II KR 201/86

WyrokIzba Karna1986-09-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara orzeczona wobec młodocianego sprawcy przestępstwa, uwzględniająca jego wiek i cele wychowawcze, może być uznana za rażąco niewspółmierną, jeśli Sąd I instancji wziął pod uwagę wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, niskie pobudki działania sprawcy oraz jego negatywne cechy osobiste?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dyrektywa z art. 51 k.k. nakazująca kierowanie się przy wymierzeniu kary młodocianemu przede wszystkim celami wychowawczymi, nie oznacza rezygnacji z innych funkcji kary, takich jak zapobieganie popełnianiu nowych przestępstw i oddziaływanie na społeczeństwo. W związku z tym, wymierzając karę młodocianemu, należy brać pod uwagę stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, jego właściwości osobiste, sposób życia oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa, co może uzasadniać zastosowanie surowej represji karnej, jeśli okoliczności te wskazują na wysoki stopień zdemoralizowania sprawcy.
Stan faktyczny
Oskarżeni Dariusz D. i Jacek K., będąc młodocianymi, zostali skazani za włamanie do sklepu i kradzież mienia o znacznej wartości. Obrońcy wnieśli rewizje, zarzucając m.in. rażącą niewspółmierność orzeczonych kar oraz obrazę przepisów postępowania w zakresie ustalenia wartości skradzionego mienia. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizje, analizując zarzuty obrony dotyczące zarówno ustaleń faktycznych, jak i wymiaru kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do Dariusza D. i Jacka K. oraz zasądził od nich na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania odwoławczego w części na nich przypadającej.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Budzianowski (spr.).Sędziowie SN: K. Jarząbek, SW del. do SN R. Chajneta.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu sprawy Dariusza D. i Jacka K., oskarżonych z art. 201 w zb. z art. 208 k.k., z powodu rewizji, wniesionych przez obrońców od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. III K 14/86utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok co do Dariusza D. i Jacka K. i zasądza od nich na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania odwoławczego w części na nich przypadających.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem skazani zostali m.in. Dariusz D. i Jacek K. po 7 lat pozbawienia wolności z pozbawieniem praw publicznych na 4 lata i po 300.000 zł grzywny oraz konfiskatę mienia w całości - na podstawie art. 201 w zb. z art. 208 k.k. oraz art. 36 § 3, 40 § 1 pkt 3 i 46 § 1 pkt 2 k.k. - za to, że w nocy z 1 na 2 grudnia 1984 r. w W., wspólnie i w porozumieniu, przez przecięcie nożycami do cięcia blachy kraty zabezpieczającej okno i wybicie szyby włamali się do sklepu Mienia Przesiedlenia Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego "B." S.A., skąd zabrali w celu przywłaszczenia magnetowid "Mitachi", radiomagnetofon Sanyo NW 25L, radiomagnetofon Sanyo NW 31U, 50 kaset magnetofonowych "Agfa", 6 kurtek skórzanych, 3 płaszcze skórzane, kożuch, 10 koszulek męskich, artykuły spożywcze, 5 butelek szampana, 5 butelek spirytusu, 1 koniak, 5 puszek piwa, 4 puszki coca-coli, papierosy, 20 talii kart, 10 kaset magnetowidowych, 3 pary spodni sztruksowych, dwie pary kąpielówek, 20 kalkulatorów wartości łącznej nie niższej niż 2.673,30 dolarów USA, równowartości 1.202.958 zł.Wyrok ten zaskarżyli obrońcy obu oskarżonych, zarzucając:obrońca osk. D. - rażącą niewspółmierność kary, na skutek pominięcia młodocianego wieku oskarżonego i wynikających stąd konsekwencji, określonych w art. 51 k.k.;obrońca osk. K.1) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 3 § 3 i art. 4 k.p.k. w zw. z art. 372 § 1 pkt 1 k.p.k. polegającą na przyjęciu wartości zagarniętego mienia w oparciu o wyjaśnienia oskarżonych składanych w śledztwie mimo ich odwołania na rozprawie oraz niemożliwości obiektywnego ustalenia wartości mienia wobec faktu dokonania dwóch następujących po sobie odrębnych włamań przed dokonaniem spisu remontowego;2) rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności polegającą na wymierzeniu osk. Jackowi K. kary 7 lat pozbawienia wolności, mimo iż oskarżony ten jest sprawcą młodocianym i nie był dotychczas karany.W konkluzji obrońca osk. D. wniósł o zmianę wyroku przez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności oraz grzywny, obrońca zaś osk. K. o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o jego zmianę w orzeczeniu o karze przez jej znaczne złagodzenie.Sąd Najwyższy zarzutów obu rewizji nie podzielił. Jak wynika z pisemnych motywów wyroku Sąd I instancji, odrzucając wyjaśnienia oskarżonych złożone na rozprawie dał wiarę wyjaśnieniom ich ze śledztwa, "(...) gdyż są one logiczne, w pełni przekonujące i potwierdzone dowodami. W szczególności św. Andrzej B., którego namawiali do dokonania tej kradzieży, zeznał, że po jej dokonaniu (...) chwalili się, że kradzieży tej dokonali (...), a nawet pokazywali niektóre przedmioty pochodzące z przestępstwa" (vide str. 6 odpisu uzasadnienia). "Również najbliższa rodzina Jacka K. - żona Beata i matka Jadwiga w szczegółach opisały, w jaki sposób obaj oskarżeni dokonali tej kradzieży i jakie przedmioty z sobą przynieśli" (tamże).W świetle cyt. wyż. fragmentów uzasadnienia zaskarżonego wyroku zarzut rewizji osk. K., iż "(...) Sąd I instancji odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonych na rozprawie, nie omawiając szerzej przyczyn tej odmowy (...)", jest oczywistym nieporozumieniem.Konsekwencją przyjęcia za podstawę wyroku wyjaśnień oskarżonych złożonych w toku postępowania przygotowawczego było ustalenie wartości zagarniętego mienia w oparciu o te wyjaśnienia i domaganie się przez obronę innego obiektywnego dowodu jest z powodów wskazanych w uzasadnieniu wyroku, jak i w rewizji osk. K., chybione.Oskarżeni wskazali w toku postępowania przygotowawczego, co ukradli i tylko na tej podstawie możliwe było ustalenie wartości zagarniętego przez nich mienia.Wartość dowodową przyznania się obu oskarżonych przesądza zatem prawidłowość ustaleń Sądu co do wartości zagarniętego mienia.Chybione są obie rewizje, gdy zarzucają rażącą niewspółmierność orzeczonych kar.Nie dowodzi tego okoliczność, iż sprawcami kradzieży są młodociani.Dyrektywa z art. 51 k.k. nakazująca kierowanie się przy wymierzeniu kary młodocianemu "(...) przede wszystkim tym, aby skazanego wychować, nauczyć zawodu i wdrożyć do przestrzegania porządku prawnego (...)", nie oznacza rezygnacji z innych funkcji kary wymienionych w art. 50 k.k. Także więc i w stosunku do sprawcy młodocianego należy przy wymiarze kary mieć na względzie stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz to wszystko, o czym mowa w art. 50 § 2 k.k., ze szczególnym jednakże zwróceniem uwagi na okoliczności dotyczące osoby młodocianego, jego właściwości osobistych, sposobu życia przed popełnieniem i zachowania się po popełnieniu przestępstwa, a także sposobu działania przestępczego - wskazujących na stopień jego zdemoralizowania.Od tego bowiem zależy, jaka represja winna być dla osiągnięcia celów określonych w art. 51 k.k. zastosowania.Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji, "(...) orzekając o karze odnośnie osk. Dariusza D. i Jacka K. - miał na uwadze wysoką szkodliwość tego rodzaju czynów, wyjątkowo niskie pobudki działania, przejawiające się w chęci zysku, negatywne ich opinie oraz fakt, że obaj nigdzie nie pracowali, prowadząc pasożytniczy tryb życia", co - pomijając ogólnikowość motywów - wskazuje na potrzebę zastosowania wobec oskarżonych odpowiednio surowej represji karnej, zarówno pozbawienia wolności, jak i grzywny, której w każdym razie w zestawieniu ze szkodę wyrządzoną przez oskarżonych nie można by uznać za rażąco niewspółmierną.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 201art. 208 KKart. 36 § 3art. 51 KKart. 3 § 3art. 4 KPKart. 372 § 1 pkt 1 KPKart. 50 KKart. 50 § 2 KK§ 3§ 1 pkt 3§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.