0112-KDIL1-2.4012.547.2019.2.AG

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 28 września 2018 r. (data wpływu 11 października 2019 r.), uzupełnionym pismem z dnia 20 listopada 2019 r. (data wpływu 20 listopada 2019 r.) oraz pismem z dnia 20 grudnia 2019 r. (data wpływu 20 grudnia 2019 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie: -     określenia stawki dla świadczonych przez Gminę usług na rzecz Mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1) – jest prawidłowe, -     określenia stawki na nabywaną przez Gminę usługę montażu wraz z dostawą instalacji w przypadku gdy montaż dokonywany jest w budynkach mieszkalnych lub w obrębie budynku mieszkalnego (jego bryle), których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m2 oraz w przypadku instalacji dokonywanej na gruncie (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3) – jest prawidłowe, -     ustalenia, czy przekazanie przez Gminę po 5 latach od zakończenia inwestycji, po okresie trwałości projektu prawa własności instalacji na rzecz uczestników projektu, bez dodatkowego wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w momencie przekazania (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4) – jest prawidłowe, -     opodatkowania podatkiem VAT otrzymanej dotacji, która jest należna partnerowi projektu (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 6) – jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 11 października 2019 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie m.in. określenia stawki dla świadczonych przez Gminę usług na rzecz Mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych, określenia stawki na nabywaną przez Gminę usługę montażu wraz z dostawą instalacji w przypadku gdy montaż dokonywany jest w budynkach mieszkalnych lub w obrębie budynku mieszkalnego (jego bryle), których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m² oraz w przypadku instalacji dokonywanej na gruncie, ustalenia, czy przekazanie przez Gminę po 5 latach od zakończenia inwestycji, po okresie trwałości projektu prawa własności instalacji na rzecz uczestników projektu, bez dodatkowego wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w momencie przekazania, opodatkowania podatkiem VAT otrzymanej dotacji, która jest należna partnerowi projektu. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 20 listopada 2019 r. (data wpływu 20 listopada 2019 r.) o doprecyzowanie opisu sprawy oraz własne stanowisko oraz pismem z dnia 20 grudnia 2019 r. (data wpływu 20 grudnia 2019 r.) o doprecyzowanie opisu sprawy. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca (Gmina A) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Gmina jako lider projektu ubiegała się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, pomp ciepła oraz kotłów na biomasę. Projekt został wybrany do realizacji i otrzymał dofinansowanie na poziomie 85% kosztów kwalifikowanych. Projekt był składany w partnerstwie Gminy A – lider projektu i Gminy B – partner projektu. W dniu 26 września 2018 r. Gmina A podpisała umowę z Samorządem na realizację projektu pn. „(…)” w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020. W ramach projektu będą montowane instalacje OZE, w tym mikroinstalacje fotowoltaiczne, instalacje słoneczne, pompy ciepła oraz kotły na biomasę. W Gminie A łączna liczba instalacji wyniesie (…). Instalacje solarne, pompy ciepła oraz kotły zostaną zamontowane na obiektach prywatnych należących do mieszkańców Gminy A. Liczba jednostek wytwarzania energii cieplnej przy wykorzystaniu energii promieniowania słonecznego (…). Ponadto na terenie Gminy planuje się wykonanie systemów modułów fotowoltaicznych, wytwarzających energię elektryczną, zainstalowanych na terenie gminnych obiektów gospodarki wodno-ściekowej dla ich potrzeb własnych oraz nieruchomości prywatnych mieszkańców Gminy na ich potrzeby bytowe. W ramach planowanej inwestycji w Gminie B przewidziano kompleksowe zaprojektowanie i wykonanie: montażu kotła pellet w jednym budynku użyteczności publicznej (w Urzędzie Gminy w B przewiduje się modernizację systemu grzewczego w zakresie wymiany istniejącego kotła na miał, na kocioł do spalania pellet o mocy ok. 100 kW, wyposażonego w automatykę sterującą) oraz montażu instalacji fotowoltaicznych w czterech budynkach użyteczności publicznej (w Publicznym Gimnazjum przewiduje się montaż xxx sztuk paneli fotowoltaicznych; w Gminnym Ośrodku Kultury (świetlico-remiza) przewiduje się montaż xx sztuk paneli fotowoltaicznych; w Oczyszczalni ścieków przewiduje się montaż xxx sztuk paneli fotowoltaicznych; w Publicznym Przedszkolu przewiduje się montaż xx sztuk paneli fotowoltaicznych. Gminy pozostaną właścicielami projektowanej infrastruktury oraz będą odpowiedzialne za jej utrzymanie, konserwację i serwis w okresie trwania projektu (5 lat). Dla Gmin kosztami kwalifikowanymi są wydatki brutto związane z dostawą i montażem instalacji OZE na budynkach gminnych oraz wydatki netto związane z dostawą i montażem instalacji OZE na budynkach mieszkańców. W ramach projektu przewiduje się montaż instalacji na budynkach mieszkalnych, na gruncie, na budynkach niemieszkalnych będących własnością mieszkańców z przeznaczeniem na potrzeby gospodarstwa domowego oraz wewnątrz budynków. Na tym etapie Gminy zebrały deklaracje uczestnictwa w projekcie. Ostateczna wartość poszczególnych instalacji wraz z kwotą dofinansowania będzie znana po rozstrzygnięciu przetargu. Wielkość instalacji zaprojektowano w zależności od ilości zużywanej ilości energii elektrycznej w danym gospodarstwie domowym. Przedsięwzięcie jest ograniczone terytorialnie do obszarów dwóch gmin: A i B. W ramach projektu przewidziano następujące: -     prace przygotowawcze, -     roboty budowlano-montażowe, -     wyposażenie, zakup urządzeń, -     nadzór inwestorski, -     zarządzanie projektem, -     promocja projektu. Do chwili obecnej mieszkańcy Gminy A oraz B nie dokonywali żadnych wpłat na rzecz projektu. Wpłaty zaplanowano na początek okresu wdrażania projektu, przed rozpoczęciem robót budowlano-montażowych. Planowany termin zakończenia projektu zgodnie z umową to grudzień 2019 r. Obecnie trwa przygotowanie przetargu na wykonanie zadania. Instalacje OZE zamontowane na/w poszczególnych obiektach do zakończenia trwałości projektu będą własnością Gmin. Po zakończeniu trwałości projektu, a więc po 5 latach od dokonania ostatecznej płatności w projekcie Instalacje zostaną nieodpłatnie przekazane poszczególnym mieszkańcom, którzy będą ponosili koszty związane z ich utrzymaniem i bieżącą eksploatacją. Z tytułu przekazania instalacji na własność osobom fizycznym nie otrzyma żadnych Gmina dodatkowych korzyści. Świadczenia dokonywane na rzecz mieszkańców w oparciu o umowę cywilnoprawną na wykonanie przez Gminę budowy przedmiotowych instalacji mają charakter usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT i nie stanowią dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Wartość całkowita projektu: (…) zł, w tym kwalifikowane: (…) zł i dofinansowanie (…) zł. Dodatkowo Wnioskodawca informuje że: -     mieszkańcy będą użytkować instalacje bezpłatnie, -     wykonawcy będą w momencie wykonywania usług podatnikami wg art. 15 ustawy o VAT i u których sprzedaż nie jest zwolniona od podatku, -     czynności dotyczące instalacji są wykonywane w ramach remontu, modernizacji termomodernizacji lub przebudowy zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym wg art. 41 ust. 12a i następnych ustawy, -     klasyfikacja statystyczna zgodna z PKWiU dokonywana przez wykonawców na rzecz Gminy 43.21.10.2 i PKWiU 43.22.12.0 dokonywana na rzecz mieszkańców: instalacje fotowoltaniczne PKWiU 43.21.10.2, kolektory słoneczne PKWiU 43.22.12.0, kotły na biomasę PKWiU 43.22.12.0, pompy ciepła PKWiU 43.22.12.0, -     zakupy towarów i usług będzie dokonywał wyłącznie wykonawca instalacji wewnętrznej jak i zewnętrznej niezbędnej do funkcjonowania urządzeń, -     instalacje na gminnych obiektach gospodarki wod-kan będą wykorzystane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. W uzupełnieniu Wniosku Zainteresowany wskazał, że gminne obiekty gospodarki wodno-ściekowej to przepompownia w A, hydrofornia w C, hydrofornia w D, budynek tłoczni ścieków w E. Gmina A w związku z realizacją projektu OZE na rzecz mieszkańców będzie wykorzystywać nabyte towary i usługi do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Czynności związane z realizacją projektu dotyczą budynków mieszkalnych do 300 m² dokonywane przez Gminę na rzecz mieszkańców, instalacje fotowoltaiczne PKWiU 43.21.10.2, w obiektach gospodarki wodno-ściekowej Przepompownia w A, hydrofornia C, hydrofornia w D, tłocznia pneumatyczna ścieków w E. Ponadto Wnioskodawca uzupełnił wniosek o informację, że Gmina A będzie przekazywać Gminie B zaliczki otrzymane z Urzędu Marszałkowskiego dotyczące projektu, która nie jest zobowiązana do żadnego świadczenia wzajemnego. Gmina A również nie nabywa żadnych towarów i usług w zakresie inwestycji, którą samodzielnie realizuje Gmina B w ramach wspólnego projektu pn. „(…)”. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania. 1.  Według jakiej stawki podatku VAT należy opodatkować wpłaty ponoszone przez uczestników projektu na rzecz Gminy na podstawie opisanych w przedmiotowym wniosku umów cywilnoprawnych (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1)? 2.  Według jakiej stawki VAT należy opodatkować nabywaną przez Gminę usługę montażu wraz z dostawą instalacji w przypadku gdy montaż dokonywany jest w budynkach mieszkalnych lub w obrębie budynku mieszkalnego (jego bryle), których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m2 oraz w przypadku instalacji dokonywanej na gruncie (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3)? 3.  Czy przekazanie przez Gminę po 5 latach od zakończenia inwestycji, po okresie trwałości projektu prawa własności instalacji na rzecz uczestników projektu, bez dodatkowego wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w momencie przekazania (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4)? 4.  Czy Gmina A powinna opodatkować podatkiem VAT otrzymaną dotację należną Gminie B jako partnerowi projektu (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 6)? Pytania dotyczą tylko Gminy A. Zdaniem Wnioskodawcy, wpłaty uczestników, które zostaną poniesione na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, powinny zostać opodatkowane według stawki VAT w wysokości 8% w przypadku instalacji na/w budynkach mieszkalnych i 23% w przypadku poza bryłą budynku. Przekazanie na rzecz uczestników po 5 latach po upływie okresu trwałości projektu, prawa własności instalacji, za kwotę dokonanej na podstawie umowy cywilnoprawnej wpłaty nie będzie podlegało opodatkowaniem podatkiem VAT. Wykonawcy zgodnie z ustawą o VAT zobowiązani będą do wystawiania faktur za zrealizowane usługi dostawy i roboty instalacyjne dotyczące projektu, usługa będzie miała charakter złożony, będzie to dostawa urządzeń, wykonanie połączenia z systemem ogrzewania, a także przekazanie ich do korzystania a następnie na własność mieszkańcom. Gmina A nie będzie opodatkowywać podatkiem VAT otrzymanej dotacji w części należnej Gminie B jako partnerowi projektu, na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku VAT (Dz.U. z 2018 r., poz. 2174). W uzupełnieniu wniosku Zainteresowany wskazał, że według Wnioskodawcy usługa montażu wraz z dostawą instalacji w budynkach mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m2 i instalacje, które są montowane na dachu lub przytwierdzone do ściany budynku mieszkalnego będą opodatkowane według stawki VAT 8%. W sytuacji gdy instalacje będą montowane poza budynkiem na gruncie właściwą będzie stawka VAT 23%. W przypadku instalacji fotowoltaicznych na obiektach gminnych gospodarki wodno-ściekowej stawką podatku VAT będzie 23%. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie: -     określenia stawki dla świadczonych przez Gminę usług na rzecz Mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1) – jest prawidłowe, -     określenia stawki na nabywaną przez Gminę usługę montażu wraz z dostawą instalacji w przypadku gdy montaż dokonywany jest w budynkach mieszkalnych lub w obrębie budynku mieszkalnego (jego bryle), których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m2 oraz w przypadku instalacji dokonywanej na gruncie (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3) – jest prawidłowe, -     ustalenia, czy przekazanie przez Gminę po 5 latach od zakończenia inwestycji, po okresie trwałości projektu prawa własności instalacji na rzecz uczestników projektu, bez dodatkowego wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w momencie przekazania (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4) – jest prawidłowe, -     opodatkowania podatkiem VAT otrzymanej dotacji, która jest należna partnerowi projektu (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 6) – jest prawidłowe. Na wstępnie należy wyjaśnić, że z uwagi na fakt, iż wniosek w indywidualnej sprawie Wnioskodawcy został złożony w dniu 11 października 2019 r. i sformułowane w nim pytania, stanowiska własne oraz powołane przepisy prawa w postaci art. 86 ustawy dotyczą obowiązujących w momencie złożenia wniosku przepisów prawa podatkowego, to tut. Organ dokonał oceny stanowiska Wnioskodawcy zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez sprzedaż, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Towarami – w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy – są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: 1)  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych; 2)  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. W myśl art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Zauważyć należy, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Zatem czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Przy czym należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność, tj. dostawa towaru bądź usługa, a nie zapłata. Wyjątkiem jest uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506, z późn. zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca (Gmina A) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca jako lider projektu ubiegał się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, pomp ciepła oraz kotłów na biomasę. W ramach projektu będą montowane instalacje OZE, w tym mikroinstalacje fotowoltaiczne, instalacje słoneczne, pompy ciepła oraz kotły na biomasę. Ponadto na terenie Gminy (Wnioskodawcy) planuje się wykonanie systemów modułów fotowoltaicznych, wytwarzających energię elektryczną, zainstalowanych na terenie gminnych obiektów gospodarki wodno-ściekowej dla ich potrzeb własnych oraz nieruchomości prywatnych mieszkańców Gminy na ich potrzeby bytowe. Przewiduje się montaż instalacji na budynkach mieszkalnych, na gruncie, na budynkach niemieszkalnych będących własnością mieszkańców z przeznaczeniem na potrzeby gospodarstwa domowego oraz wewnątrz budynków. Wpłaty mieszkańców zaplanowano na początek okresu wdrażania projektu, przed rozpoczęciem robót budowlano-montażowych. Instalacje OZE zamontowane na/w poszczególnych obiektach do zakończenia trwałości projektu będą własnością Gmin. Świadczenia dokonywane na rzecz mieszkańców w oparciu o umowę cywilnoprawną na wykonanie przez Gminę budowy przedmiotowych instalacji mają charakter usług w rozumieniu art. 8 ustawy. Po zakończeniu trwałości projektu, a więc po 5 latach od dokonania ostatecznej płatności w projekcie Instalacje zostaną nieodpłatnie przekazane poszczególnym mieszkańcom, którzy będą ponosili koszty związane z ich utrzymaniem i bieżącą eksploatacją. Wykonawcy będą w momencie wykonywania usług podatnikami wg art. 15 ustawy, u których sprzedaż nie jest zwolniona od podatku. Czynności dotyczące instalacji są wykonywane w ramach remontu, modernizacji termomodernizacji lub przebudowy zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym wg art. 41 ust. 12a i następnych ustawy. Instalacje na gminnych obiektach gospodarki wod-kan będą wykorzystane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Ad. 1 i 2 Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą w pierwszej kolejności określenia stawki dla świadczonych przez Gminę usług na rzecz Mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1). Na wstępie należy wyjaśnić, że Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku wskazał, że w ramach projektu przewiduje się montaż instalacji na budynkach mieszkalnych, na gruncie, na budynkach niemieszkalnych będących własnością mieszkańców z przeznaczeniem na potrzeby gospodarstwa domowego oraz wewnątrz budynków. Wnioskodawca pismem z dnia 8 listopada 2019 r. został wezwany m.in. o wskazanie czy nieruchomości mieszkańców dotyczą wyłącznie budynków mieszkalnych wymienionych w dziale 11 PKOB. Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie wskazał, że czynności związane z realizacją projektu dotyczą budynków mieszkalnych do 300 m² dokonywane przez Gminę na rzecz mieszkańców. W związku z powyższym niniejsza interpretacja w zakresie określenia stawki dla świadczonych przez Gminę usług na rzecz Mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych dotyczy tego zakresu. W tym miejscu należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność, tj. dostawa towaru bądź usługa, a nie zapłata. Wyjątkiem jest uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług. Wpłaty wnoszone przez właścicieli nieruchomości deklarujących uczestnictwo w projekcie nie pozostają „w oderwaniu” od czynności, które zostaną wykonane przez Gminę – zachodzi bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a zobowiązaniem się Gminy do wykonania określonych czynności. Należy zauważyć, że we wskazanej sytuacji istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami, a zindywidualizowanym świadczeniem na rzecz uczestnika programu, które ma zostać wykonane przez Wnioskodawcę. Należy również zauważyć, że stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, Gmina zawierając umowę z wykonawcą na montaż urządzeń w postaci instalacji oraz umowy z uczestnikami, wchodzi w rolę świadczącego usługę. Tym samym, wpłaty otrzymywane przez Gminę od uczestników będą stanowiły wynagrodzenie z tytułu świadczonych przez nią usług na rzecz uczestników projektu. W konsekwencji, dokonywane przez mieszkańców wpłaty z tytułu uczestnictwa w projekcie dotyczyć będą świadczenia usługi montażu instalacji OZE, co wskazuje, że świadczenia, co do których Gmina zobowiązała się w ramach podpisanych z uczestnikami umów cywilnoprawnych, stanowić będą odpłatne świadczenie usług, które – zgodnie z przywołanym na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i ust. 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Jednocześnie, w świetle art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do końca roku następującego po roku, dla którego wartość relacji, o której mowa w art. 38a pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest nie większa niż 43% oraz wartość, o której mowa w art. 112aa ust. 5 tej ustawy, jest nie mniejsza niż-6% stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku. Zauważyć jednak należy, że stosowanie obniżonych stawek podatku lub zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast wychodzenie poza wykładnię literalną jest niedopuszczalne. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania stawki obniżonej czy zwolnienia od podatku od towarów i usług. I tak, zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7% z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1. Przy czym, w okresach od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, oraz od dnia 1 stycznia 2019 r. do końca roku następującego po roku, dla którego wartość relacji, o której mowa w art. 38a pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest nie większa niż 43% oraz wartość, o której mowa w art. 112aa ust. 5 tej ustawy, jest nie mniejsza niż -6% stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8% (art. 146a ust. 2 oraz art. 146aa ust. 1 pkt 2 ustawy). Na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy, stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Zgodnie z obowiązującym do dnia 22 listopada 2019 r. przepisem art. 41 ust. 12a ustawy, przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 12b. W myśl art. 41 ust. 12b ustawy, do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się: 1)  budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2; 2)  lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2. W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity określone w ust. 12b stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej (ust. 12c powołanego artykułu). Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęć wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy, dlatego też w tym zakresie należy odwołać się do rozumienia tych terminów przyjętego w języku potocznym. Według Słownika języka polskiego (Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2005, str. 70, kol. 2), przez budowę należy rozumieć m.in. wznoszenie budowli, budowanie (…). Natomiast „budować” to znaczy wznosić budowle, pomieszczenia, ich części lub zespoły. Pojęcie „modernizacja” oznacza unowocześnienie i usprawnienie czegoś, natomiast termomodernizacja to modernizacja dotycząca ocieplenia budynku (pierwszy człon wyrazu wskazuje na związek z ciepłem tego, co oznacza człon drugi) – według internetowego słownika języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.). Ponadto należy wskazać, że również w uchwale z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 2/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że „czynności wymienione w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, w tym pojęcie modernizacji, zostały wprowadzone do tej ustawy w rozumieniu przyjętym w języku powszechnym. W takim znaczeniu modernizacja oznacza unowocześnienie, ulepszenie, udoskonalenie, podniesienie standardu obiektu budowlanego lub jego części”. Natomiast „przebudowa” – zgodnie z ww. Słownikiem języka polskiego (str. 770, kol. 1) – to zmiana istniejącego stanu czegoś na inny; ulepszenie, poprawienie czegoś. Budowa, modernizacja, przebudowa, podobnie jak w przypadku innych wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy czynności, powinny zatem dotyczyć elementów konstrukcyjnych obiektów lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. W znaczeniu słownikowym („Współczesny słownik języka polskiego”, red. Bogusław Dunaj, wyd. Langenscheidt Polska Sp. z o.o.), „remont” oznacza zespół czynności, w których wyniku przywraca się sprawność, wartość użytkową jakiegoś obiektu, urządzenia. Montaż – według powyższego słownika – to „składanie maszyn, urządzeń z gotowych części; zakładanie instalacji, łączenie oddzielnych części w jedną artystyczną, kompozycyjną całość”. W związku z przytoczoną definicją stwierdzić należy, że pojęcie „montaż” odnosi się do takiego sposobu działania, w efekcie którego z niezależnie od siebie istniejących części powstaje wytwór będący zupełnie nową całością. Natomiast w świetle art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2018 r. poz. 966, z późn. zm.), przez przedsięwzięcie termomodernizacyjne rozumie się przedsięwzięcie, którego przedmiotem jest: a)  ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania oraz budynków stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego służących do wykonywania przez nie zadań publicznych, b)  ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki wymienione w lit. a, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii, określone w przepisach prawa budowlanego, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków, c)  wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków wymienionych w lit. a, d)  całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, ustawa o podatku od towarów i usług, poprzez podanie klasyfikacji, odwołuje się do Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, która stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych. Zatem, dla celów podatku od towarów i usług stosuje się przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, z późn. zm.), stanowiącego usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych. Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia, budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Natomiast budynki mieszkalne to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadku, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Według podziału obiektów budowlanych na sekcje i działy w PKOB w dziale 11 mieszczą się budynki mieszkalne, natomiast w dziale 12 budynki niemieszkalne. Dział 11 PKOB obejmuje trzy grupy: §  Budynki mieszkalne jednorodzinne – 111, §  Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe – 112, §  Budynki zbiorowego zamieszkania – 113. Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania 8% stawki podatku, na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy, jest spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze zakres wykonywanych czynności musi dotyczyć budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy budynków lub ich części. Po drugie, budynki lub ich części, których dotyczą ww. czynności, muszą być zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że transakcja nie może korzystać z preferencyjnej, 8% stawki podatku. Natomiast w przypadku budownictwa nieobjętego społecznym programem mieszkaniowym (budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2 oraz lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2), preferencyjną stawkę VAT w wysokości 8% stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej te obiekty do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej. Z uregulowań zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.), wynika, że pod pojęciem obiektu budowlanego rozumie się budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych; budynkiem natomiast jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 1 i pkt 2). Stwierdzić należy, że w powyższej definicji budynku nie mieszczą się elementy infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. Oznacza to, że stawka preferencyjna, przewidziana ww. przepisami art. 41 ust. 12 w związku z art. 41 ust. 2 i art. 146aa ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy czynności tam wymienionych wykonywanych wyłącznie w budynkach, rozumianych jako obiekty budowlane wraz z wbudowanymi w bryle budynku instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania go zgodnie z jego przeznaczeniem. Stawki tej ustawodawca nie przewidział dla ww. czynności wykonywanych poza tymi obiektami, w tym również dotyczących elementów infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. Do usług wykonywanych poza bryłą budynku zastosowanie ma podstawowa stawka podatku w wysokości 23%. Zatem obniżoną stawkę VAT w wysokości 8% stosuje się do czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy, wykonywanych w obiektach budowlanych lub w ich częściach zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Z kolei montaż instalacji na budynkach gospodarczych opodatkowany jest 23% stawką podatku VAT, zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem tego typu obiektów nie zalicza się do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa w art. 41 ust. 12a ww. stawy. Mając na uwadze opis sprawy oraz przywołane przepisy należy stwierdzić, że w sytuacji gdy realizowany w ramach projektu montaż instalacji na/w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 300 m2 będzie dokonywany w ramach czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy, wówczas będzie on opodatkowany 8% stawką podatku, zgodnie z art. 41 ust. 12 w związku z art. 146aa ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Tym samym wpłaty mieszkańców na montaż instalacji na budynkach mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 300 m2, są opodatkowane 8% stawką podatku VAT. W odniesieniu natomiast do usługi montażu instalacji poza bryłą budynku mieszkalnego, np. na gruncie, należy stwierdzić, że w świetle wcześniejszych wyjaśnień, jako wykonywana poza bryłą budynku, nie może ona korzystać ze stawki w wysokości 8%, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy i jest opodatkowana według stawki 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146aa ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zatem wpłaty mieszkańców dokonane na montaż instalacji poza bryłą budynku (na gruncie), są opodatkowane podstawową 23% stawką podatku VAT. Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku jako nr 1 należało uznać za prawidłowe. Ww. przepisy będą miały zastosowanie również do określenia stawki podatku VAT dla czynności usług montażu wraz z dostawą instalacji nabywanych przez Gminę, w przypadku gdy dokonywane są w budynkach mieszkalnych lub w obrębie budynku mieszkalnego (jego bryle), których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m2 oraz w przypadku instalacji dokonywanej na gruncie (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3). Mając na uwadze wskazane okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie skoro montaż wraz z dostawą przedmiotowej instalacji będzie wykonywany w budynkach mieszkalnych lub w obrębie budynku mieszkalnego (jego bryle), których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m2, zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust. 12a ustawy, w ramach czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy, to ww. montaż wraz z dostawą będzie opodatkowany 8% stawką podatku, zgodnie z art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146a pkt 2 ustawy. Natomiast w przypadku usługi montażu wraz z dostawą instalacji, o których mowa we wniosku, dokonywanej na gruncie należy stwierdzić, że w świetle wcześniejszych wyjaśnień, zastosowania nie znajdzie 8% stawka w podatku VAT, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy. Zatem usługa montażu wraz z dostawą ww. instalacji na gruncie, będzie opodatkowana według 23% stawki podatku, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146aa ust. 1 pkt 2 ustawy. Wobec powyższego, stanowisko Gminy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku jako nr 3 należało uznać za prawidłowe. Ad. 3 Ponadto Zainteresowany ma wątpliwości czy przekazanie przez Gminę mieszkańcowi, po upływie okresu trwałości projektu, prawa własności instalacji OZE bez dodatkowego wynagrodzenia będzie podlegało opodatkowaniu VAT (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4). Wnioskodawca w opisie sprawy wskazał, że świadczenia dokonywane na rzecz mieszkańców w oparciu o umowę cywilnoprawną na wykonanie przez Gminę budowy przedmiotowych instalacji mają charakter usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT. Wpłaty mieszkańców zaplanowano na początek okresu wdrażania projektu, przed rozpoczęciem robót budowlano-montażowych. Gminy pozostaną właścicielami projektowanej infrastruktury oraz będą odpowiedzialne za jej utrzymanie, konserwację i serwis w okresie trwania projektu. Po zakończeniu trwałości projektu, a więc po 5 latach od dokonania ostatecznej płatności w projekcie Instalacje zostaną nieodpłatnie przekazane poszczególnym mieszkańcom, którzy będą ponosili koszty związane z ich utrzymaniem i bieżącą eksploatacją. Biorąc pod uwagę regulacje zawarte w art. 8 ust. 2 ustawy, oraz opis sprawy należy zauważyć, że – zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym – zadania własne gminy obejmują m.in. zadania w zakresie ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej. Należy w tym miejscu wskazać, że przekazanie przez Gminę prawa własności Instalacji na rzecz Uczestników, które zostaną wykonane w ramach Inwestycji, po upływie określonego czasu, tj. po okresie trwałości Inwestycji, bez dodatkowego wynagrodzenia, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, lecz nie jako odrębna czynność, ale jako element całościowej usługi świadczonej przez Gminę na rzecz Uczestników. Do zagadnienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych na rzecz Uczestników przez Gminę w ramach Inwestycji trzeba odnieść się w sposób całościowy. Działania Gminy wykonywane po okresie trwałości Inwestycji nie stanowią odrębnej czynności. Zatem, w przedmiotowej sprawie czynnością podlegającą opodatkowaniu nie będzie samo przekazanie przez Gminę po 5 latach od zakończenia inwestycji prawa własności instalacji lecz świadczenie przez Gminę usługi montażu Instalacji, której zakończenie nastąpi – jak wyżej wskazano – po upływie tego okresu. W konsekwencji, przekazanie przez Gminę po 5 latach od zakończenia realizacji Inwestycji (po upływie tzw. okresu trwałości Inwestycji) prawa własności Instalacji na rzecz Uczestników projektu, bez dodatkowego wynagrodzenia, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT w momencie ich późniejszego przekazania. Tym samym stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania nr 3 (oznaczonego we wniosku jako nr 4) jest prawidłowe. Ad. 4 W niniejszej sprawie wątpliwości Wnioskodawcy budzi również kwestia opodatkowania podatkiem VAT otrzymanej dotacji, która jest należna partnerowi projektu (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 6). Zauważyć należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa towarów lub usługa) w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści związane z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego. Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a‑30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Z powyższego przepisu wynika, że art. 29a ust. 1 ustawy odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi. Uregulowanie wynikające z art. 29a ust. 1 ustawy stanowi odpowiednik art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą, zgodnie z którym podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi wynagrodzenie (zapłatę), które dostawca towarów lub świadczący usługi otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy, klienta lub osoby trzeciej z tytułu wykonanych czynności, łącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takich dostaw. Zauważyć należy, że ogólna zasada ustalania podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, jest w pełni zgodna z definicją podstawy opodatkowania zawartą w art. 73 Dyrektywy. Zmiana przepisów miała więc na celu dostosowanie regulacji krajowych do przepisów unijnych. Jak stanowi art. 29a ust. 6 ustawy, podstawa opodatkowania obejmuje: 1)  podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku; 2)  koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy. Jak stanowi art. 78 Dyrektywy, podstawa opodatkowania obejmuje również podatki, opłaty i podobne należności z wyłączeniem podatku od wartości dodanej. Zgodnie z tym samym przepisem Dyrektywy, podstawa opodatkowania obejmuje dodatkowe koszty, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi dostawca obciąża nabywcę lub klienta. Państwa członkowskie mogą uznać za dodatkowe koszty wydatki będące przedmiotem odrębnej umowy. Przepis ten wyjaśnia, jakie elementy uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia, stanowiącego podstawę opodatkowania i wymienia przykładowo kilka rodzajów kosztów mieszczących się w pojęciu podstawy opodatkowania. Dotyczy on kosztów bezpośrednio związanych z zasadniczą dostawą towarów lub usług, które zwiększają łączną kwotę należną z tytułu transakcji. Zgodnie z tą regulacją każdy koszt bezpośrednio związany z dostawą towarów lub świadczeniem usług, którym dostawca obciążył nabywcę lub klienta, powinien być włączony do podstawy opodatkowania. Zasada włączenia tych świadczeń do podstawy opodatkowania oznacza, że wartości tego typu kosztów, których ciężar przerzucany jest na nabywcę, nie wykazuje się jako odrębnego świadczenia, lecz traktuje, jako element świadczenia zasadniczego, z zastosowaniem stawki podatku właściwej dla świadczenia zasadniczego. Ze złożonego wniosku wynika, że Wnioskodawca wyłącznie przekazuje otrzymaną dotację, która jest należna partnerowi projektu. Wnioskodawca będzie przekazywać Gminie B zaliczki otrzymane z Urzędu Marszałkowskiego dotyczące projektu, która nie jest zobowiązana do żadnego świadczenia wzajemnego. Zainteresowany również nie nabywa żadnych towarów i usług w zakresie inwestycji, którą samodzielnie realizuje Gmina B w ramach przedmiotowego projektu. Zatem w przypadku przekazywania dotacji, przekazywane są w rzeczywistości jednostki pieniężne. Ustawa nie zawiera definicji legalnej pojęcia rzecz. W tej sytuacji konieczne jest odwołanie się do definicji rzeczy wynikającej z prawa cywilnego. Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145, z późn. zm.) rzeczami są wyłącznie przedmioty materialne. Doktryna prawa cywilnego podkreśla, że rzeczy to materialne części przyrody, które w sposób naturalny lub sztuczny daje się wyodrębnić w stosunkach społeczno-gospodarczych. Zgodnie z powszechnym stanowiskiem, nie ulega wątpliwości, że pieniądz nie spełnia powyższych przesłanek, gdyż nie jest materialną częścią przyrody. W konsekwencji pieniądz, w charakterze środka płatniczego, nie jest towarem w rozumieniu ustawy, zatem nie może być przedmiotem odpłatnej dostawy. Ponadto jak już wyżej wskazano pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (wykonanie czynności na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie działania innego podmiotu). Za usługę uznane może być tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument (beneficjent) świadczenia, który w wyniku działania lub zaniechania świadczącego odnosi korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. W oparciu o przedstawiony opis sprawy należy przyjąć, że partner Wnioskodawcy nie będzie świadczyć na jego rzecz żadnych usług. W konsekwencji otrzymane dofinansowanie w związku z realizacją projektu, w części należnej partnerowi, nie stanowi wynagrodzenia za świadczone usługi lub dostawę towarów przez Wnioskodawcę. W związku z powyższym, Wnioskodawca nie powinien opodatkować otrzymanej dotacji w części należnej partnerowi projektu, tj. Gminie B. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 4 (oznaczonego we wniosku jako nr 6) uznano za prawidłowe. Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione we wniosku, w szczególności dotyczące usług na gminnych obiektach gospodarki wodno-ściekowej, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Ponadto mając na uwadze fakt, że wniosek w indywidualnej sprawie Wnioskodawcy został złożony w dniu 11 października 2019 r. i sformułowane w nim pytania, stanowiska własne oraz powołane przepisy prawa w postaci art. 86 ustawy dotyczą obowiązujących w momencie złożenia wniosku przepisów prawa podatkowego, to tut. Organ dokonał oceny stanowiska Wnioskodawcy zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z brzmieniem obowiązującym od 23 listopada 2019 r., wprowadzonym art. 6 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2166), art. 41 ust. 12a stanowi, że przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, oraz obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, a także mikroinstalację, o której mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.), funkcjonalnie z nimi związaną, z zastrzeżeniem ust. 12b. Końcowo należy wskazać, że na podstawie ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1751): -     art. 41 ust. 2 ustawy otrzymał brzmienie: dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, innych niż klasyfikowane według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w grupowaniu usługi związane z wyżywieniem (PKWiU 56), stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 1; -     art. 41 ust. 12 pkt 1 ustawy otrzymał brzmienie: stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym; -     art. 41 ust. 12c ustawy otrzymał brzmienie: w przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity określone w ust. 12b stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej z zastrzeżeniem ust. 12 pkt 2. Zauważyć jednak należy, że – zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. – przepisy art. 2 pkt 15, 20, 21 i 30, art. 5a, art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. b i c i pkt 4 lit. b tiret drugie, art. 29a ust. 15 pkt 3, art. 41 ust. 2, 2a, 12, 12c-12f, 13 i ust. 14e pkt 3, art. 43 ust. 20, art. 83 ust. 1 pkt 1, 14 i 15, art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b tiret pierwsze i art. 120 ust. 1 pkt 1 lit. a-d i pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 oraz załączników nr 3, 10 i 12 do ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się od dnia 1 kwietnia 2020 r., z zastrzeżeniem ust. 3. Natomiast, w okresie od dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 31 marca 2020 r. przepisy art. 2 pkt 15, 20, 21 i 30, art. 5a, art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. b i c i pkt 4 lit. b tiret drugie, art. 29a ust. 15 pkt 3, art. 41 ust. 2, 2a, 12, 12c, 13 i ust. 14e pkt 3, art. 43 ust. 20, art. 83 ust. 1 pkt 1, 2, 14 i 15, art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b tiret pierwsze i art. 120 ust. 1 pkt 1 lit. a-d i pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 oraz załącznika nr 2, załącznika nr 3, z wyłączeniem poz. 72-75, załącznika nr 10, z wyłączeniem poz. 32-35, oraz załącznika nr 12 do ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Ponadto tut. Organ informuje, że niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie określenia stawki dla świadczonych przez Gminę usług na rzecz Mieszkańców na podstawie umów cywilnoprawnych (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1), określenia stawki na nabywaną przez Gminę usługę montażu wraz z dostawą instalacji w przypadku gdy montaż dokonywany jest w budynkach mieszkalnych lub w obrębie budynku mieszkalnego (jego bryle), których powierzchnia użytkowa nie przekracza 300 m2 oraz w przypadku instalacji dokonywanej na gruncie (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3), ustalenia, czy przekazanie przez Gminę po 5 latach od zakończenia inwestycji, po okresie trwałości projektu prawa własności instalacji na rzecz uczestników projektu, bez dodatkowego wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w momencie przekazania (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4), opodatkowania podatkiem VAT otrzymanej dotacji, która jest należna partnerowi projektu (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 6). Natomiast wniosek w zakresie prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację przedmiotowej inwestycji (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2) został załatwiony w dniu 20 grudnia 2019 r. postanowieniem o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia nr 0112-KDIL1-2.4012.622.2019.1.AG. Z kolei do wniosku w zakresie obowiązku rozliczenia przez Gminę z zastosowaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia usług nabywanych od Wykonawcy, które zostaną przekazane na rzecz mieszkańców (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 5) została wydana w dniu 20 grudnia 2019 r. interpretacja indywidualna nr 0112-KDIL1-2.4012.667.2019.1.AG. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia wniosku o wydanie interpretacji. Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1)  z zastosowaniem art. 119a; 2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193, z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.