II KR 53/86
WyrokIzba Karna1986-05-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku czynu o wysokim stopniu społecznego niebezpieczeństwa, zawierającego elementy terroryzmu i skierowanego przeciwko życiu lub zdrowiu ludzkiemu, mieniu lub instytucjom publicznym, możliwe jest nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w 1986 r.)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn o wysokim stopniu społecznego niebezpieczeństwa, zawierający elementy terroryzmu i skierowany przeciwko życiu lub zdrowiu ludzkiemu, mieniu lub instytucjom publicznym, powinien eliminować możliwość stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. Nawet przy istnieniu okoliczności łagodzących, wysoki stopień zagrożenia społecznego czyni nie do przyjęcia pogląd, że najniższa kara byłaby niewspółmiernie surowa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zastosowanie art. 57 § 2 k.k. i podwyższył wymierzone kary.Stan faktyczny
Oskarżeni wspólnie i w porozumieniu dokonali eksplozji materiałów wybuchowych na placu miejskim, sprowadzając zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz powodując zniszczenie mienia. Działanie to było odwetem za wcześniejsze ukaranie mandatami za jazdę rowerem bez świateł. Sąd Wojewódzki zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 57 § 2 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o karze łącznej i wyeliminował z podstawy prawnej skazania art. 57 § 2 k.k., podwyższając kary pozbawienia wolności orzeczone za czyn główny.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej. Sędziowie: Z. Bartnik (sprawozdawca), M. Budzianowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 maja 1986 r. sprawy Wiesława M. i innych, oskarżonych o czyn określony w art. 136 § 1 pkt 3 k.k. i w innych przepisach kodeksu karnego, z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 19 listopada 1985 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1) uchylił orzeczenie o karze łącznej wobec Wiesława M.,2) wyeliminował z podstawy prawnej skazania za czyn opisany w pkt I art. 57 § 2 i 3 k.k. i kary wymierzone za ten czyn podwyższył: Wiesławowi M., Leszkowi M. i Zbigniewowi K. do 3 lat pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 19 listopada 1985 r. uznał Wiesława M., Leszka M. i Zbigniewa K. za winnych tego, że w dniu 5 października 1984 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali eksplozji materiałów wybuchowych na Placu Wolności, sprowadzając zdarzenie zagrażające życiu i zdrowiu ludzi oraz powodując zniszczenie mienia w postaci szyb w okolicznych sklepach i kościele łącznej wartości 1.744 zł, i za ten czyn na podstawie art. 136 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. - skazał Wiesława M. na 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, Leszka M. i Zbigniewa K. na kary po 1 roku pozbawienia wolności (...).Wyrok ten zaskarżyli prokurator oraz obrońcy oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Co do rewizji prokuratora, to rewizję tę uznać należy za zasadną. Czyn, którego dopuścili się oskarżeni, zawiera wysoki ładunek społecznego niebezpieczeństwa, a duże napięcie złej woli i pobudki działania oskarżonych niebezpieczeństwo to potęgują.Nie można pominąć przy ocenie stopnia winy oskarżonych genezy dokonania tego czynu.Sąd prawidłowo ustalił, że istnieje bezpośredni związek między dokonaną na rynku miasta eksplozją ładunku wybuchowego a wcześniejszym ukaraniem tego dnia oskarżonych Wiesława oraz Leszka M. i Zbigniewa K. mandatami za jazdę rowerami bez świateł ulicami C. Łagodząc jednak nadzwyczajnie karę pozbawienia wolności na podstawie art. 57 § 2 k.k., sąd nie wyciągnął z tego związku przyczynowego żadnych wniosków, a w szczególności z postanowienia oskarżonych, że za to prawnie uzasadnione działanie służb publicznych "odegrają się na ulicy"."Odegranie" - to przecież nic innego jak wysadzenie za pomocą ładunku wybuchowego w miejscu publicznym betonowego kwietnika, a więc sprowadzenie realnego zagrożenia życia i zdrowia nieograniczonej liczby ludzi, a także mienia mieszkańców C.Takie więc przestępcze działanie sprawcy - niezależnie od pobudek - skierowane przeciwko zdrowiu lub życiu ludzkiemu, mieniu, instytucjom publicznym, zawierające elementy terroryzmu jest szczególnie niebezpieczne społecznie i w zasadzie powinno eliminować możliwość stosowania wobec takiego sprawcy instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary - w szczególności z przyczyn wskazanych w art. 57 § 2 k.k., gdyż wzgląd na wysoki stopień zagrożenia społecznego, nawet przy istnieniu wielu okoliczności łagodzących, czyni nie do przyjęcia pogląd - stanowiący warunek nadzwyczajnego złagodzenia, "że nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa".Mając to na względzie, Sąd Najwyższy zgodnie z wnioskiem rewizji prokuratora wyeliminował z podstawy prawnej skazania art. 57 § 2 k.k. i wymierzył za ten czyn kary w granicach najniższego ustawowego zagrożenia (...).
Powiązane orzeczenia
- VI KRN 26/74 1974-04-30Czy nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 22 § 3 k.k. jest uzasadnione w przypadku przekroczenia granic obrony koniecznej, gdy czyn sprawcy charakteryzuje się znacznym stopniem społecznego niebezpieczeństwa?
- I KR 202/78 1978-10-16Czy zastosowanie art. 13 § 2 k.k. jest dopuszczalne w przypadku dokonania przestępstwa z art. 138 § 1 k.k., czy też podstawą nadzwyczajnego złagodzenia kary w takiej sytuacji powinien być art. 141 k.k. w związku z art. 5…
- I KK 7/19 2020-08-27Czy zachowanie polegające na niepowiadomieniu organów ścigania o pobycie członków organizacji podziemnej, motywowane obawą o życie i mienie, może być uznane za działanie w stanie wyższej konieczności?
- I K 395/54 1954-06-23Czy powołanie się przez sąd na „niebezpieczeństwo społeczne” czynu jako przesłankę wymiaru kary, bez szczegółowego omówienia jego stopnia, stanowi podstawę do uchylenia wyroku z powodu rażącej surowości kary?
- IV KR 191/68 1968-10-22Czy kara wymierzona w najwyższym ustawowo dopuszczalnym wymiarze, z uwzględnieniem art. 291 k.k., jest rażąco niewspółmierna do przypisanego czynu, biorąc pod uwagę okoliczności obciążające i łagodzące?
Powołane przepisy
art. 136 § 1 pkt 3 KKart. 57 § 2art. 136 § 1 KKart. 57 § 2 KK§ 1 pkt 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.