Rw 138/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski. Sędziowie: kpt. W. Oziębło, mjr B. Szerszenowicz (sędzia s. wojsk. - deleg.) (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 marca 1986 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych za przestępstwa określone w:1) Marka G. - art. 319 k.k. osiemnastokrotnie - na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności i degradację; art. 321 dwukrotnie - na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności i degradację oraz łącznie na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 319 k.k.;2) Jacka D. - art. 319 k.k. jedenastokrotnie - na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności w dziesięciu wypadkach, a w jednym wypadku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; art. 321 k.k. dwukrotnie - na karę po 6 miesięcy pozbawienia wolności; art. 327 § 1 k.k. - na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i łącznie na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 319 k.k. dwukrotnie, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę obydwu oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 16 stycznia 1986 r., uwzględniając rewizję obrońcy, zaskarżony wyrok zmienił przez:1) w odniesieniu do Marka G.: a) uznanie, że czyny przypisane temu oskarżonemu w pkt 8-20 aktu oskarżenia stanowią jedno przestępstwo określone w art. 319 k.k., b) uchylenie orzeczonych za te czyny kar jednostkowych, c) wymierzenie za ten czyn na podstawie art. 319 i 296 § 2 k.k. kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i degradację, d) określenie rozmiaru kary łącznej w wysokości 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; 2) w odniesieniu do Jacka D.: a) uznanie, że czyny przypisane temu oskarżonemu w pkt 4-12 aktu oskarżenia stanowią jedno przestępstwo określone w art. 319 k.k., b) uchylenie orzeczonych za te czyny kar jednostkowych, c) wymierzenie za ten czyn na podstawie art. 319 k.k. kary 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, d) określenie rozmiaru kary łącznej w wysokości 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a w pozostałej części wyrok ten utrzymał w mocy (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżył obrońca obydwu oskarżonych, który podnosząc zarzuty:- obrazy przepisu prawa materialnego - art. 319 k.k., w następstwie przyjęcia, że czyny oskarżonych: Marka G. (opisany w pkt 6 aktu oskarżenia) i Jacka D. (opisany w pkt 3 aktu oskarżenia) stanowią tyle przestępstw, ile jest pokrzywdzonych osób, - rażącej surowości orzeczonych wobec obydwu oskarżonych kar, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie, że stany faktyczne opisane we wskazanych wyżej punktach aktu oskarżenia wypełniają dyspozycję art. 319 k.k. jako jedno przestępstwo, i wymierzenie za nie kary jednostkowej, a także wydatne złagodzenie kary łącznej. Po wysłuchaniu podczas rozprawy rewizyjnej obrońcy popierającego rewizję oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnoszącego o jej nieuwzględnienie Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja jest zasadna. Rację ma skarżący twierdząc, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, uznając, iż czyny zarzucone poszczególnym oskarżonym w akcie oskarżenia - w wypadku Marka G. w pkt 6, a w wypadku Jacka D. w pkt 3 - stanowią tyle przestępstw, ile jest pokrzywdzonych nimi osób. Chodzi tu przede wszystkim o obrazę art. 10 § 1 k.k., który stanowi, że: "jeden czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo", a w konsekwencji także art. 319 k.k.W omawianych wypadkach obydwaj oskarżeni, nadużywając uprawnień albo uzurpując sobie do tego uprawnienia, na jedną dotyczącą wszystkich pokrzywdzonych komendę, a więc jednym działaniem, wyrządzili im jednocześnie dolegliwość. Działanie takie stanowiąc jeden czyn - stosownie do zasady określonej w art. 10 § 1 k.k. - stanowić może tylko jedno przestępstwo. Do opisanej sytuacji nie ma zastosowania uchwała pełnego składu Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1980 r. - U. 2/80 (OSNKW 1981, z. 1-2, poz. 1). Dotyczy ona bowiem takich stanów faktycznych, gdy naruszenie dóbr osobistych więcej niż jednego pokrzywdzonego jest następstwem poszczególnych, a więc zindywidualizowanych, przestępczych działań sprawcy.W związku z tym wyrazić należy pogląd, że żołnierz, który, nadużywając swoich uprawnień, jednym działaniem (na jedną komendę skierowaną do wszystkich) wyrządza jednocześnie dolegliwość kilku podwładnym lub młodszym stopniem, dopuszcza się jednego przestępstwa, określonego w art. 319 k.k. Z przedstawionych powodów za jedno przestępstwo uznać należało czyny opisane w zaskarżonym wyroku jako poszczególne przestępstwa:- w wypadku Marka G. w pkt od 8 do 20 aktu oskarżenia, - w wypadku Jacka D. w pkt 4-12 aktu oskarżenia.Konsekwencją tego jest uchylenie kar jednostkowych za przestępstwa, które uległy połączeniu, i wymierzenie kary za przestępstwo na nowo określone (...).