Rw 1044/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Juszczak, płk T. Kacperski (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 1985 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych:1) Krzysztofa A. - za 18 przestępstw, określonych w art. 319 k.k. w zw. z art. 58 k.k., art. 319 i 321 k.k. - z zastosowaniem art. 296 § 2 i art. 293 § 1 i 2 k.k. - na łączną karę 1 roku aresztu wojskowego i degradacji, a ponadto uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 319 k.k.; 2) Adama K. - za 28 przestępstw, określonych w art. 310 k.k. w zw. z art. 58 k.k., art. 319, 320 k.k. w zw. z art. 58 k.k., art. 321 k.k. w zw. z art. 58 k.k., art. 321 i 181 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. - z zastosowaniem art. 293 § 1 i 2 k.k. i art. 296 § 2 k.k. - na karę łączną 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego oraz degradacji, z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 października 1985 r., rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której - podnosząc zarzut wymierzenia oskarżonym rażąco surowych kar jednostkowych i kary łącznej (art. 387 pkt 4 k.p.k.) - wniósł o zmianę tego wyroku przez znaczne złagodzenie kar łącznych aresztu wojskowego i warunkowe zawieszenie ich wykonania względem obu oskarżonych. Po wysłuchaniu obrońcy, popierającego rewizję, jak też przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy - w konfrontacji z poczynionymi przez sąd pierwszej instancji bezbłędnymi ustaleniami dowodowymi, których skarżący nie kwestionuje, stanowiącymi syntezę stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku - nie może być uwzględniona. Dlatego też zarzut rewizji, jakoby sąd pierwszej instancji poczynionych ustaleń dowodowych nie ocenił w sposób należyty, jest całkowicie gołosłowny, a jednocześnie świadczy o niekonsekwencji wywodów w niej zawartych, skoro skarżący na wstępie rewizji nie kwestionuje przecież opartych na ocenie materiału dowodowego ustaleń faktycznych (...).(...) Obrońca zdaje się zarazem nie dostrzegać - jak można zasadnie domniemywać z lektury wniesionej przezeń rewizji - bardzo licznych i ważkich z punktu widzenia zasad dyscypliny wojskowej oraz względów społecznych okoliczności wysoce obciążających obu oskarżonych, o których szczegółowo mowa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.Świadczy o tym choćby fakt unikania przezeń polemiki w tym zakresie z ocenami zawartymi w zaskarżonym wyroku, co jest zrozumiałe, gdyż do zakwestionowania tych okoliczności obciążających, jako znajdujących wiarygodne dokumentowanie dowodowe, brak po prostu skutecznych podstaw faktycznych i prawnych. A są to okoliczności tak bardzo obciążające obu oskarżonych, że stanowią one - ze względu na ich rangę, znaczny stopień społecznego niebezpieczeństwa i wysoce ujemny rezonans społeczny całokształtu przestępnego działania oskarżonych - skuteczną przeciwwagę dla występujących w sprawie okoliczności łagodzących, których zresztą sąd pierwszej instancji ani nie pominął, ani też nie zbagatelizował, lecz docenił je - przy wymiarze oskarżonym orzeczonych im kar - w stopniu wymaganym dyrektywami określonymi w art. 50 § 1 i 2 k.k. Rzecz polega również na tym, że sprawa niniejsza należy do kategorii spraw o przestępstwa stanowiące relikt tzw. "pruskiej dyscypliny", której przejawy - chociaż już nie tak jak poprzednio częste - wymagają zdecydowanego przeciwdziałania w celu, jeżeli nie całkowitej, to w każdym bądź razie maksymalnej ich eliminacji z życia wojskowego.Dlatego też wzgląd na społeczne oddziaływanie kary za tego rodzaju przestępstwa stanowczo przeciwstawia się stosowaniu wobec sprawców tych - budzących odrazę i odruchy oburzenia - czynów przestępnych instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Nie można bowiem absolutnie bagatelizować istniejącego nadal zjawiska stosowania w warunkach życia wojskowego niedozwolonych metod wychowawczych - dyktowanych głównie chęcią aspołecznego wyżycia się przez przełożonego lub starszego stopniem żołnierza na podwładnych lub młodszych stopniem żołnierzach czy też dążeniem do poniżenia ich godności osobistej - kosztem manifestacyjnego okazania swojej buty, arogancji, wulgarności i grubiaństwa, a jednocześnie braku respektowania postanowień regulaminów wojskowych. Jest to szczególnie naganne i wymagające napiętnowania, gdy zachowanie tego rodzaju odnosi się zwłaszcza do nowo wcielonych żołnierzy, którzy nie zdołali się jeszcze dostatecznie przystosować do warunków i rygorów życia wojskowego, a już zetknęli się - podobnie jak w niniejszej sprawie - z niewłaściwym traktowaniem ich przez przełożonych. Może to wywołać u nich bowiem mylne mniemanie o stosunkach (w relacji przełożony - podwładny) panujących w Siłach Zbrojnych oraz wywołać rozgoryczenie i niechęć do służby wojskowej albo stan załamania psychicznego, w konsekwencji zaś pociągnąć za sobą dalsze ujemne następstwa dla interesów wojska i postaw moralno-służbowych tych żołnierzy, a w tym spowodować nawet nieobliczalne i niekiedy wręcz tragiczne następstwa. W sumie upoważnia to do wniosku, że stopień społecznego niebezpieczeństwa tej kategorii przestępstw jest niewątpliwie znaczny. Fakt ten (...) uzasadnia konieczność stosowania odpowiednio surowej represji karnej wobec tych wszystkich, którzy deformując istniejące w Siłach Zbrojnych właściwe stosunki międzyludzkie w sposób karygodny, uwarunkowany osobistymi zachciankami, dopuszczają się dezintegracji kolektywów żołnierskich (...).