Rw 101/86
WyrokIzba Wojskowa1986-03-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo dezercji, biorąc pod uwagę znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia czynu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo dezercji, ponieważ badania sądowo-psychiatryczne wykazały, że oskarżony dopuścił się czynu na skutek reakcji sytuacyjnej, która w znacznym stopniu ograniczyła jego zdolność pokierowania swoim postępowaniem. Fakt, że oskarżony został uznany za zdolnego do pełnienia służby wojskowej, nie wyklucza zastosowania przepisów o nadzwyczajnym złagodzeniu kary, gdy poczytalność była ograniczona.Stan faktyczny
Prokurator wniósł rewizję od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego, zarzucając rażąco łagodną karę pozbawienia wolności za przestępstwo dezercji oraz karę łączną. Prokurator domagał się surowszej kary, argumentując, że sąd przecenił ograniczoną poczytalność oskarżonego i nie wziął pod uwagę społecznego niebezpieczeństwa czynu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po rewizji prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego, orzekając jednocześnie, że kary dodatkowe należy odnieść do przestępstwa z art. 208 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Juszczak, mjr J. Steckiewicz (sędzia s. wojsk. - deleg.). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk P. Tomaszewski. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 marca 1986 r. na rozprawie sprawy szer. Krzysztofa D., nieprawomocnie skazanego za przestępstwa określone w: 1) art. 303 § 1 k.k. na 8 miesięcy pozbawienia wolności, 2) art. 304 § 3 k.k. - z zastosowaniem art. 25 § 2 k.k. i art. 57 § 1 i 3 pkt 1 k.k. oraz art. 40 § 1 k.k. - na 2 lata pozbawienia wolności i 2 lata pozbawienia praw publicznych, 3) art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. - na 2 lata pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny, łącznie na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, oraz wobec którego na podstawie art. 5 pkt 2 i art. 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) orzeczono konfiskatę części mienia i podanie wyroku do publicznej wiadomości, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 15 stycznia 1986 r. rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, przy czym orzeczone względem oskarżonego kary dodatkowe: konfiskata części mienia i podanie wyroku do publicznej wiadomości odnieść należy do popełnionego przez niego przestępstwa określonego w art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k. (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został przez prokuratora z powodu wymierzenia oskarżonemu rażąco łagodnej kary pozbawienia wolności za przestępstwo dezercji określone w art. 304 § 3 k.k. oraz kary łącznej.Podnosząc ten zarzut, skarżący wnosił o wymierzenie oskarżonemu za wspomniane przestępstwo kary 4 lat pozbawienia wolności oraz kary łącznej w wysokości 5 lat pozbawienia wolności. Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł rewizję prokuratora, natomiast obrońca oskarżonego wniósł o nieuwzględnienie tej rewizji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora nie jest zasadna. Podniesione w tej rewizji zarzuty skarżący uzasadnia tym, że co do popełnionego przez oskarżonego przestępstwa dezercji sąd przecenił przy wymiarze kary jego znacznie ograniczoną w tym czasie poczytalność, a niezależnie od tego nie wziął pod uwagę, że przestępstwa tego w kwalifikowanej postaci dopuścił się w dwa dni po samowolnym oddaleniu, będąc - mimo znacznie ograniczonej wówczas poczytalności - uznany za zdolnego do pełnienia służby wojskowej z kategorią zdrowia A-2. Te okoliczności, świadczące - zdaniem skarżącego - o znacznym stopniu społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonego, nie zezwalały na zastosowanie wobec niego nadzwyczajnego złagodzenia kary, a wręcz odwrotnie - wymagały wymierzenia mu za ten czyn znacznie surowszej kary pozbawienia wolności, co w konsekwencji powinno mieć również wpływ na wymiar kary łącznej.Stanowiska tego oraz argumentacji przytoczonej na jego uzasadnienie podzielić jednak nie można. Jak wynika bowiem z materiałów dowodowych sprawy, oskarżony poddany został w toku postępowania karnego badaniom sądowo-psychiatrycznym, które wykazały, że jest on osobą ociężałą umysłowo i zarzuconego mu przestępstwa dezercji dopuścił się na skutek reakcji sytuacyjnej, która w znacznym stopniu ograniczyła jego zdolność pokierowania swoim postępowaniem. Reakcja ta - jak ustalono - była wynikiem przeprowadzonej z nim rozmowy po dobrowolnym powrocie do jednostki z samowolnego oddalenia. Skoro więc w takich warunkach oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, to nie może być to poczytane na jego niekorzyść, gdyż - jak wspomniano już - miał on wówczas w znacznym stopniu ograniczoną poczytalność. W świetle wspomnianej opinii sądowo-psychiatrycznej brak również jakichkolwiek podstaw do twierdzenia - zwłaszcza że nie dostarczyła ich także rewizja - aby sąd przecenił przy orzekaniu o karze stan poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia omawianego przestępstwa. Sąd po prostu uznał nie kwestionowaną opinię biegłych i postąpił stosownie do przysługujących mu uprawnień wynikających z treści art. 25 § 2 i art. 57 § 1 k.k., czemu - wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi wyrażonemu w rewizji - wcale nie stało na przeszkodzie uznanie oskarżonego przez RWKL za zdolnego do służby wojskowej, gdyż fakt ten w niczym nie zmienia tego, że oskarżony dopuścił się dezercji, mając w znacznym stopniu ograniczoną poczytalność, a zatem że mogą mieć zastosowanie do niego wspomniane wyżej przepisy, co z kolei wcale nie oznacza jego dyskwalifikacji do odbycia służby wojskowej.Podzielając więc trafność rozstrzygnięć sądu pierwszej instancji co do zastosowania wobec oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary z powodów określonych w art. 25 § 2 k.k., Sąd Najwyższy nie znalazł tym samym podstaw do zmiany wyroku w tym zakresie, a w konsekwencji do podwyższenia wymierzonej oskarżonemu kary za przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. oraz kary łącznej.Na marginesie zauważyć należy, że wymierzone oskarżonemu kary dodatkowe: konfiskata części mienia i podanie wyroku do publicznej wiadomości należało orzec obok kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo określone w art. 208 k.k., a nie w oderwaniu od tego przestępstwa, jak to uczynił sąd pierwszej instancji.
Powiązane orzeczenia
- Rw 358/80 1980-10-20Czy wyrok sądu pierwszej instancji, który nie zastosował nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. pomimo ograniczonej poczytalności oskarżonego, jest zgodny z prawem, a jego utrzymanie w mocy przez S…
- Rw 452/75 1975-09-15Czy nieznaczny stopień niedorozwoju umysłowego oskarżonego, który nie wpływał na jego zdolność rozumienia znaczenia czynów i pokierowania postępowaniem, może stanowić podstawę do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia k…
- RNw 107/71 1971-08-20Czy niezdolność żołnierza do służby wojskowej spowodowana psychopatią, która nie ogranicza w znacznym stopniu jego poczytalności, stanowi wystarczającą podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary za dezercję z zamiarem u…
- Rw 495/75 1976-06-10Czy wada zdrowia psychicznego, która nie ogranicza poczytalności w stopniu znacznym, może stanowić podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. w przypadku dezercji?
- Rw 891/85 1985-10-04Czy wyjaśnienie przez zatrzymanego sprawcy przestępstwa samowolnego oddalenia się z jednostki wojskowej, że działał w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, może być uznane za przyczynienie się do ujawnienia pr…
Powołane przepisy
art. 303 § 1 KKart. 304 § 3 KKart. 25 § 2 KKart. 57 § 1art. 40 § 1 KKart. 208 KKart. 58 KKart. 36 § 3 KKart. 5 pkt 2art. 6art. 25 § 2art. 57 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.