Rw 301/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Zawiłowski, mjr J. Medyk (sędzia s. wojsk. - deleg.).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 1986 r. na rozprawie sprawy junaka Leszka W., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) na karę 2 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 19 marca 1986 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneJunak Leszek W. skazany został za to, że "w dniu 17 listopada 1985 r. do godz. 2400 nie powrócił z urlopu do macierzystego Oddziału Obrony Cywilnej w N. i samowolnie pozostawał poza nim przez okres dłuższy niż 14 dni kalendarzowych, tj. do dnia 29 stycznia 1986 r., kiedy to w godzinach popołudniowych dobrowolnie powrócił do macierzystego Oddziału".Obrońca w rewizji podnosi zarzut orzeczenia rażąco surowej kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) i na tej podstawie domaga się wymierzenia oskarżonemu kary aresztu wojskowego "w rozmiarach poniżej orzeczonej kary pozbawienia wolności".Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Wymierzona oskarżonemu przez sąd pierwszej instancji kara 2 lat pozbawienia wolności nie jest z pewnością karą łagodną. Wbrew stanowisku skarżącego nie może jednak być uznana za rażąco surową, niesprawiedliwą, a to przede wszystkim ze względu na: stosunkowo długi, bo przekraczający 2 miesiące, okres samowolnego pozostawania poza oddziałem, i to w zasadzie - jak prawidłowo określił sąd pierwszej instancji - "bez istotnej zewnętrznej przyczyny", uprzednią karalność sądową oskarżonego (w tym za zbrodnię rozboju), a także dotychczasowe niezdyscyplinowanie w służbie, nie wspominając już o nagminności tego rodzaju czynów w oddziałach obrony cywilnej. Dobrowolny powrót oskarżonego do oddziału został przez sąd pierwszej instancji dostrzeżony i uwzględniony w stopniu, na jaki na tle realiów sprawy zasługiwał. Wyjaśnieniu oskarżonego, że powodem jego samowolnego oddalenia było porzucenie go przez dziewczynę, sąd pierwszej instancji nie dał wiary, a obrońca nie podniósł zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, wobec czego powoływanie się w rewizji na to wyjaśnienie jest nie do przyjęcia. Zresztą nawet uznając, że oskarżony rzeczywiście starał się nakłonić dziewczynę, by wróciła do niego, kara wymierzona mu przez sąd pierwszej instancji nie podlegałaby złagodzeniu, jako że oskarżony przekroczył wszelkie zrozumiałe granice czasowe.II. Orzekanie kary aresztu wojskowego wobec osób odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej - nawet wtedy, gdy w przeciwieństwie do oskarżonego nie są zdemoralizowane - uznać natomiast trzeba za niedopuszczalne. Osoby te wprawdzie ponoszą odpowiedzialność karną "według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej" (art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL - Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31), ale stosowanie wobec nich kary aresztu wojskowego byłoby nie do pogodzenia z charakterem tej służby. W czasie odbywania kary aresztu wojskowego skazany podlega przecież "szkoleniu wojskowemu" (art. 293 § 3 k.k.), co w wypadku żołnierza jest zrozumiałe. Natomiast osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie cywilnej, czyli służbę zastępującą służbę wojskową (art. 64 ust. 2 powołanej ustawy), takiemu szkoleniu nie mogą podlegać, gdyż przechodzą jedynie szkolenie "w zakresie przygotowania obrony cywilnej" (art. 157 ust. 4 tejże ustawy).