I KR 40/84
WyrokIzba Karna1984-03-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymierzona młodocianemu sprawcy kara pozbawienia wolności, uwzględniająca jego zdemoralizowanie, wcześniejszą karalność i nieskuteczność łagodniejszych środków, może być uznana za nieuchronną i wychowawczą w rozumieniu art. 51 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzona młodocianemu sprawcy kara pozbawienia wolności, mimo jego młodego wieku, może być uznana za nieuchronną i wychowawczą w rozumieniu art. 51 k.k., jeśli uwzględnia wysoki stopień zdemoralizowania sprawcy, jego wcześniejszą karalność za przestępstwo przeciwko mieniu oraz nieskuteczność łagodniejszych środków w zapobieganiu ponownemu popełnieniu przestępstwa. Kara ta, poprzez swoją nieuchronność, ma na celu wdrażanie do przestrzegania porządku prawnego, zwłaszcza w stosunku do sprawcy wykazującego znaczny stopień zdemoralizowania i niepodatnego na mniej dolegliwe zabiegi resocjalizacyjne.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Jana D., młodocianego sprawcę, za trzy przestępstwa: przywłaszczenie części motocykla, pomoc w ukryciu łupu pochodzącego z włamania oraz trzy kradzieże z włamaniem do sklepów uspołecznionych. Łączna kara pozbawienia wolności wyniosła 4 lata, a grzywny 80.000 zł. Oskarżony był już wcześniej karany za przestępstwo przeciwko mieniu. Rewizję od wyroku wniósł obrońca oskarżonego, podnosząc m.in. kwestię młodocianego wieku sprawcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w stosunku do oskarżonego Jana D., uznając rewizję obrońcy za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rink. Sędziowie: S. Kaliński, M. Synoradzki (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: L. Anders.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 marca 1984 r. sprawy Jana D. i innych, oskarżonych z art. 204 § 1, art. 215 § 1, art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k., z powodu rewizji, wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 5 października 1983 r.,(...) w stosunku do oskarżonego Jana D. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w O. wyrokiem z dnia 5 października 1983 r. uznał m.in. oskarżonego (...) Jana D. w ramach zarzucanego mu przestępstwa za winnego tego, że:1) we wrześniu 1982 r. w miejscowości S. znalazł w lesie części od motocykla "Jawa 350", tj. niekompletny silnik, niekompletną ramę, koło przednie wraz z oponą, siedzenie i inne drobne części stanowiące własność Wiesława D., przywłaszczając je sobie, i za czyn ten na podstawie art. 204 § 1 i art. 36 § 3 k.k. skazał Jana D. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 10.000 zł grzywny;2) nocą na dzień 22 października 1982 r. w miejscowości S. udzielił pomocy w przewiezieniu, a następnie przyjął na przechowanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wódkę "Bałtyk", cukier, papierosy i inne artykuły spożywcze, wiedząc, że pochodzą z włamania do sklepu nr 15 w D., i za czyn ten na podstawie art. 215 § 1 i art. 36 § 3 k.k. skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny;3)wspólnie i w porozumieniu z Jerzym G., Waldemarem P., Jackiem P. dokonał na terenie miejscowości D., O. i J. w okresie od dnia 8 grudnia 1982 r. do dnia 22 grudnia 1982 r. trzech włamań, skąd zabrał w celu przywłaszczenia ze sklepu spożywczego w D. artykuły spożywcze o łącznej wartości 79.546 zł na szkodę GS "Samopomoc Chłopska" w J., ze sklepu spożywczego w O. zabrał w celu przywłaszczenia artykuły spożywcze o łącznej wartości 112.984 zł na szkodę GS "Samopomoc Chłopska" w L., ze sklepu spożywczego w J. zabrał w celu przywłaszczenia towary o łącznej wartości 49.541 zł na szkodę GS "Samopomoc Chłopska" w K. oraz kalkulator "Bolek" wartości 3.000 zł na szkodę Janiny W., uczestnicząc w zaborze mienia wartości 245.071 zł i za czyn ten na podstawie art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i art. 36 § 3 k.k. skazał Jana D. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 70.000 zł grzywny.Zgodnie z art. 66 i 67 § 1 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. orzekł wobec Jana D. łączną karę 4 lat pozbawienia wolności i łączną karę 80.000 zł grzywny, a także karę dodatkową podania wyroku do publicznej wiadomości (...).Rewizję od tego wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Co do rewizji obrońcy oskarżonego Jana D. - to oskarżony ten skazany został za trzy przestępstwa określone w art. 208, 215 § 1 i art. 204 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności odpowiednio 3 lata i 6 miesięcy, 1 roku i 6 miesięcy oraz 6 miesięcy, a ponadto kary grzywny odpowiednio 70.000 zł, 30.000 zł i 10.000 zł. Wymierzając temu oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności w rozmiarze 4 lat i karę grzywny w rozmiarze 80.000 zł, sąd pierwszej instancji w szerokim zakresie zastosował zasadę absorpcji.Prawdą jest, co podnosi obrońca, że oskarżony Jan D. jest sprawcą młodocianym. Jednakże dyrektywa określona w art. 51 k.k. nie oznacza, że sprawcę takiego należy traktować pobłażliwie i oceniając nie uwzględniać innych wymienionych w treści art. 50 § 1 k.k. funkcji kary.W tym wypadku nie sposób nie mieć na względzie społecznego oddziaływania kary w warunkach rosnącego zagrożenia przestępczością przeciwko mieniu, a przede wszystkim przestępstwami włamań. Nie sposób stracić z pola widzenia faktu, że ten właśnie młodociany sprawca przestępstw w okresie zaledwie 14 dni dokonał trzech kradzieży z włamaniem do obiektów uspołecznionych w celu zagarnięcia głównie alkoholu, słodyczy i używek wartości około 250.000 zł, że wykazał znaczny stopień zdemoralizowania i brak odporności na negatywne wpływy innych bardziej lub równie zdemoralizowanych sprawców, którym udzielił pomocy do przewiezienia i ukrycia łupu pochodzącego z innego włamania.Trzeba też mieć na uwadze, że oskarżony był już karany za przestępstwo przeciwko mieniu na karę ograniczenia wolności i że tamto łagodne jego potraktowanie i zastosowane środki okazały się nieskuteczne i nie były w stanie przeciwdziałać ponownemu popełnieniu przestępstwa przez oskarżonego Jana D. Oskarżony, mając zawód mechanika maszyn rolniczych, miał wszelkie warunki do tego, by być człowiekiem uczciwym i społecznie użytecznym. Sam obrał inną drogę i ponieść musi tego konsekwencje.Wymierzona młodocianemu sprawcy kara pozbawienia wolności w jej bezwzględnym wymiarze jest przez swą nieuchronność także - w rozumieniu art. 51 k.k. - elementem wychowania i wdrażania do przestrzegania porządku prawnego szczególnie w stosunku do sprawcy młodocianego wykazującego znaczny stopień zdemoralizowania, karanego i niepodatnego na zabiegi resocjalizacyjne o mniejszym stopniu dolegliwości.Z tych względów rewizja obrońcy oskarżonego Jana D. nie mogła osiągnąć zamierzonych skutków.Należało zatem na podstawie art. 386 § 1 k.p.k. w zasadniczej części utrzymać w mocy zaskarżony wyrok (...).
Powiązane orzeczenia
- V KRN 19/74 1974-01-22Czy kara pozbawienia wolności wymierzona młodocianym sprawcom przestępstwa rozboju, uwzględniająca ich osobowość i potencjał resocjalizacyjny, może być uznana za współmierną, nawet jeśli rewizja nadzwyczajna domaga się j…
- II KR 201/86 1986-09-30Czy kara orzeczona wobec młodocianego sprawcy przestępstwa, uwzględniająca jego wiek i cele wychowawcze, może być uznana za rażąco niewspółmierną, jeśli Sąd I instancji wziął pod uwagę wysoki stopień społecznego niebezpi…
- III KR 214/72 1973-01-03Czy kara pozbawienia wolności orzeczona wobec młodocianego sprawcy, zbliżona do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, może być uznana za rażąco niewspółmiernie łagodną, jeśli uwzględniono okoliczności łagodzące i cele wy…
- II KR 254/73 1973-12-14Czy kara pozbawienia wolności wymierzona oskarżonym, którzy w chwili czynu mieli mniej niż 18 lat, była rażąco niewspółmiernie surowa, uwzględniając ich wiek, stan psychiczny, brak wcześniejszej karalności oraz rolę w po…
- I KR 326/74 1975-07-05Czy wymierzona oskarżonemu młodocianemu kara jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę jego młody wiek i dotychczasowy tryb życia?
Powołane przepisy
art. 204 § 1art. 215 § 1art. 208 KKart. 58 KKart. 36 § 3 KKart. 66art. 70 § 1 KKart. 208art. 204 § 1 KKart. 51 KKart. 50 § 1 KKart. 386 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.