V KRN 128/85

WyrokIzba Karna1985-04-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż artykułów przemysłowych przywiezionych z zagranicy może stanowić przestępstwo z art. 221 § 3 k.k. w sytuacji, gdy nie ustalono źródła pochodzenia krajowych towarów, ani czy były nowe, czy używane, a także czy oskarżona miała zezwolenie na sprzedaż?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprzedaż artykułów przemysłowych przywiezionych z zagranicy nie może być kwalifikowana jako przestępstwo z art. 221 § 3 k.k., ponieważ źródło pochodzenia towaru jest istotnym elementem tego przestępstwa. W przypadku towarów krajowych, brak ustaleń co do ich pochodzenia, stanu (nowe/używane) oraz ceny, uniemożliwia prawidłową ocenę prawną czynu. Konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy w celu zebrania pełnych dowodów i dokonania właściwej kwalifikacji prawnej.
Stan faktyczny
Zofia K. została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego za sprzedaż artykułów przemysłowych po cenach wyższych od obowiązujących. Skazanie nastąpiło na podstawie art. 221 § 2 k.k. w zw. z art. 36 § 2 i 3 k.k. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy stwierdził niepełne ustalenia faktyczne, szczególnie w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 1985 r. sprawy Zofii K., oskarżonej z art. 221 § 3 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 października 1984 r. - uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 października 1984 r. Zofia K. uznana została za winną tego, że 25 września 1984 r. w W., sprzedawała artykuły przemysłowe po cenach wyższych od obowiązujących i za to na podstawie art. 221 § 2 k.k. w zw. z art. 36 § 2 i 3 k.k. skazana została na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny; na zasadzie art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 k.k. wykonanie tak orzeczonej kary pozbawienia wolności zawieszono, ustalając okres próby na 2 lata; w trybie art. 48 k.k. orzeczono o dowodach rzeczowych.Powyższy wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji.Zaskarżył go dopiero rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając rażącą niewspółmierność kary przez wymierzenie grzywny w dolnych granicach jej ustawowego zagrożenia (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sprawa niniejsza nie dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia, albowiem ustalenia Sądu Rejonowego są niepełne. Wbrew twierdzeniu tej rewizji największe zastrzeżenia budzą ustalenia co do winy i to w zakresie przyjętej przez sąd pierwszej instancji kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonej czynu.Przedmiotem ochrony z art. 221 k.k. nie jest każdy towar, a jedynie ten, który jest przeznaczony dla przedsiębiorstwa handlu detalicznego lub w jego gestii się znajduje w krajowym obrocie handlowym. W pierwszym wypadku towar musi pochodzić z jednostki gospodarki uspołecznionej, zaś w drugim niezależnie od tego, czyją własnością jest przedsiębiorstwo handlu detalicznego.Warunkiem odpowiedzialności z art. 221 § 3 k.k. jest, aby pośrednik taki towar nabył w celu odprzedaży z zyskiem lub sprzedawał go w tym celu z wyłączeniem podmiotów uprawnionych.W sytuacji więc, gdy towar został przywieziony z zagranicy - jak w przypadku sprawy niniejszej - nie może być mowy o odpowiedzialności sprawcy zakupu lub sprzedaży takiego towaru z art. 221 § 3 k.k.Źródło bowiem pochodzenia towaru będącego przedmiotem ochrony w art. 221 k.k. należy do istoty przestępstwa w odróżnieniu od wymagań stawianych w tym względzie np. przez przepis art. 222 k.k.Nie znaczy to wcale, że sprawca takiego działania wyłączony jest od wszelkiej odpowiedzialności, gdyż może ją ponieść z przepisów ustawy karnoskarbowej, względnie z art. 60 kw, jeżeli z ustaleń dokonanych wynika, że przepisy tej ustawy lub kodeksu wykroczeń zostały naruszone.W niniejszej sprawie z ustaleń sądu pierwszej instancji wynika, że przedmiotem sprzedaży były rzeczy przywiezione z Węgierskiej Republiki Ludowej w czasie wycieczki, zaś co do rzeczy pochodzenia krajowego, które również posiadała oskarżona przy sobie, nie ustalono źródła ich pochodzenia, a także, czy były to rzeczy nowe czy też używane. Nie ustalono też ceny, jaką oskarżona chciała za nie uzyskać, co w ogóle eliminuje możliwość ustosunkowania się, czy w tym zakresie przestępstwo zostało popełnione.W tych warunkach w celu ustalenia ostatnio wymienionych okoliczności, a także zebrania dowodów, czy na sprzedaż tę oskarżona miała zezwolenie w celu ustosunkowania się, czy zdarzenie to nie jest wykroczeniem, zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w celu dokonania prawidłowych i wszechstronnych ustaleń i ich oceny prawnej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 221 § 3 KKart. 221 § 2 KKart. 36 § 2art. 73 § 1art. 74 § 1 KKart. 48 KKart. 221 KKart. 222 KKart. 60§ 3§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.