa 113).   W grupie 111 Budynki mieszkalne jednorodzinne mieści się klasa 1110 Budynki mieszkalne jednorodzinne w odniesieniu, do której wskazano: Klasa obejmuje: - Samodzielne budynki takie jak: pawilony, wille, domki wypoczynkowe, leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach rolnych, rezydencje wiejskie, domy letnie itp. - Domy bliźniacze lub szeregowe, w których każde mieszkanie ma swoje własne wejście z poziomu gruntu.   Z wyliczeń Organu dokonanych na podstawie przedłożonych rzutów budynku wynika, że całkowita powierzchnia użytkowa budynku, obliczona zgodnie z PKOB, (…) a część mieszkalna przedmiotowego budynku stanowi ponad 50% jego całkowitej powierzchni użytkowej.   Tym samym, biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku oraz powołane przepisy prawa, uznać należy, że usługa (świadczenie kompleksowe) polegająca na dokonaniu pomiarów, zaprojektowaniu, wykonaniu, dostawie oraz montażu zabudów meblowych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym (…), będącego obiektem objętym społecznym programem mieszkaniowym, stanowi usługę modernizacji, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy, podlegającą opodatkowaniu stawką podatku od towarów i usług w wysokości 8%, na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy w związku z art. 41 ust. 12 ustawy oraz art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy.   Jednocześnie zaznaczyć należy, że nie stanowi modernizacji, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy i nie podlega opodatkowaniu stawką podatku od towarów i usług w wysokości 8% świadczenie polegające na dokonaniu pomiarów, zaprojektowaniu, wykonaniu, dostawie oraz montażu zabudów meblowych, jeżeli zamontowane zabudowy mogą stać się przedmiotem powtórnego montażu w innym, dowolnym miejscu, tj. mogą pełnić dalej użytkową funkcję zabudowy ze względu na brak istotnego powiązania z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego.   Informacje dodatkowe   Niniejsza WIS jest ważna, jeśli w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania zwolnienie podmiotowe lub przedmiotowe od podatku od towarów i usług. W zakresie wyeliminowania lub zastosowania zwolnienia Wnioskodawca może zwrócić się o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała.   Podmiot, na rzecz którego wydano WIS, może ją stosować wyłącznie do usług (świadczeń kompleksowych) tożsamych pod każdym względem ze świadczeniem będącym przedmiotem niniejszej decyzji.   Niniejsza WIS wiąże, z zastrzeżeniem art. 42c ust. 2-2d ustawy, organy podatkowe wobec podmiotu, dla którego została wydana, oraz ten podmiot, w odniesieniu do usługi (świadczenia kompleksowego) będącej jej przedmiotem, które zostanie wykonane w okresie ważności WIS (art. 42c ust. 1 pkt 3 ustawy), z wyjątkiem następujących przypadków:    - podmiot ten złożył fałszywe oświadczenie, że w dniu złożenia wniosku o WIS, w zakresie przedmiotowym tego wniosku, nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa ani kontrola celno-skarbowa oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego (art. 42b ust. 3 ustawy),    - usługa (świadczenie kompleksowe) będąca przedmiotem niniejszej WIS, stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy (art. 42ca ustawy).   Niniejsza WIS jest ważna przez okres 5 lat licząc od dnia następującego po dniu jej doręczenia (art. 42ha ust. 1 ustawy).   WIS traci ważność przed upływem 5 lat, z dniem: 1) następującym po dniu doręczenia decyzji o zmianie WIS albo decyzji o uchyleniu WIS, albo 2) wygaśnięcia na podstawie art. 42h ust. 1       - w zależności od tego, które ze zdarzeń nastąpiło wcześniej (art. 42ha ust. 2 ustawy).   WIS wygasa z mocy prawa przed upływem powyższego terminu w przypadku zmiany przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku odnoszących się do usługi (świadczenia kompleksowego) będącej przedmiotem tej WIS, gdy zmiana tych przepisów spowodowała, że: - klasyfikacja usługi (świadczenia kompleksowego), lub - stawka podatku właściwa dla usługi (świadczenia kompleksowego), lub - podstawa prawna stawki podatku staje się niezgodna z tymi przepisami.   Wygaśnięcie WIS następuje z dniem wejścia w życie przepisów, z którymi WIS stała się niezgodna (art. 42h ust. 1 ustawy).   Do liczenia terminów okresu ważności WIS stosuje się odpowiednio art. 12 Ordynacji podatkowej.   POUCZENIE Od niniejszej decyzji - stosownie do art. 220 § 1 w związku z art. 221 oraz art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej - służy Stronie odwołanie do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.   Odwołanie zgodnie z art. 42g ust. 4 ustawy, można złożyć wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego e-Urząd Skarbowy na stronie https://www.podatki.gov.pl/ e-urzad-skarbowy/ będąc użytkownikiem konta/wyznaczając użytkownika konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym. Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 Ordynacji podatkowej).

Powołane przepisy

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

Słowa kluczowe

budynekczynnościusługiświadczenie

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)