I KK 101/24

WyrokIzba Karna2024-05-29

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania wyroku skazującego w sytuacji, gdy w kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z uwagi na sposób powołania sędziów na urząd?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosków o wstrzymanie wykonania wyroku, uznając, że brak jest podstaw do przyjęcia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji. Wskazano, że wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji jest środkiem wyjątkowym, stosowanym jedynie w razie zaistnienia szczególnych okoliczności, takich jak ranga zarzutów i ich widoczna zasadność. Odnosząc się do zarzutu nienależytej obsady sądu, Sąd Najwyższy podkreślił, że nie zachodzi automatyzm w stwierdzaniu tej przesłanki, a konieczne jest zbadanie, czy wadliwość procesu powołania sędziego doprowadziła do naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności.
Stan faktyczny
Obrońcy skazanych P. R. i T. S. wnieśli kasacje od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu. W ramach kasacji złożono wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Jako podstawę wniosków wskazano zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nieprawidłową obsadę sądów obu instancji, wynikającą ze sposobu powołania sędziów na urząd.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosków obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 101/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie P. R. i T. S., skazanych z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 29 maja 2024 r., wniosków obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 261/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt III K 335/13, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł: wniosków nie uwzględnić. UZASADNIENIE W kasacjach obrońców skazanych P. R. i T. S. sformułowano wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 261/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt III K 335/13. W uzasadnieniu tych wniosków wskazano na rangę podniesionych zarzutów kasacyjnych, akcentujących wystąpienie sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nieprawidłową obsadę sądów obu I KK 101/24 2 instancji, tj. zasiadanie w składzie Sądu meriti SSO Ł.F., zaś składzie Sądu odwoławczego – SSA R.Z., powołanych na urząd sędziego ww. sądów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, który podlegają bezzwłocznemu wykonaniu. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę zarzutów podniesionych w kasacji i ich widoczną zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2014 r., V KK 145/14, LEX nr 1566739; zob. też np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 czerwca 2018 r., II KK 178/18, LEX nr 2506098; 4 października 2012 r., II KK 56/12, LEX nr 1220820, z dnia 25 stycznia 2006 r., V KK 476/05, OSNwSK 2006/1/196, z dnia 8 września 2004, V KK 214/04, OSNwSK 2004/1/1513). Ponadto należy mieć na względzie to, czy wykonywanie orzeczenia nie narazi skazanego na poważne i w zasadzie niepowetowane dolegliwości, co w pierwszej kolejności odnosi się do odbywania kary pozbawienia wolności i może zaistnieć zwłaszcza w wypadku, gdy realnie rysuje się perspektywa uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778). Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, należy stwierdzić, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, brak jest I KK 101/24 3 podstaw do przyjęcia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji obrońców ww. skazanych. Odnosząc się do podnoszonego w kasacjach zarzutu wystąpienia w sprawie uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., należy zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego, począwszy od uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) wskazuje się, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust, 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Nie występuje tu zatem automatyzm, lecz wymagane jest zbadanie, czy wadliwość procesu powołania danego sędziego doprowadziła do sytuacji, w której sąd orzekający z jego udziałem nie spełniał standardów niezawisłości i bezstronności. Niewątpliwie potrzeba przeprowadzenia szczegółowej i wieloaspektowej analizy tej problematyki, wychodzącej poza ramy realiów procesowych niniejszej sprawy, wymaga jej rozpoznania na rozprawie, a zatem na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do skorzystania przez Sąd Najwyższy z uprawnienia przewidzianego w art. 532 § 1 k.p.k. Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono jak w postanowieniu. [J.J.] [ms] I KK 101/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 284 § 2 KKart. 294 § 1 KKart. 532 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6§ 2§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy