II KR 184/85
WyrokIzba Karna1985-10-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksplozja materiałów wybuchowych w miejscu publicznym, która spowodowała zniszczenie szyb w okolicznych budynkach, stanowi zdarzenie zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi oraz mieniu w znacznych rozmiarach w rozumieniu art. 136 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Eksplozja materiałów wybuchowych w miejscu publicznym, która spowodowała zniszczenie szyb w okolicznych budynkach mieszkalnych i użytkowych, stanowi zdarzenie zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi oraz mieniu w znacznych rozmiarach w rozumieniu art. 136 § 1 k.k. Ocena zasięgu niebezpieczeństwa powinna obejmować skutki dotyczące całego otoczenia, będące w zasięgu działania siły wybuchu, a nie tylko miejsca samej eksplozji.Stan faktyczny
Oskarżeni zdetonowali ładunek wybuchowy w miejscu publicznym, powodując zniszczenie szyb w okolicznych sklepach, domach i kościele. Sąd Wojewódzki uznał ich winnymi zniszczenia mienia, ale nie zakwalifikował czynu jako sprowadzającego powszechne niebezpieczeństwo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia skutków eksplozji i oceny, czy stanowiła ona powszechne niebezpieczeństwo.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Jarząbek (sprawozdawca). Sędziowie: J. Szamrej, M. Szwaczkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 1985 r. sprawy Wiesława M. i innych, oskarżonych z art. 136 § 1, art. 199 § 1 i art. 143 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 20 lutego 1985 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w L. do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie faktyczneWiesław M., Leszek M. i Zbigniew K. zostali oskarżeni o to, że w dniu 5 października 1984 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali eksplozji materiałów wybuchowych na pl. Wolności, sprowadzając zdarzenie zagrażające życiu i zdrowiu ludzi oraz mienia w znacznych rozmiarach - wskutek którego zniszczeniu uległy szyby w okolicznych sklepach oraz kościele - o łącznej wartości 50.000 zł na szkodę gminnej spółdzielni w C. oraz rzymsko-katolickiej parafii w C. - tj. o popełnienie czynu określonego w art. 136 § 1 pkt 3 k.k. (...). Sąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 20 lutego 1985 r. oskarżonych:1) Wiesława M., Leszka M., Zbigniewa K. uznał za winnych tego, że dnia 5 października 1984 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu, bez powodu, z pobudek chuligańskich, okazując rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego, zdetonowali w miejscu publicznym ładunek wybuchowy - około 250 gram dynamitu skalnego, w następstwie czego spowodowali umyślne zniszczenie betonowego kwietnika, szyb w pobliskich sklepach, domach i restauracji oraz gablocie kościoła - o łącznej wartości około 19.744 zł na szkodę przedsiębiorstwa komunalnego w L., gminnej spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w C. i parafii rzymsko-katolickiej w C. - tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 k.k., i za to na podstawie wymienionego przepisu skazał: Wiesława M. na karę 1 roku pozbawienia wolności, Leszka M. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, a Zbigniewa K. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; 2) na podstawie art. 59 § 3 orzekł wobec każdego z tych oskarżonych nawiązkę na rzecz Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej - Oddział w L. w wysokości 10.000 zł (...). Od wyroku tego wniósł rewizję prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił w sposób dokładny, opierając się na zeznaniach Jana D. w powiązaniu z opinią o oskarżonych oraz protokołem oględzin miejsca eksplozji, jakie skutki miało umieszczenie ładunku w rurze betonowej, a nie na wolnej przestrzeni; należało również wyjaśnić kwestię, na którą powołuje się Sąd Wojewódzki, czy fakt, że tylko nieliczne odłamki betonu zostały odrzucone na odległość do 70 m, a niektóre z nich odrzucone do góry, wynikało z kontroli oskarżonych nad przebiegiem wybuchu, czy też było to od ich woli niezależne.Wyjaśnienie tych okoliczności pozwoliłoby na prawidłową ocenę działania oskarżonych, a w szczególności tego, czy spowodowana przez nich eksplozja sprowadzała powszechne niebezpieczeństwo w rozumieniu art. 136 § 1 k.k. Oceniając w tym aspekcie działanie oskarżonych, Sąd Wojewódzki zasięg tego niebezpieczeństwa ograniczył tylko do miejsca nastąpienia eksplozji, tj. do pl. Wolności, na którym w tym czasie nie przebywały żadne osoby. Natomiast w rozważaniach tych pominął fakt, że odłamki betonu powybijały szyby w budynkach położonych w sąsiedztwie tego placu. Zaznaczyć należy, że w części parterowej tych budynków znajdują się sklepy, a na wyższych kondygnacjach usytuowane są mieszkania.A zatem ocena, czy eksplozja materiału wybuchowego stanowiła zdarzenie, które zagrażało życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach (art. 136 k.k.), powinna obejmować skutki dotyczące całego otoczenia, będące w zasięgu działania tej siły wybuchu, a nie tylko jednego miejsca, tj. miejsca wybuchu. Chodzi mianowicie o to, czy odłamki betonu, które powybijały szyby w mieszkaniach, zagrażały życiu lub zdrowiu ich mieszkańców, a ponadto czy eksplozja ta zagroziła mieniu w znacznych rozmiarach nie tylko w sensie wartościowym, ale i ilościowym (...).
Powiązane orzeczenia
- III K 433/60 1963-02-14Czy przy ocenie znikomego niebezpieczeństwa społecznego czynu polegającego na kradzieży materiałów wybuchowych należy brać pod uwagę jedynie wartość skradzionego mienia, czy też potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa…
- III KK 97/04 2004-12-03Czy dla bytu przestępstwa z art. 171 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie, że przedmioty lub substancje wybuchowe mogą sprowadzić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach, czy też…
- IV KR 81/65 1965-08-18Czy zaniechanie ostrzeżenia o zgromadzonej amunicji w płonących zabudowaniach, które doprowadziło do eksplozji i śmierci, stanowi przestępstwo z art. 216 § 1 k.k., czy też przestępstwo nieumyślne z art. 230 § 1 k.k. i ar…
- III KR 22/71 1971-06-04Czy podpalenie szopy, które doprowadziło do spalenia innych budynków i stworzyło zagrożenie dla pobliskiego budynku mieszkalnego, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo przeciwko mieniu (art. 212 § 2 k.k.) czy jako…
- I KR 154/71 1971-08-30Czy umyślne sprowadzenie pożaru, który realnie zagrażał mieniu w znacznych rozmiarach, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 138 § 1 k.k., nawet jeśli nie powstało niebezpieczeństwo powszechne lub nie doszło do przerzu…
Powołane przepisy
art. 136 § 1art. 199 § 1art. 143 KKart. 136 § 1 pkt 3 KKart. 212 § 1 KKart. 59 § 3art. 136 § 1 KKart. 136 KK§ 1§ 1 pkt 3§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.