I PR 5/84
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1984-02-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie pracownikowi kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania, przy jednoczesnym faktycznym podwyższeniu wynagrodzenia, wymaga wypowiedzenia zmieniającego, jeśli nastąpiło w związku z reformą gospodarczą i regulacją płac na podstawie uchwały Rady Ministrów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obniżenie pracownikowi kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego, jeżeli nie powoduje obniżenia wynagrodzenia. Potwierdzono, że § 12 uchwały nr 135 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. ma charakter instrukcyjny, a nie zobowiązujący do utrzymania dotychczasowej kategorii zaszeregowania, co oznacza, że nie zmienił on dotychczasowego kierunku orzecznictwa w tej kwestii.Stan faktyczny
Pracownicy przedsiębiorstwa transportowego otrzymali niższe kategorie zaszeregowania w związku z regulacją płac przeprowadzoną w ramach reformy gospodarczej. Mimo obniżenia kategorii, ich faktyczne wynagrodzenie wzrosło o 500-600 zł miesięcznie. Gdyby utrzymano im dotychczasowe kategorie, ich wynagrodzenie wzrosłoby do około 950 zł miesięcznie. Pracownicy domagali się wyższego wynagrodzenia, kwestionując obniżenie kategorii bez wypowiedzenia zmieniającego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, utrzymując w mocy wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Świeboda (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 1984 r. sprawy z wniosku Mariana J., Henryki S., Haliny W., Kazimierza S. i Eugenii U. przeciwko Przedsiębiorstwu Transportu i Spedycji Cementu Luzem w Warszawie o wyższe wynagrodzenie na skutek odwołania wnioskodawców Kazimierza S., Henryki S. i Eugenii U. od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 22 grudnia 1982 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneOkręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, któremu sprawa została przekazana w trybie art. 263 k.p., wyrokiem z dnia 22.XII.1982 r. oddalił wniosek Mariana J., Henryki S., Haliny W., Kazimierza S. i Eugenii U. o wynagrodzenie z tytułu obniżenia im kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania bez wypowiedzenia zmieniającego. Sąd ustalił, że wnioskodawcy pracowali lub pracują w pozwanym Przedsiębiorstwie i w związku z regulacją płac otrzymali od lipca 1982 r. niższe kategorie (grupy) zaszeregowania przy podwyższeniu im faktycznie pobieranego wynagrodzenia o 500-600 zł miesięcznie. Gdyby bowiem utrzymano im dotychczasowe kategorie (grupy) zaszeregowania, ich wynagrodzenie wzrosłoby do około 950 zł miesięcznie. Sąd uznał, że § 12 uchwały nr 135 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie dostosowania niektórych zasad wynagradzania pracowników przedsiębiorstw państwowych do reformy gospodarczej (M.P. Nr 17, poz. 138) ma charakter instrukcyjny, a nie zobowiązujący do utrzymania dotychczasowej kategorii (grupy) zaszeregowania przy regulacji płac.W odwołaniu wnioskodawcy Kazimierz S., Henryka S. i Eugenia U. domagali się zmiany wyroku i uwzględnienia wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego ustalony został pogląd, że obniżenie pracownikowi kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego, jeżeli nie powoduje obniżenia wynagrodzenia. Wyrazem tego stanowiska jest między innymi uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12.III.1981 r. V PZP 4/80 (OSNCP 1981, z. 10, poz. 182). Z tego też punktu widzenia obniżenie skarżącym kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania, przy faktycznym podwyższeniu wynagrodzenia, było prawidłowe.Jednakże z okoliczności faktycznych sprawy, niewadliwie ustalonych przez Okręgowy Sąd, wynika, że w pozwanym Przedsiębiorstwie obniżenie skarżącym kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania, przy faktycznej podwyżce wynagrodzenia, nastąpiło w związku z regulacją płac przeprowadzoną w ramach reformy gospodarczej na podstawie uchwały nr 135 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie dostosowania niektórych zasad wynagradzania pracowników przedsiębiorstw państwowych do reformy gospodarczej (M.P. Nr 17, poz. 138).Paragraf 12 tej uchwały stanowi, że zmiany zasad wynagradzania wprowadzone w przedsiębiorstwie na podstawie omawianej uchwały, poza przypadkami szczególnymi, nie powinny powodować obniżenia wcześniej przyznanych pracownikowi kategorii osobistego zaszeregowania. Zagadnienie zatem sprowadza się do wyjaśnienia charakteru tego przepisu i ewentualnego jego wpływu na zmianę dotychczasowego kierunku orzecznictwa.Słusznie Okręgowy Sąd uznał, iż przepis ten ma charakter instrukcyjny, a przemawia za tym poglądem użyty w nim zwrot "nie powinny". Gdyby uchwałodawca chciał danym przepisem wiązać przedsiębiorstwo, użyłby innego wyrażenia, a mianowicie: "nie mogą". Za tym stanowiskiem przemawia jeszcze unormowanie zawarte w § 11 tej uchwały, w której postanowiono o regulacji wynagrodzeń pracowników w ramach posiadanych przez przedsiębiorstwa środków. Ponieważ pozwane Przedsiębiorstwo nie miało środków na podwyżkę skarżącym wynagrodzeń w ramach dotychczasowych kategorii osobistego zaszeregowania, zmuszone było obniżyć je przy faktycznej podwyżce wynagrodzenia.Tak więc paragraf 12 uchwały nr 135 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie dostosowania niektórych zasad wynagradzania pracowników przedsiębiorstw państwowych do reformy gospodarczej (M.P. Nr 17, poz. 138), jako przepis instrukcyjny (grupy) osobistego zaszeregowania bez wypowiedzenia zmieniającego, jeżeli to obniżenie nie powoduje zmniejszenia wynagrodzenia. Przepis ten nie zmienił zatem dotychczasowego kierunku orzecznictwa.Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 61 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych).
Powiązane orzeczenia
- V PZP 4/80 1981-12-03Czy obniżenie pracownikowi kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania wymaga wypowiedzenia zmieniającego, jeżeli nie powoduje obniżki wynagrodzenia?
- III PK 69/04 2004-12-23Czy obniżenie pracownikowi kategorii zaszeregowania wynikającej z regulaminu wynagradzania, które nie powoduje obniżenia kwoty wynagrodzenia, wymaga dokonania wypowiedzenia zmieniającego?
- III PZP 22/83 1983-06-14Czy uchwała Rady Ministrów nr 135 z dnia 28 czerwca 1982 r. spowodowała utratę mocy postanowień układu zbiorowego pracy sprzecznych z jej założeniami, a w szczególności czy pracownikowi przysługuje roszczenie o przeszere…
- III PZP 21/82 1982-05-14Czy pracownikowi, któremu wypowiedziano umowę o pracę przed wejściem w życie uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r., przysługują świadczenia przewidziane tą uchwałą, jeśli likwidacja zajmowanego przez n…
- I PR 11/78 1978-06-04Czy pracownikowi, któremu obniżono wynagrodzenie w związku ze zmianą systemu wynagradzania, przysługuje roszczenie o wyrównanie wynagrodzenia, jeśli nie dokonano wypowiedzenia warunków pracy i płacy?
Powołane przepisy
art. 263 KPart. 61§ 12§ 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.